Vrouwen en minderheden, naar hen is het Nederlands onderzoeksinstituut voor radioastronomie Astron nadrukkelijk op zoek, zegt directeur Jessica Dempsey. Haar zoektocht legt tot nog toe vooral de hordes bloot die een gelijkwaardiger werkomgeving in de bètawetenschappen bemoeilijken.
Astron riep onlangs een nieuwe positie in het leven, de Bell Burnell Postdoctoral Fellowship, vernoemd naar de astronoom Jocelyn Bell Burnell. Die vernoeming is geen toeval. Naast haar baanbrekende werk aan pulsar-sterren werd Bell Burnell óók beroemd vanwege iets dat ze juist niet deed: een Nobelprijs in ontvangst nemen. Die prijs ging naar haar mannelijke begeleider.
Logisch dus, dat Bell Burnell de naamgever is van een positie die Astron presenteert als onderdeel van zijn nieuwe ‘Equitable Hiring Program’, waarmee het instituut ernaar streeft de verdeling tussen vrouwen en mannen nu eindelijk eens gelijk te trekken.
Over de auteur
George van Hal is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrift over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart. Van Hal publiceerde boeken over alles van het heelal tot de kleinste bouwstenen van de werkelijkheid.
‘Er bestaat een magisch getal dat je moet bereiken: 40 procent. De statistieken uit een aantal onderzoeken laten zien dat als je dat percentage kunt bereiken, van vrouwen of welke demografische groep dan ook, je dan een zelfvoorzienend systeem maakt. Dan blijven vrouwen langer in hun functies zitten, nemen ze meer vrouwen aan en krijg je een netwerk rond die vrouwen dat zichzelf in stand houdt. Onlangs verscheen in het vakblad Nature Astronomy nog een onderzoek naar de vertegenwoordiging van vrouwen in de Australische astronomie dat die 40 procent bevestigde.’
‘Het hoeft maar tijdelijk, maar je moet er wél vol op inzetten. Het gros van deze industrie geeft het ver voor die 40 procent al op. Zodra ze een beetje weerstand ondervinden, gooien de witte mannen die nu vaak in de leiding zitten de handdoek al in de ring. Dat moeten we overwinnen.’
‘De radioastronomie staat op het punt enorm uit te breiden. De komende tien jaar nemen de investeringen in dit vakgebied met een factor 10 toe. We bouwen grotere telescopen die om meer wetenschappers en meer ingenieurs vragen. Alleen al de radiotelescoop Square Kilometer Array heeft de komende drie jaar vijfhonderd werknemers nodig. Mijn schatting is dat we, over heel Europa genomen, ons werknemersbestand misschien wel zullen moeten verdrievoudigen. Het is nu echt de tijd om dit te doen.’
‘Nog niet altijd. Astronomen zijn op zoek naar de diepste mysteries van het universum, maar als het gaat over hoe we een meer representatieve afspiegeling kunnen krijgen binnen de muren van ons instituut, dan zegt iedereen ineens: whoa, maar dat is heel moeilijk! Sterker nog: onze recruitmentbureaus vertelden ons dat de vrouwen naar wie we op zoek zijn überhaupt niet bestaan. Dat vind ik raar.’
‘Klopt. Dat hebben ze mijn HR-afdeling telefonisch verteld. Maar zulke bureaus beginnen met een zoektocht op LinkedIn. Kunnen ze daar niemand vinden, dan houdt het voor hen al op.’
‘Aandacht genereren. Schreeuwen in het duister: zijn jullie daar? Ik ben daarin totaal schaamteloos. Als ik op de hoek van de straat moet gaan staan met een bord in m’n hand, doe ik dat ook.’
‘Die concurrentie is lastig. In dit soort technische beroepen zijn procentueel al minder vrouwen actief. En hoe hoger je qua functieniveau komt, hoe kleiner die groep wordt. Als je op zoek bent naar hoogleraren sterrenkunde, of vergelijkbare functies, zit je nog maar rond de 2 procent.
‘Als nationaal instituut kunnen we niet concurreren op het loon. Tegelijk heb ik dit probleem over de hele wereld gezien. En het is echt oplosbaar. Vrouwen geven bijvoorbeeld sneller hun carrière op voor hun partner dan omgekeerd. Daarom wil ik met de industrie hier in het noorden van Nederland, wij zitten in Dwingeloo, een deal sluiten waarbij we vrouwen in de techsector ook een carrière in de buurt kunnen garanderen voor hun partner.
‘Of denk aan alleenstaande ouders. Die doen nu veel consultingwerk vanuit huis en blijven dicht in de buurt bij hun familie. We moeten er dan voor zorgen dat er kinderopvang beschikbaar is, en dat we hun de flexibiliteit bieden die ze als ouders nodig hebben.’
‘Dat is een voorwaarde vooraf. Je moet eerst de eigen zaken op orde hebben. Als de bedrijfscultuur ouderwets mannelijk blijft, zijn de vrouwen die binnenkomen net zo snel weer weg.’
‘Ik merk dat sommigen bang zijn dat zij nu minder ruimte zullen krijgen, dat ze een voordeel kwijtraken. Terwijl dat echt niet zo is. Ook is mijn team weleens gefrustreerd omdat onze doelstelling het recruitmentproces vertraagt. Maar als je zegt: oké, doe dan maar een man, dan schuif je het gelijkheidsprobleem weer jaren vooruit.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden