De nieuwe centrale van de Franse energiegigant ENGIE komt op het terrein van een kolencentrale die in 2015 werd gesloten. Het bedrijf zegt zo snel mogelijk te willen overstappen op groene waterstof, waarbij geen CO2 vrijkomt.
Maar die waterstof is voorlopig nog niet beschikbaar, waardoor de 'hybride' centrale volgens ENGIE eerst op aardgas moet draaien. Dan zorgt hij volgens het bedrijf tóch al voor een CO2-besparing, omdat hij efficiënter wordt dan de gascentrales die we nu hebben.
Zeker is de komst van de centrale nog niet, want ENGIE studeert nog op de winstgevendheid ervan.
Extinction Rebellion vindt de komst van de centrale hoe dan ook onacceptabel. Het is in strijd met de nationale klimaatdoelen en met de wereldwijde afspraak om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen, vinden de klimaatactivisten. Daarom zijn zij van plan zaterdag straten te blokkeren in de Nijmeegse binnenstad.
Later deze maand stemt de Nijmeegse gemeenteraad over een nieuw bestemmingsplan voor het ENGIE-terrein. Daarin staat niet alleen de energiecentrale, maar wordt ook ruimte gemaakt voor een groot batterijenpark en een waterstoftankstation.
In 2022 sprak bijna de voltallige gemeenteraad zich al uit tegen de komst van een gascentrale. Toch lijkt de raad het plan niet te kunnen tegenhouden. Als het bestemmingsplan sneuvelt, kan ENGIE de gascentrale alsnog bouwen, zei projectleider Kees Baijens woensdag voor de gemeenteraad.
Het huidige bestemmingsplan, dat nog stamt uit de tijd van de kolencentrale, biedt al ruimte aan grootschalige energieopwekking. "Hieraan zijn geen duurzaamheidseisen verbonden", zei Baijens. "De gasgestookte energiecentrale is nu al mogelijk, maar andere, duurzame activiteiten zijn uitgesloten."
De landelijke overheid heeft het ENGIE-terrein in Nijmegen aangewezen als locatie voor een energiecentrale. Het is "van groot belang" om dat zo te houden, schreef het ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan de gemeente Nijmegen. Er zullen in de toekomst duurzame energiecentrales nodig blijven voor de momenten dat zonnepanelen en windparken geen of onvoldoende stroom leveren.
De gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland kunnen de centrale ook niet verplichten alleen op waterstof te draaien. Volgens het ministerie mogen zij geen beperkingen opleggen aan het brandstofgebruik van grote energiecentrales. Overigens verbiedt het bestemmingsplan wél het verbranden van biomassa in de nieuwe centrale, iets wat volgens het Rijk dus ook niet mag.
Demissionair klimaatminister Rob Jetten vindt het bouwen van de hybride gascentrale niet in strijd met de uitkomst van de klimaattop COP28 in Dubai, zegt een woordvoerder. Daar spraken landen af hun energiesystemen "op een ordentelijke wijze om te vormen" van fossiele naar hernieuwbare bronnen. Voor Nederland past deze centrale in zo'n transitie, stelt de woordvoerder van Jetten.
De klimaatminister wil dat alle Nederlandse elektriciteit in 2035 uit CO2-vrije bronnen komt. Volgens Europese regels moeten alle energiecentrales vanaf 2040 uitstootvrij zijn. Tot die tijd geldt voor de hele elektriciteitssector een uitstootplafond dat gestaag daalt.
"Dat is eigenlijk het hoopgevende, het doet er helemaal niet toe of er een gascentrale wordt gebouwd of niet", zegt Machiel Mulder, hoogleraar Energie-economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als er in Nijmegen gas wordt gestookt om elektriciteit te produceren, moet elders in Europa minder CO2 worden uitgestoten. "Voor de emissies maakt het niet uit, door het dalende uitstootplafond."
Mulder wijst erop dat alle Nederlandse kolencentrales in 2030 dicht moeten. Maar op dat moment zullen we nog lang niet genoeg groene waterstof hebben om zonder aardgas al onze stroom te produceren.
De hoogleraar begrijpt daarom de keuze voor een centrale die eerst op gas draait. "Gevoelsmatig is het vreemd, maar we hebben allemaal elektriciteit nodig. Dat feit moet je onderkennen. Extinction Rebellion zal ook elektrische auto's willen, huizen die worden verwarmd met warmtepompen. Dat is de andere kant van de medaille."
Overigens zijn niet alleen klimaatactivisten tegen de komst van de centrale. Ook voorman Johan Vollenbroek van milieuclub MOB wil het plan tegenhouden, maar dan vanwege de stikstofuitstoot. ENGIE wil gebruikmaken van 'stikstofruimte' uit de oude vergunning van de kolencentrale. Maar omdat die al acht jaar dicht is, mag dat volgens Vollenbroek helemaal niet. Hij is daarom naar de rechter gestapt.
Vollenbroek wijst op eerdere uitspraken van Nederlandse en Europese rechters, die een streep halen door het 'overhevelen' van stikstofrechten. "Als de provincie verstandig is, dan stopt ze dit proces en gaat ze op zoek naar emissieruimte", zegt de MOB-voorman. Door de stikstofuitstoot elders te verlagen, zou er wel ruimte kunnen komen voor de energiecentrale.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch