Ook een onderwerp als de gaswinning in Groningen blijkt, hoewel reeds van alle zegenrijke en kwalijke kanten belicht, een nog niet uitgeputte bron van documentair materiaal te kunnen zijn. Dat toont de eerste aflevering (vrijdag) van De aarde beeft, een vierdelige special van NTR’s Andere tijden, waarin presentator Winfried Baijens de ruim zestigjarige geschiedenis van Nederlandse welvaart ten koste van de provincie hervertelt. Schokkend veel gas, heet het eerste deel.
Baijens is neergestreken in een pittoresk huisje ter plekke om, aan de hand van bewoners, klokkenluiders en andere direct betrokkenen, geduldig onderzoek te doen naar de geschiedenis van de gaswinning en het andere misbruik van de klei- en turfrijke provincie als wingewest. Hij heeft iets goed te maken, bekent hij. Net als veel van zijn collega’s in de media heeft hij te lang weggekeken bij de diepe sporen die de gaswinning bij de Groningers heeft nagelaten.
De voor de staatskas zo lucratieve winning veroorzaakte niet alleen bodemverzakkingen, aardbevingen en scheuren in de gevels van huizen, maar trok gaandeweg ook alle vertrouwen van de niet-gehoorde bevolking in het gezag aan flarden. Met veel, Gronings ingehouden, woede, frustraties en regelrechte trauma’s tot gevolg. Daarvoor vraagt Baijens nu aandacht.
Baijens aanpak is persoonlijk, volgens de ooit door de VPRO gezette trend bij de publieke omroep: de verslaggever is de verteller en ondervrager over wiens schouder de kijker meekijkt. Zo zijn we er getuige van hoe Baijens achter het stuur van zijn Mini wacht totdat een groep koeien de weg is overgestoken. Hoe hij zijn nette kleren verruilt voor een overall, voorafgaand aan het bezoek van een bouwput. En struikjes salvia meeneemt als cadeautje voor zangeres Marlene Bakker. Die bezingt de Groningse grond licht melancholisch in dialect – een van de vele barden die de vertelling omlijsten.
Soms schuurt die persoonlijke aanpak van Baijens, veel meer dan een wat ijdel stijlmiddel is het hier niet. Ondanks Baijens’ beleden affiniteit met het verdriet van Groningen – hij is geboren in Zeeland, óók een provincie met een dramatische geschiedenis – raakt dat hemzelf niet. Nergens blijkt dat hijzelf de armoede, angsten of het langdurig niet gehoord zijn van de Groningers op enigerlei wijze ook heeft doorleefd. Hij is én blijft de gesoigneerde en beminnelijke reporter, de professional die de getergde bewoners de ruimte geeft voor hun verhaal.
Baijens is laconiek, hij gebruikt geen bombast en klopt het drama niet op. De getraumatiseerde blik van een bewoner die vertelt over de dramatische aardbeving van 16 augustus 2012 in Huizinge – een keerpunt in de affaire – zegt bijna alles. Andere getuigen vertellen over de tegelvloer die rammelde door het beven, schommelende hanglampen, een zoon die dacht dat er ‘een vrachtwagen tegen de achtergevel was gereden’. Schokkend, nog steeds. In aflevering twee: de turfwinning in Groningen. Ik kijk ernaar uit.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden