‘Ik kreeg de indruk dat er een gebrek aan vertrouwen was tussen de diensten en de toezichthouder. Dat lijkt me zorgelijk. Met wantrouwen schiet je niets op.’
‘Het is een gevoel – omdat de juiste informatie niet op de goede plekken kwam. Ik heb gemerkt in mijn tijd als voorzitter van de CTIVD (Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, red.) dat vertrouwen heel belangrijk is.’
‘In de eerste plaats moet je je als toezichthouder realiseren dat je met een paar mensen een dienst van honderden, inmiddels duizenden medewerkers van AIVD en MIVD in de gaten moet houden. Je kunt nooit alles bekijken. Je zult steekproeven kunnen doen, maar je moet er dus ergens van uitgaan dat de diensten zich netjes gedragen. En dat ze het óók zullen zeggen als ze iets voornemens zijn wat bijzondere aandacht vraagt of extra gevoelig is. Ze moeten die ruimte voelen.’
Over de auteur
Huib Modderkolk is onderzoeksjournalist bij de Volkskrant, met bijzondere aandacht voor cybersecurity en inlichtingendiensten. Hij won meerdere journalistieke prijzen en is onder meer auteur van het boek Het is oorlog, maar niemand die het ziet. Eerder werkte hij bij NRC.
‘AIVD en MIVD kunnen proberen zeer geheime acties verborgen te houden, maar dan lopen ze ook het risico dat het uiteindelijk toch uitlekt en in de Volkskrant komt te staan. Dan zijn de rapen alsnog gaar. Ze moeten zich realiseren dat het ooit uit kan komen.’
‘De politiek interesseerde zich niet of nauwelijks voor de diensten. Er was daardoor niet altijd zicht op wat ze aan het doen waren. Niet alleen bij de AIVD, zeker ook bij de MIVD heerste het sentiment: we zijn trots op wat we kunnen en gaarne bereid mee te doen met de grote landen. Ik vermoed dat het nadien wat strakker is georganiseerd.’
‘Een, zeker niet blinde, vorm van vertrouwen. En interesse in elkaar over en weer. De politiek is zeer afhankelijk van wat de diensten vertellen.’
‘Wat betreft de commissie Stiekem (een commissie van de Tweede Kamer die belast is met de parlementaire controle op de Nederlandse geheime diensten, red.) heb ik altijd het gevoel gehad dat de diensten de grootst mogelijke openheid betrachten. Dat ze bereid waren die details te geven die ze met het oog op samenwerking met buitenlandse diensten kunnen delen.
‘Maar ik had ook wel de indruk dat de diensten op hun beurt teleurgesteld waren in de geringe belangstelling van politieke partijen. In de commissie zitten de fractievoorzitters van de grootste partijen die heel andere zorgen aan hun hoofd hebben. Die hebben geen ruimte om allerlei dossierstukken te lezen. Laat staan dat ze zich goed te verdiepen in het inlichtingenwerk.’
‘Ik denk dat het verstandiger is om daar fractiespecialisten in te zetten die zich écht interesseren voor de diensten. Die kunnen het de AIVD en MIVD lastiger maken en dan organiseer je meer tegenspraak. Maar tegelijk zal dat ook het werk van de diensten plezieriger maken. Die belangstelling zullen de AIVD en MIVD op prijs stellen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden