‘Nederland is echt propvol’, zei PVV-leider Geert Wilders vlak voordat hij zijn grootste verkiezingszege ooit behaalde in november 2023. De hoge bevolkingsdichtheid van Nederland is voor Wilders één van de redenen om te pleiten voor een totale asielstop.
Hoewel die plannen tot veel weerstand leidden bij met name linkse politici, was het opvallend dat ook partijen als GroenLinks-PvdA en D66 tijdens afgelopen verkiezingscampagne pleitten voor meer grip op migratie, maar dan met name door het reguleren van studie- en arbeidsmigratie. De reden? De zorg, het onderwijs en de woningmarkt kunnen de grote aantallen mensen momenteel niet bijbenen.
Natalie Righton is politiek verslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft sinds 2013 over de Nederlandse politiek. Daarvoor was zij correspondent in Afghanistan. Righton won meerdere journalistieke prijzen.
Mede door praktische problemen is het onderwerp bevolkingsgroei dus weer terug op de politieke agenda. Dat is niet voor niets. Want hoe ongemakkelijk het ook klinkt, Nederland is inderdaad behoorlijk druk, blijkt uit uit cijfers van het EU-statistiekbureau Eurostat. Nederland heeft een bevolkingsdichtheid van 513 mensen per vierkante kilometer; dat is bijna vijf keer zo hoog als het EU-gemiddelde van 109. Alleen in EU-lidstaat Malta is het nog voller, met 1657 mensen per vierkante kilometer.
De erkenning dat er iets aan de hand is, betekent niet dat het makkelijker is geworden voor Nederlandse politici om te praten over de grenzen van de bevolkingsgroei. Dat komt omdat groei niet zozeer wordt veroorzaakt door natuurlijke aanwas (geboortes), maar door immigratie. Een gesprek over bevolkingsgroei komt in de praktijk dus vaak neer op praten over meer of minder vreemdelingen, constateerde demograaf Jan Latten eerder in de Volkskrant. ‘En dan is de vrees al gauw dat je als inhumaan wordt weggezet’.
In 2018 was het toenmalig VVD-Kamerlid Klaas Dijkhoff die het ongemakkelijke onderwerp toch weer bij de horens vatte door de regering via een motie te dwingen onderzoek te doen naar de maatschappelijke gevolgen van de bevolkingsgroei. De motie werd mede ondertekend door CDA, ChristenUnie, SGP, 50Plus, maar ook PvdA en D66.
Deze parlementaire opdracht resulteerde de afgelopen zes jaar in een reeks rapporten over de Nederlandse bevolkingsgroei. Zo becijferde onder meer het Centraal Bureau voor Statistiek hoeveel inwoners Nederland in de toekomst telt. In sommige scenario’s loopt het inwonertal op tot meer dan 20 miljoen in 2050. Ook is uitgerekend dat het aandeel van de bevolking met een migratieachtergrond stijgt, het aandeel ouderen ook toeneemt en de beroepsbevolking krimpt.
Vanmiddag zal de in 2022 opgerichte Staatscommissie Demografische Ontwikkeling vanaf 13.15 uur diverse scenario's presenteren rond de vraag hoe de regering beleidsmatig kan inspelen op de te verwachten groei tot 2050. Het gaat onder meer om adviezen voor de arbeidsmarkt, de zorg, het onderwijs en de woningmarkt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden