Van wedden op sportwedstrijden tot pokertoernooitjes spelen: sinds online gokken in 2021 werd gelegaliseerd, nam het aantal (jonge) gokverslaafden sterk toe. Vier ex-gokverslaafden delen hun verhaal. ‘Binnen een paar minuten kun je je extreem euforisch voelen – daar kan geen lijntje coke tegenop.’
In oktober 2021 werd online gokken gelegaliseerd. Sinds dat moment is het aantal gokverslaafden dat zich meldt bij klinieken flink toegenomen, meldt het Trimbos-instituut. Bij Hervitas, een gokverslavingsinstelling in Zeist, meldden zich de afgelopen twee jaar 50 procent meer verslaafden dan vóór de invoering van de kansspelwet. In totaal groeide het aantal online gokkers met 61 procent. Eén op de vier spelers is tussen de 18 en 23 jaar oud, zo bleek uit de monitoringsrapportage online kansspelen van de Kansspelautoriteit (KSA) van april 2023.
Uit een meting in 2021 gehouden door Jellinek, een van de grote instellingen voor verslavingszorg, blijkt dat 64 procent dat jaar heeft deelgenomen aan een kansspel, met name loterijen (56 procent), krasloten (19 procent), wedden op sportwedstrijden (5 procent), speelautomaten (5 procent), bingo (6 procent) en casinospelen (4 procent). Gokbedrijven verdienden het afgelopen jaar 1,1 miljard euro bruto op online spellen. Volgens de Kansspelautoriteit verliezen gokkers gemiddeld per account 143 euro per maand. In totaal hebben Nederlandse gokkers in het afgelopen jaar 1,33 miljard euro verloren met online kansspelen. Ook deze vier jonge ex-gokverslaafden raakten veel geld kwijt door hun verslaving.
‘Op mijn 15de begon ik met Unibet (online gokbedrijf, red.) en gokte ik op voetbalwedstrijden. Ik vervalste een ID-kaart zodat het leek alsof ik 18 was, dat was zo gepiept.
Tot mijn 19de was het gokgedrag onschuldig. Tot ik een groot bedrag won in de staatsloterij. Ik wil niet zeggen hoeveel, maar het veranderde mijn leven, en ik kocht er een huis en auto van. Dat maakte me alleen niet gelukkig. Sterker nog: ik voelde me depressief en eenzaam en daar schaamde ik me voor. Ik zou nu toch gelukkig moeten zijn?
Mijn gevoel ging ik verdoven met cocaïne. Daarna begon het online gokken, omdat cocaïne niet meer genoeg geluksstofjes gaf. Met gokken kon ik mezelf verliezen en verkeerde ik in een andere wereld. Het ging niet eens om winnen of verliezen. Ik kickte op het spel: het balletje horen tikken in de roulettetafel, de kaarten zien omdraaien, de 7-7-7 zien. Medegokverslaafden zullen het herkennen; jezelf verliezen in het spel is lekkerder dan geld winnen. Als ik 20 duizend euro verloor vond ik dat niet eens erg, mijn grootste zorg was of er wel genoeg geld op mijn account stond om te kunnen blijven spelen.
Ik gokte overal: op werk, bij mijn ouders, tijdens het autorijden. Soms speelde ik op twee apparaten tegelijk, op mijn laptop en telefoon. Ik was een junk geworden. Zat ik daar, met een bord vol coke, de brokken aan mijn neus, ik kon niet stoppen met spelen. Diep van binnen wist ik dat het niet goed met me ging. Dat wilde ik niet voelen, dus bleef ik maar spelen. Avondenlang heb ik huilend op de bank doorgebracht en gedacht dat het zo niet langer kon, maar het werd alleen maar erger: ik loog op werk, manipuleerde en fraudeerde. Ik werd ontslagen en heb het vertrouwen van mijn familie geschaad. Gelukkig kon ik niet bij mijn eigen spaargeld, dat had ik overgemaakt naar mijn ouders, maar ik bedacht manieren om toch door te kunnen blijven spelen, zoals geld lenen en spullen doorverkopen.
Op een dag was ik er helemaal klaar mee en heb ik een goede vriend een bericht gestuurd. ‘Het gaat niet goed met me. Ik ben zwaar verslaafd en ik heb hulp nodig.’ Ik ben toen weer bij mijn ouders gaan wonen, maar ik bleef gokken en drugs gebruiken, niet eens meer stiekem.
Vaak heb ik aan zelfdoding gedacht omdat ik geen uitweg meer zag. Ik had het met mijn ouders over euthanasie, maar daarvoor kwam ik niet zomaar in aanmerking. Ik schreef een afscheidsbrief, koos mijn afscheidsmuziek en had bepaald wie mijn kist mochten dragen. Ik ben in de auto gestapt en besloot hard tegen een boom te rijden. Ik zag een grote boom, begon harder en harder te rijden, maar op het laatste moment deed ik het toch niet.
Eenmaal thuis hadden mijn ouders de brief al gevonden. Mijn ouders hadden een goede vriend over de brief verteld. Hij stuurde me een bericht: ‘Vanaf nu laat je elke dag weten waar je bent en hoe het met je gaat.’ Hij was niet veroordelend, maar wilde gewoon weten hoe het met me ging.
Omdat ik me gesteund voelde door die vriend, liet ik me opnemen in een kliniek in Schotland. Net voordat ik op het vliegtuig stapte, snoof ik nog een punt coke en vergokte ik wat geld. In Schotland kwam ik in een detox terecht. Daar ontdekte ik innerlijke rust, een raar begrip, maar het is echt zo. Ik ben nu tweeënhalf jaar clean.
Ik denk nog steeds dat online gokken iets leuks kan zijn. Net als recreatief drugs gebruiken kun je ook recreatief gokken. Veel casino’s zijn van de staat en het kromme is dat de Kansspelautoriteit, die spelers moet beschermen, óók van de staat is. Toch vind ik vooral de fysieke casino’s nog steeds magische plekken. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid ook bij jezelf, maar onderschat – net als bij drugs en alcohol – de gevaren van gokken niet.’
‘Na mijn opname van twaalf weken in een kliniek in Zuid-Afrika dacht ik dat ik genezen was. Ik was 24 en dacht: ik ga nooit meer gokken. Toch heb ik een paar terugvallen gehad en ben ik meerdere keren opgenomen geweest. Met mijn smartphone brandde de verleiding altijd in mijn zak. Ik kon moeilijk stoppen, want overal zijn triggers: op tv, in gokreclames op straat.
Sinds 1 juli 2023 zijn de gokreclames op radio, tv en in bushokjes weer verboden. Reclame via internet, gerichte advertenties en directe mailings blijven onder voorwaarden toegestaan. De aanbieders van kansspelen moeten kunnen aantonen dat zeker 95 procent van de reclame mensen van 24 jaar en ouder heeft bereikt. En als er reclame wordt getoond, moeten mensen kunnen aangeven dat ze die niet willen zien.
Met gokken kun je je binnen een paar minuten extreem euforisch voelen, opeens 50 duizend euro winnen kan gewoon, daar kan geen lijntje coke tegenop. Met gokken heb ik geen rem. Ik zei eens tegen mijn tante: ik kan pas slapen als het geld op is. Mijn tante keek me mistroostig aan en zei: ‘Grappig jongen, ik slaap pas als ik geld heb.’
Anders dan met een drugs- of alcoholverslaving is de emotionele klap na een terugval bij een gokverslaving heftiger. Je kunt niet binnen een dag 30 duizend euro wegdrinken of -snuiven, maar wel 30 duizend euro vergokken. Van de ene op de andere dag zit je diep in de schulden en het duurt een lange tijd voor je bent opgekrabbeld. Dat maakt het verleidelijk om verder te gokken; gewoon één keer inzetten of een staatslot kopen. Je hoeft maar één groot bedrag te winnen en al je zorgen zijn opgelost, maar je komt meestal alleen maar verder in de problemen.
In mei 2018 beviel mijn toenmalige vriendin van mijn eerste zoon. Ik had mezelf beloofd dat ik tijdens de bevalling niet zou gokken, maar uiteindelijk kon ik het niet laten. Op een van de belangrijkste momenten in mijn leven was ik er niet bij met mijn hoofd en daar kan ik nu nog steeds om huilen.
Mensen zeggen weleens dat ik er zo braaf uitzie, maar ze moesten eens weten. Ik ben bang voor de persoon die ik word als de gokverslaving het van me overneemt. Omdat ik grote geldbedragen verloor, voelde ik geen angst meer en dus ook geen rem. Ik weet hoe ik snel aan veel geld kan komen: door te stelen, bedriegen, persoonlijke leningen af te sluiten en creditcards leeg te trekken. Ik heb zo mijn omgeving veel ellende bezorgd. Vooral mijn moeder leefde met continue zorgen. Er waren perioden dat ze mijn financiën beheerde. Later besefte ze dat ze de verslaving in stand hield door mij financieel te ondersteunen zodat ik daardoor niet in de shit belandde.
Toen ik voor een buitenlandse stage in Zuid-Amerika was, en weer een terugval had waardoor ik geen retourticket meer kon boeken, zei mijn moeder: je kijkt maar hoe je het oplost. Uiteindelijk heb ik met hangende pootjes de reisverzekeraar gebeld. Ik zei dat ik een gokprobleem had en terug naar Nederland moest voor een klinische opname voor mijn verslaving. Gelukkig werd alles vergoed en kon ik in Nederland worden geholpen. Achteraf ben ik blij dat mijn ouders hun handen er vanaf hebben getrokken. Net als in liefdesrelaties is dat het beste en de grootste vorm van liefde die je kunt tonen: loslaten. Mezelf keihard tegenkomen was de enige redding. Mijn gokverslaving heeft veel impact gehad op mijn relaties. Ik heb twee kinderen bij twee vrouwen. Met beide moeders heb ik inmiddels een prima verstandhouding.
Op mijn werk heb ik over mijn verslaving verteld, al was ik bang voor oordelen. Als iemand zegt dat-ie niet van zijn rookverslaving af komt, vind ik dat ook onbegrijpelijk, mensen zullen vast hetzelfde over mijn verslaving denken. Sommigen worden ongemakkelijk als ik het deel, maar ik vind het fijn er eerlijk over te zijn, omdat het ook iets zegt over waar ik nu sta.
Op dit moment ben ik tweeënhalf jaar clean en ik voel me stabieler dan ooit. Over een paar maanden ben ik schuldenvrij. Ik blijf naar meetings gaan om bewust te blijven. Soms denk ik: zal ik nog één gok wagen? Maar ik geef daar niet aan toe en het helpt om erover te praten met lotgenoten.’
‘Op mijn 15de keek ik graag naar alle pokerprogramma’s die op tv werden uitgezonden, zoals PokerStars met Fatima Moreira de Melo. De deelnemers speelden om tienduizenden euro’s, ik zag in wat voor auto’s ze reden. Ooit hoopte ik ook zo veel geld te hebben.
Samen met een vriend maakte ik een online nepaccount aan. Na drie keer spelen was ik verslaafd. Ik was ervan overtuigd dat ik professioneel pokeraar kon worden, op internetfora las ik allerlei tips, maar ik miste de skills ervoor. Ik kon de controle niet houden en ‘sloeg op tilt’ – een term die met gokken veel wordt gebruikt. Het houdt in dat je enorm gefrustreerd raakt en probeert je verlies zo snel mogelijk terug te verdienen, met geld dat je niet hebt.
In het begin ging het over kleine bedragen; tientjeswerk. Veel geld had ik toen ook nog niet. Ik had wat spaargeld, bijbaantjes – ik had een krantenwijk en werkte op een geitenboerderij – en werd gesteund door mijn ouders. Later werd het erger en speelde ik voor grotere bedragen. Ik werkte toen bij een supermarkt en wist precies wanneer en hoe laat mijn salaris werd gestort. Binnen 24 uur was dan alles op.
Mijn vriend was het inmiddels wel gelukt om professioneel te spelen en verdiende er flink veel geld mee. Ik niet: door te lenen speelde ik met geld dat niet van mij was. Nachtenlang speelde ik pokertoernooitjes. In de klas werd ik er vaak uitgestuurd omdat ik in slaap viel. Gokken is een ziekte in mijn hoofd. Het gaf niet eens een kick meer, maar ik deed het om de verslaving te voeden.
In 2013 bereikte ik een dieptepunt en zag ik in dat het zo niet langer kon. Ik had iedereen om me heen pijn gedaan, had mezelf diep in de nesten gewerkt en meldde me aan voor een verslavingskliniek. Daar zaten mensen met allerlei verslavingsproblemen, ik was verreweg de jongste. Op de eerste dag zat ik naast een jongen die zelfbeschadigingslittekens op zijn polsen had en dacht: shit, waar ben ik terechtgekomen?
Zelf heb ik ook maandenlang dagelijks overwogen om een einde aan mijn leven te maken. Later hoorde ik dat onder gokkers acht keer meer suïcidegevallen voorkomen dan bij andere verslavingen. Ik kan dat begrijpen: een drugs- of drankprobleem sluipt erin en is zichtbaar aan de buitenkant, bij een gokker zie je niks, maar je kunt van de ene op de andere dag alles verliezen en op straat staan. In de kliniek zag ik dat sommige mensen al tien jaar gokvrij waren en dat gaf hoop. Ik wilde ook helemaal niet dood.
Inmiddels ben ik een jaar en negen maanden gokvrij. Ik noem mezelf een verslaafde in herstel. Ik moet blijven opletten dat ik niet in verleiding kom om toch te gaan spelen. Daarom drink ik niet meer; met alcohol gaat mijn rem eraf. Ik heb me ook ingeschreven bij Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, red.) van de Rijksoverheid, maar dat is eigenlijk een lachertje. Ik schreef me uit voor veertig jaar, maar na een half jaar kun je de inschrijving weer ongedaan maken en dus weer gokken.
Ik heb een oud e-mailadres dat volstaat met mails van gokhuizen met aanbiedingen waarmee ze me willen verleiden om toch weer te gaan spelen. Sterker nog: omdat ik zo’n goede klant was, zat ik in een vipprogramma en werd ik laatst gebeld door buitenlandse instanties. Ze hadden 200 euro gratis speelgeld voor me klaarliggen.
Heel soms lees ik mijn schadebrieven: brieven die vrienden en familie moesten schrijven tijdens mijn tijd in de kliniek waarin staat wat ik ze heb aangedaan. Gelukkig is de band met mijn ouders en vrienden nu weer goed. Die vriend van vroeger is nog steeds een van mijn beste vrienden. Ik heb een baan en ben gelukkig. Soms vergeet ik het verdriet achter een gokverslaving, daarom geef ik voorlichting in klinieken om me scherp te houden.’
‘Als kind kon ik me al verliezen in mijn oma’s bingo, Sims, de kermis: ik vond het allemaal magisch. Ik had de drang om iets te winnen, niet eens voor het geld, maar voor de thrill. Het gaf me een bepaalde rust om even in een andere wereld te zijn. Ik blowde veel, ging met de verkeerde mensen om. Met gokken hoefde ik even nergens aan te denken.
Op mijn 20ste ging ik voor het eerst met vrienden mee naar een speelhal. Ik vond het geweldig, maar in mijn eentje naar het casino durfde ik niet, die drempel was te hoog. Online gokken bleek de oplossing. Van mijn eerste winst van 1.700 euro kocht ik leuke dingen voor mezelf: badslippers, een nieuw dekbedovertrek, sierkussens. Het gaf een kick.
Ik had mijn gokgedrag onder controle, totdat in maart 2020 corona uitbrak. Ik werkte in de evenementenbranche en al mijn werk werd gecanceld. Ik had minder inkomen, nog wel een uitkering, maar zat alleen maar thuis. Ik dacht: ik kan het geld ook proberen te verdienen met gokken. Vanaf dat moment is het misgegaan. Ik won een paar keer, maar verloor vaker. Ik begon met geld lenen bij vrienden en boekte mijn huur terug op mijn rekening om met dat geld te kunnen spelen; huur, gas, water en licht, alle abonnementen. Dat ging zo maanden door. Ik kreeg aanmaningen die ik niet kon betalen en durfde de post niet meer te openen. Ik voelde een continue angst en schaamte, maar ik dacht: als ik nu een klapper maak, is alles opgelost.
Een half jaar later kreeg ik een baan in een restaurant en begon ik langzaamaan op te krabbelen, maar het online gokken kon ik niet meer loslaten. Als mijn salaris werd gestort, begon ik ‘voorzichtig’ met 50 euro opwaarderen, maar na verlies bleef ik maar opwaarderen. Aan het eind van de avond durfde ik niet meer op mijn bankrekening te kijken. Het hele weekend was ik aan het spelen op mijn telefoon. Het begon ’s ochtends in bed, onder de douche, tijdens het ontbijt. Als ik met vrienden was, verstopte ik mijn telefoon en klikte ik op automatische spin. Dan hoef je maar één keer te klikken en soms alleen maar te kijken of je iets hebt gewonnen.
Na een jaar kwam een vrouw aan de deur van de gemeente om te vragen of alles goed ging. Ik had een schuld van 9.000 euro opgebouwd en liep achter op de huur. Mijn angst om op straat te belanden was groter dan de schaamte voor mijn gokprobleem, gelukkig, dus ik mailde mijn UWV-adviseur en zei dat ik een gokprobleem had. Ik ging naar Recovered2Work, een reïntegratiebureau gespecialiseerd in het begeleiden van herstellende verslaafden, en daarna werd ik tien weken opgenomen in een kliniek.
Gokken is zo genormaliseerd, we vinden het prima om af en toe een staatslot te kopen of geld in te zetten op de toto. Ik dacht altijd dat mijn gokverslaving wel meeviel omdat ik geen torenhoge schulden had, zoals sommige gokverslaafden dat wel hebben. Maar het viel niet mee: het geld dát ik had, verspilde ik aan gokken. Jarenlang ben ik middelenverslaafd geweest, maar ik kon nog prima functioneren en werken met drugs op. Maar door mijn gokverslaving raakte ik in een financiële put en zijn er mensen in de problemen geraakt door mij.
Inmiddels ben ik een jaar en zes maanden clean van alles, werkzaam bij Recovered2Work en help ik anderen met hun verslavingsproblematiek. Ik heb een gelukkige relatie en zie de toekomst positief tegemoet. Ik ben mijn ouders dankbaar voor hun steun, net als mijn beste vriendin Cleo. Ze had de sleutel van mijn huis en kwam regelmatig checken hoe het met me ging. Niet om haar mening te geven, maar om elkaar even te zien. Dat was alles, want uiteindelijk moet je zelf tot het besef komen dat je hulp nodig hebt.’
Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0800-0113 of 113 voor een gesprek. U kunt ook chatten op www.113.nl.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden