Eind januari zal het eindelijk af zijn, het ultieme onderzoeksrapport over al het grensoverschrijdend gedrag ooit bij de hele NPO. De zaak is zo breed getrokken dat alle aanvangsinteresse voor het probleem is weggeëbd en een paar van de hoofdrolspelers (NPO-directeur Frans Klein, Matthijs van Nieuwkerk) alvast verder zijn getrokken naar de commerciëlen. In de tussentijd heb ik parallel een eigen rapportje bijgehouden over een andere NPO-personeelskwestie: muiterij. Vrijwel dagelijks sissen NPO-kopstukken in de media over een slangenkuil.
Neem alleen al afgelopen maand. In het geniep, zo schreef het AD, blijkt de NPO vorig jaar met Van Nieuwkerk te zijn bijeengekomen om te praten over zijn mogelijke terugkeer, waarvoor een geheimhoudingscontract (op straffe van 50 duizend euro) was getekend. Opvallend: in oktober had NPO-bestuursvoorzitter Frederieke Leeflang nog zó gezegd dat van dat gesprek geen sprake kon zijn vóór dat onderzoek uitkwam. Volgens Leeflang was die geheimhouding initiatief van producent Medialane, maar Omroep Max-chef Jan Slagter reageerde direct dat Leeflang loog: haar initiatief, zei hij.
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Eerder suggereerde Slagter al dat Frans Klein niet vrijwillig was vertrokken, maar een zetje had gekregen van Leeflang, en deze week dreigde hij zijn NTR-collega Coen Verbraak met een kort geding, omdat die hem vragen stelde over grensoverschrijdend gedrag waar Slagter niet op had gerekend. Op het Mediapark zijn ze duidelijk het stadium voorbij waar je boven een kartonnetje koffie vetes uitpraat.
Dan is er nog de talkshowkrater. Nadat Op1 was stopgezet, moest op dat tijdslot het progressieve Khalid & Sophie komen, tot het AD afgelopen weekend onthulde dat presentator Khalid Kasem op een geluidsopname heeft toegegeven dat hij als advocaat een ambtenaar heeft geprobeerd om te kopen. Kwam de anoniem aangeleverde opname misschien vanuit een rechtse NPO-omroep?, werd bij talkshow Renze gespeculeerd. Het plot van de NPO-soap is namelijk altijd een cultuuroorlog tussen gekwelde rechtse omroepen en een links bolwerk dat de eigenlijke dienst zou uitmaken. Dat werd in december kracht bijgezet door Op1-presentatrice Fidan Ekiz, die het half uitgewerkte complot ter tafel gooide dat het stopzetten van de talkshow ‘deels een politiek besluit was’, omdat ‘de NPO een links-progressief blok moet vormen’. Op1-producent Jeroen Pauw fulmineerde twee weken geleden in Trouw over ‘gelieg en gekonkel’ bij de NPO en noemde die toestand bij Op1 ‘een teringzooi’.
Ze zullen het graag aanhoren bij de PVV, waar ze nog altijd het hele ‘linkse bolwerk’ willen wegbezuinigen. Maar alleen al omroep Ongehoord Nederland vormt het bewijs dat in het Nederlandse stelsel (te) goed de pluriformiteit is gewaarborgd. Bestuursvoorzitter Leeflang vroeg de toenmalige staatssecretaris Gunay Uslu om de omroep uit het bestel te gooien, maar dat werd genegeerd: ook daarmee werd haar autoriteit ondermijnd. Het is wel wat ongelukkig dat het ongenoegen bij de NPO juist nu door de kranten klotst. Misschien is de formatieperiode een uitgelezen moment waarop iemand, Leeflang bijvoorbeeld, publiek, personeel én politiek kan herinneren aan het belang van een sterke publieke omroep.
‘Linkse kiezers bang na winst Wilders: ‘Moeten we straks verplicht SBS kijken?’, kopte De Telegraaf deze week. Dat het lot van de NPO alleen linkse kiezers zou aangaan, is natuurlijk quatsch. Zeker in een medialandschap waarin twee Belgische bedrijven een duopolie op de Nederlandse kranten hebben, waarin ook RTL opgeslokt lijkt te worden, is de NPO voor de pluriformiteit onmisbaar. Er is een samenhang tussen sterke omroepen en sterke democratieën, die twee kanten opgaat. Een goede publieke omroep draagt bij aan hogere verkiezingsopkomsten en betere controle over corruptie, en maakt het populisten lastiger aan feiten te knagen.
Iederéén zou moeten huiveren bij verplicht SBS, al was het maar omdat bij SBS de van mishandeling en belastingfraude verdachte vakantieparkenkoning Peter Gillis zijn realityprogramma tot dusver zonder veel vervelende vragen mag voortzetten. Van SBS verwachten we niet beter, dus kríjgen we niet beter. De NPO mag een teringzooi zijn, het is tenminste ónze teringzooi.
Source: Volkskrant