"Wat hier verrassend is, is dat er veel dingen zijn die de stervorming in de afgelopen tien miljard jaar kunnen hebben beïnvloed", zegt hoofdonderzoeker Michael Calzadilla van het Massachusetts Institute of Technology (MIT).
De belangrijkste drijfveer achter de stervorming in grote sterrenstelsels komt volgens hem op één ding neer: of het hete gas eromheen wel of niet snel genoeg kan afkoelen.
Clusters van sterrenstelsels zijn de grootste objecten in het heelal. Deze worden door zwaartekracht bij elkaar gehouden en bevatten enorme hoeveelheden heet gas. De massa van dat hete gas is gigantisch: meerdere keren de totale massa van alle sterren die in clusters van sterrenstelsels voorkomen. Dat hete gas blijkt dé spil in het proces van stervorming.
De onderzoekers bestudeerden de helderste clusterstelsels in het universum. Die heldere stelsels zijn zeer massief en bevinden zich in het midden van 95 clusters van sterrenstelsels op 3,4 tot 9,9 miljard lichtjaar afstand van de aarde.
Het team ontdekte dat stervorming in die sterrenstelsels wordt geactiveerd wanneer de hoeveelheid bewegingen in het hete gas onder een kritische drempel komt. Het hete gas koelt onder die drempel onvermijdelijk af en vormt nieuwe sterren. Die drempelwaarde geeft dus aan of er wel of geen sterren worden gevormd.
"Het is indrukwekkend om te bedenken dat één enkel getal ons vertelt of er miljarden sterren en planeten zijn gevormd in deze enorme sterrenstelsels, die tien miljard jaar teruggaan", zeggen de onderzoekers.
Eerdere resultaten suggereerden dat andere factoren dan de afkoeling van heet gas een grotere rol zouden kunnen spelen bij de stervorming.
Tien miljard jaar geleden, in een periode die astronomen 'kosmische middag' noemen, kwamen botsingen en samensmeltingen van sterrenstelsels in clusters veel vaker voor. Ook werden sneller sterren gevormd en trokken zwarte gaten in een sterrenstelsel veel sneller materiaal aan.
Toch lijkt de stervorming die nu is bestudeerd opmerkelijk veel op die uit de kosmische middag. "Hoewel het universum er toen heel anders uitzag, is de basis van de vorming van sterren, de kritische drempel, in deze sterrenstelsels altijd hetzelfde gebleven."
Source: Nu.nl algemeen