‘Wat een goed idee van de krant om aandacht te besteden aan het Nederlandstalige, populaire lied’, schreef lezer Roel Praat deze week naar aanleiding van de top-100 beste Nederlandstalige popnummers. ‘Jammer dat er in het korte, inleidende artikel vreemde woorden staan als coolness, street credibility, camp, academy en acts. En zou Ramses Shaffy zijn oeuvre zelf ook salonfähig hebben gevonden?’
Een deel van onze lezers staat continu paraat om te strijden tegen de oprukkende verengelsing van onze taal. Daar zijn we blij mee, want vaak wordt wat al te gemakkelijk naar het Engels gegrepen om een tekst gewichtig dan wel modern te laten klinken of om te verhullen dat er in wezen niets of weinig wordt gezegd. Nederlandse woorden zijn bovendien vaak mooier. Liever het Nederlandse ‘kielzog’ dus dan het Engelse ‘slipstream’ en liever ‘lijfwacht’ dan ‘bodyguard’.
Dat neemt niet weg dat andere talen ook als inspiratie kunnen dienen in de continue zoektocht naar nieuwe woorden om nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen te beschrijven. In een tekst op de voorpagina over protesterende Duitse boeren gebruikten we deze week maar liefst twee Duitse begrippen: Wutwoche en Grundfrust. We hadden de eerste term kunnen vertalen als ‘woedeweek’ of ‘week van de woede’, maar vonden het Duitse origineel toch pakkender, omdat een dergelijke samentrekking (tussen woede en week) in het Duits natuurlijker is, net als bij blitzkrieg.
Ook voor Grundfrust zagen we niet direct een voor de hand liggend Nederlands alternatief: basisfrustratie? diepgewortelde verongelijktheid? Duidelijk minder mooi en pakkend.
De Duitse taal is superieur in de bondige woordcombinaties, zoals ook het woord salonfähig laat zien. In het Nederlands zijn dergelijke samenstellingen lastiger, maar soms proberen we de taalkundige grenzen op te rekken. De winst van de PVV, die bijna volledig in de laatste week tot stand kwam, was een nieuw electoraal fenomeen en dus hadden we nieuwe woorden nodig. Geïnspireerd door de term blitzkrieg schreven we eerder op de voorpagina over de ‘flitswinst’ van de PVV.
Als krant moeten we ons taalgebruik continu tegen het licht houden: voldoen onze woorden nog wel om de snel veranderende wereld te omschrijven? Zit er niet een bepaalde vooringenomenheid in, of een onbewust vooroordeel? Moeten we niet op zoek naar nieuwe begrippen? Als in het buitenland een woord wordt gevonden dat een nieuw verschijnsel perfect omschrijft, zullen we dat omarmen, tot er een Nederlands equivalent is bedacht. Mocht u een goede vertaling hebben van Grundfrust, dan hou ik me van harte aanbevolen.
Source: Volkskrant columns