Samenvatting gemaakt met behulp van AI.
Meer dan ooit moet worden samengewerkt om de zorg goed en houdbaar te houden. Dat was een van de conclusies uit het Integraal Zorgakkoord dat twee jaar geleden - onder leiding van Kuipers - is aangenomen. Maar een poging om dat bij kinderhartchirurgie te doen, is nu juist een halt toegeroepen.
Het idee achter die concentratie van zorg is dat hoe vaker een team opereert, hoe beter het team hierin wordt. Operaties die maar enkele honderden keren per jaar worden uitgevoerd, kun je daarom beter op zo weinig mogelijk plekken laten uitvoeren.
Ook de kinderhartchirurgie moet eraan geloven. Momenteel worden de operaties uitgevoerd op vier locaties: in UMC Groningen, UMC Utrecht, Erasmus MC in Rotterdam en in Leiden (door een samenwerkingsverband van LUMC en Amsterdam UMC).
Dat moeten er minder worden. De zorg is nu goed, maar kan nog beter. En er zijn zorgen over de toekomst. Zo moet er altijd iemand klaarstaan om snel te kunnen opereren. Dat zorgt voor een grote werkdruk onder de huidige teams. De werkdruk zou beter verdeeld kunnen worden als er minder operatieplekken zijn. Daarnaast zijn er überhaupt weinig kinderhartchirurgen, waardoor er ook nieuwe mensen opgeleid moeten worden.
De ziekenhuizen zijn het hiermee eens: ook die willen dat de zorg beter en toekomstbestendig wordt. Maar geen enkel ziekenhuis wil de eigen afdeling kwijt. Ze vrezen namelijk voor de gevolgen voor hun eigen zorg en met die boodschap treden ze ook veelvuldig naar buiten.
UMC Utrecht wijst op de samenwerking met het naastgelegen kinderkankercentrum, het Leidse LUMC vreest voor verlies van de intensive care voor kinderen en de Groningse afdeling wijst op de nauwe samenwerking met de andere zorgafdelingen in het ziekenhuis.
Vanuit Rotterdam klinkt overigens minder gelobby. Erasmus MC heeft het grootste team en voert de meeste operaties uit, waardoor het ziekenhuis relatief zeker van zijn zaak was.
Het plan roept niet alleen bij de ziekenhuizen emoties op, maar ook bij de patiënten en hun ouders. Zij moeten misschien langer reizen en zijn daardoor langer weg uit hun vertrouwde omgeving. Andere patiënten zeggen dat juist niet erg te vinden als ze in ruil daarvoor nóg betere zorg krijgen.
Patiëntenclubs zien zelf ook het belang in van concentratie in de zorg, maar benadrukken vooral dat alle betrokkenen duidelijkheid nodig hebben in dit inmiddels langlopende dossier.
Kuipers hoopte dat vorig jaar te geven door dan maar zelf de knoop door te hakken: de operaties mochten alleen nog plaatsvinden in UMC Groningen en Erasmus MC. Groningen is gekozen vanwege onder meer de ligging en het Erasmus MC is het grootste centrum.
Maar daarmee legde de minister een belangrijk advies van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) naast zich neer. De toezichthouder had, in opdracht van Kuipers, de gevolgen van de sluiting van afdelingen onderzocht. De conclusie was dat zo'n besluit helemaal nog niet genomen moest worden. Eerst moest er een groter plan gemaakt worden voor de concentratie van álle specialistische zorg. Daarmee zou de impact van één zo'n besluit minder heftig worden.
Mede daardoor leidde Kuipers' poging om het jarenlange gesteggel rondom kinderhartchirurgie te beëindigen er juist toe dat dit nóg langer gaat duren. De 'verliezende' ziekenhuizen in Utrecht en Leiden stapten namelijk naar de rechter. Was het besluit van Kuipers wel op de juiste manier genomen?
Nee, zegt de rechter nu. Hoewel de rechtbank snapt dat Kuipers de knoop heeft doorgehakt, heeft hij dit niet op de juiste manier gedaan. Zo'n ingrijpend besluit moet volgens de rechter goed onderbouwd worden. Het is opmerkelijk dat Kuipers het advies van de NZa niet heeft opgevolgd. Daarnaast had hij volgens de rechter beter moeten kijken naar de gevolgen voor de zorg in de betrokken ziekenhuizen.
De uitspraak is een interessant voorbeeld voor de rest van de zorg. Dat er de komende jaren meer concentratie van specialistische zorg gaat plaatsvinden, is een gegeven. Maar de rechter wijst alle partijen er wel op hoe zorgvuldig dit moet gebeuren. In het gelobby over belangen dat rond zo'n besluit ontstaat, moet niet worden vergeten die belangen wel goed tegen elkaar af te wegen.
De zaak heeft ook de verhoudingen tussen de ziekenhuizen op scherp gezet. Allemaal hameren ze er nu op dat er goed moet worden samengewerkt. De umc's in Utrecht en Leiden waren daar al mee begonnen en vragen nu aan de andere ziekenhuizen om gezamenlijk met een plan te komen voor de toekomst van kinderhartchirurgie.
Wat er nu precies gaat gebeuren, is nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat alle vier de centra voorlopig openblijven. Het ministerie van Volksgezondheid bestudeert de uitspraak en maakt daarna de vervolgstappen bekend.
Source: Nu.nl algemeen