Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk. Met deze week: de automatische versnelling.
Het aantal voetgangers dat in de VS in het verkeer om het leven kwam, steeg in tien jaar met bijna 80 procent, van 4.302 tot 7.624 per jaar. Verslaggevers van The New York Times probeerden via data-analyse en gesprekken met experts tot mogelijke verklaringen te komen. Zoals het enorme succes van de smartphone. De iPhone werd geïntroduceerd in 2007 en rond 2010, het jaar dat de stijging van de voetgangersdoden in de VS inzette, was de smartphone al behoorlijk doorgebroken. Maar die smartphone brak in veel landen door, dus waarom zou dat dan juist in de VS tot een stijging van de sterfte onder voetgangers leiden?
Dat zou volgens The New York Times kunnen komen doordat in de VS mensen met lage inkomens steeds vaker wonen in buitenwijken zonder goede voetgangersvoorzieningen. Zij hebben lang niet altijd een auto en bij afwezigheid van goed openbaar vervoer moeten zij zich dan lopend verplaatsen. In Europa zijn woonomgevingen meestal voetgangersvriendelijker.
Het artikel wijst op nog een opmerkelijk verschil tussen Europa en de VS: handgeschakeld versus automaat. In de VS is nog geen 2 procent van de nieuw verkochte auto’s handgeschakeld. Ter vergelijking: in Nederland was 35 procent van de nieuwe auto’s in 2022 handgeschakeld en was 65 procent van het totale personenwagenpark dat. En wanneer je je rechterhand op een versnellingspook hebt, kun je daar geen smartphone mee vasthouden. De versnellingspook als antismartphonebeveiliging.
Toen ik naar Zweden verhuisde, kreeg ik van vrienden als afscheidscadeau een kettingzaag. Omdat ik de aanwezigheid van mijn vingers en benen best waardeer, besloot ik tot een cursus. Van tevoren was ik behoorlijk bang voor het apparaat, maar tijdens de cursus kwam ik erachter dat er een paar slimme beveiligingen op zitten. Zoals een beugel die, wanneer de zaag een zwiep krijgt van de draaiende ketting, tegen je onderarm komt en de zaag uitschakelt. En omdat de gas- en dodemansknop achterop zitten, moet je je andere hand op de grijpbeugel hebben om de zaag op te kunnen tillen. En kom je dus niet met je hand bij de ketting.
Zo’n soort beveiliging hebben veel Europese auto’s dus – onbedoeld – in de vorm van een versnellingspook. Alleen zal die dodemansknop gaan verdwijnen. Ook in Europa krijgt de automaat een steeds groter marktaandeel. Maar vooral: elektrische auto’s hebben helemaal geen versnelling. Daarin heb je per definitie je rechterhand vrij. Dus het is voor de voetgangersveiligheid te hopen dat de ontwikkeling van automatische botspreventie enigszins gelijke tred houdt met de opmars van de elektrische auto.
Maar wat dus vooral ook van belang lijkt te zijn, zo laat The New York Times zien, is inzetten op een openbare ruimte die niet puur is gebouwd voor auto’s. Dat is eerlijker, veiliger en daarnaast ook nog een stuk prettiger en gezonder.
Over de auteur
Jasper van Kuijk is ontwerpwetenschapper en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden