Zoiets als dit gebeurt maar één keer in je leven. Een gebeurtenis die straks op Wikipedia staat. Daar moest ik bij zijn’, zegt de 24-jarige Deen Julian Hansen. De consultant staat met een vriend in de menigte voor het Christiansborgpaleis in het centrum van Kopenhagen. Op het balkon zal de Deense premier straks de nieuwe koning Frederik X presenteren. Binnen in het paleis is de staatsraad bijeen om de troonopvolging formeel vast te leggen.
Het is dringen op het plein, waar duizenden Denen met rood-witte vlaggetjes proberen een goede zichtplek te bemachtigen. Ook de balkons en zelfs de groene daken tegenover het paleis, aan de overkant van het water, staan vol. Een waaghals is in een boom geklommen om beter te kunnen kijken. ‘We zijn hier om deel uit te maken van de geschiedenis’, zegt verpleegster Maja Nielsen (38), die haar dochter op haar nek draagt. ‘Zo simpel is het.’
Historisch is het zeker. Op het balkon boven de massief houten paleisdeur werd precies 52 jaar geleden de naam van koningin Margrethe, de moeder van Frederik, geproclameerd. Zij kondigde twee weken geleden in haar oudejaarstoespraak verrassend haar abdicatie aan – om gezondheidsredenen. Daarmee is ze de eerste Deense monarch in bijna negenhonderd jaar die vrijwillig afstand doet van de troon.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië. Hij is auteur van het boek Noord-Korea zegt nooit sorry.
Hoewel uitzonderlijk, kan Margrethe’s besluit op veel sympathie rekenen bij de Denen. Wat helpt is dat haar 55-jarige opvolger populair is. ‘Hij lijkt aardig, een man van het volk’, zegt student Helena Peterson (23), die twee vlaggetjes draagt. ‘Door hem is er jaarlijks een leuke nationale sportdag, de Royal Run, waar veel leden van de koninklijke familie aan meedoen.’
Met Frederik X krijgt Denemarken een ander type monarch. Waar zijn moeder uitblinkt in de kunsten en dol is op archeologie en geschiedenis, valt Frederik op door zijn sportieve prestaties. Hij doorliep de zwaarste militaire training, volbracht een ski-expeditie van vier maanden in Groenland en deed mee aan de Deense Ironman (4 kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en een marathon).
De nieuwe koning merkte de verschillen zelf op in een speech in 2022, bij de viering van het vijftigjarig jubileum van zijn moeder. ‘Jij graaft naar vondsten uit het verleden, ik graafde me in tijdens oefeningen in het leger. Jij beheerst het woord, ik moet soms naar woorden zoeken. Jij houdt van klassiek, ik van rock.’
Zijn Australische vrouw Mary ontmoette hij in een pub in Sydney. De toenmalige medewerkster van een makelaarskantoor had in eerste instantie geen idee dat er een kroonprins voor haar stond. Mary is de eerste koningin uit Australië en kan in haar royaltyverliefde geboorteland op nogal wat aandacht rekenen. Ook in Denemarken is ze populair; zelfs een tikkeltje meer dan haar echtgenoot, zo blijkt uit peilingen.
Verpleegster Nielsen, die zich een weg baant door de menigte voor een betere plek, vindt het de hoogste tijd voor de troonswisseling. ‘Frederik en Mary zijn meer zoals wij, dat heb ik zelf gezien. Hun kinderen zijn geboren in het ziekenhuis waar ik werk. Ze stonden daar net als alle anderen gewoon in de rij voor het eten en ze deden ook gewoon mee toen iemand van de staf informatie kwam geven over borstvoeding.’
Dan is het zover. Om precies 15.00 uur openen de balkondeuren en verschijnt onder luid gejuich de zwaaiende nieuwe koning, die geëmotioneerd is en een paar tranen moet wegvegen. In zijn kielzog volgt de sociaal-democratische premier Mette Frederiksen. Na een kort dankwoord richting Margrethe roept de premier driemaal in drie verschillende richtingen: ‘De koningin heeft vandaag geabdiceerd. Lang leve koning Frederik X.’
In een korte toespraak zegt Frederik te hopen een ‘koning van de toekomst’ te zijn. ‘Daarvoor heb ik alle steun nodig die ik kan krijgen. Van mijn geliefde vrouw, van mijn familie, van u. En van wat groter is dan wij.’
Nog even presenteert het gezin zich op balkon, inclusief de nieuwe troonopvolger Christian (18) en dan is het weer voorbij. Bij de Deense troonopvolging geen grote feesten, buitenlandse gasten, en zelfs geen kroning. Maar zo sober hebben de Denen dat misschien wel graag. ‘Ik vind de koninklijke familie leuk, maar ik twijfel soms over de kosten van de monarchie’, zegt studente Peterson. ‘Het gaat me vooral om de traditie. Ik vind het leuk om later mijn kleinkinderen te vertellen dat ik hierbij was.’
Terwijl het plein leegloopt, blijven enkele fanatiekelingen zitten voor de deur van het paleis, onder toeziend oog van een garde wachters in kostuum. Een van de blijvers is Mitra Farzan (40) uit Iran, die hier al sinds 10.30 uur zit. Zij en haar man zijn twee maanden geleden op haar werkvisum naar Denemarken gekomen. Ze kregen een visum omdat er in Denemarken een groot tekort is aan zorgwerkers. Het stel wil voorgoed in Denemarken blijven en dus is Frederik ook hun nieuwe koning. ‘Dit was iets geweldigs om mee te maken’, zegt Farzan. ‘Over een paar decennia hopen we hier weer te staan, dan met onze kleinkinderen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden