Mobilisation for the Environment (MOB) heeft deze week beroep ingesteld bij de rechtbank Den Haag tegen de handhavingsweigering van de provincie Zuid-Holland.
De organisatie wil de politiek een spiegel voorhouden door het negeren van de vergunningsplicht bij de renovatie van het Tweede Kamergebouw aan de kaak te stellen. Zuid-Holland wees een handhavingsverzoek van MOB eerder af, net als het bezwaar tegen dat besluit. Een rechtszaak is de volgende stap.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
MOB-jurist Valentijn Wösten vindt het niet te verteren dat de provincie zelfs bij dit prestigeproject, de verbouwing van het huis van de democratie, wetsovertredingen gedoogt. ‘Het Binnenhof is het hart van het Nederlandse openbaar bestuur. Als de overheid bij dit bouwproject al mag smokkelen met de wetshandhaving, dan verliest het openbaar bestuur elke geloofwaardigheid. Deze renovatie zou juist een voorbeeldfunctie moeten hebben als het gaat om het naleven van de wet.’ Hij vreest ook precedentwerking: als dit mag, mag dit ook bij andere bouwprojecten in Nederland.
De verbouwing en renovatie van het deels middeleeuwse gebouwencomplex in het centrum van Den Haag begon in oktober 2021 en zal minimaal zeven jaar duren. De provincie Zuid-Holland liet het project twee jaar geleden zonder natuurvergunning van start gaan, omdat tijdelijke bouwwerkzaamheden sinds juli 2021 wettelijk vrijgesteld waren van de vergunningsplicht.
De Raad van State verklaarde die ‘bouwvrijstelling’ in november 2022 echter strijdig met Europese natuurbeschermingswetten. Door die uitspraak werden alle bouwprojecten met terugwerkende kracht alsnog vergunningplichtig.
Opdrachtgevers moeten nu een natuurvergunning hebben voordat de bouwwerkzaamheden mogen beginnen. Bij de vergunningaanvraag moeten ze een wetenschappelijk analyse van de effecten van de verwachte stikstofuitstoot op nabijgelegen natuurgebieden laten zien. Als uit die analyse blijkt dat er natuurschade kan optreden, moeten ze de stikstofemissies compenseren of het bouwproject aanpassen.
De verbouwing van het Binnenhof leidt tot extra stikstofneerslag in de nabijgelegen duingebieden Meijendel en Westduinpark, die al zwaar te lijden hebben van een overmaat aan stikstof. De provincie geeft dit ook toe. Twee weken nadat de Raad van State de bouwvrijstelling verwees naar de prullenbak, verzocht MOB de provincie de wet te handhaven en de renovatie stil te leggen zolang een natuurvergunning ontbreekt.
Maar de provincie heeft dat verzoek afgewezen. De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) neemt pas in mei 2023 een besluit op het handhavingsverzoek van MOB, vijf maanden nadat het werd ingediend. De dienst schrijft MOB dat de hoofdverbouwing, die het meeste stikstof verspreidt, nog niet is begonnen. Tegelijkertijd zijn veel voorbereidende werkzaamheden die tot stikstofuitstoot leiden op dat moment al afgerond. Bouwvakkers hebben sinds februari 2023 bovendien hoofdzakelijk gebruik gemaakt van elektrisch materieel, aldus OZHZ.
Handhaven heeft dus geen zin meer: nieuwe emissies zijn er momenteel niet en inmiddels loopt er ook een vergunningaanvraag. De provincie geeft opdrachtgever Rijksvastgoedbedrijf daarom alleen een waarschuwing. MOB maakt bezwaar tegen dit besluit, maar dat wijst de OZHZ in oktober 2023 ook van de hand.
De provincie zegt nog altijd achter het besluit om niet te handhaven te staan, omdat de stikstofuitstotende activiteiten voor 1 juli 2023 zijn gestaakt. Wösten vindt dat de provincie bewust ‘rechtsobstructie’ heeft gepleegd door de bezwaarprocedure bijna een jaar te rekken en de renovatie al die tijd door te laten gaan. Om vervolgens te stellen dat handhaving geen zin meer heeft omdat de schadelijke werkzaamheden inmiddels afgerond zijn, komt volgens hem neer op ‘het misbruiken van reactietermijnen’. ‘Op deze manier wordt wetshandhaving natuurlijk een loos instrument.’ Hij verwijst naar de nationale wapenspreuk: Je maintiendrai. ‘Ik zal handhaven – je zou er cynisch van worden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden