‘Ze zijn vaak genoeg gewaarschuwd. Wij zijn een zeevarend land. Vrije doorvaart is echt cruciaal.’
Premier Rutte liet vrijdag geen ruimte voor twijfel: het is geen toeval dat de Amerikaans-Britse aanval op de Houthi’s in Jemen kon worden uitgevoerd met de uitdrukkelijke steun van Nederland.
Met de betrokkenheid van een Nederlandse stafofficier bij de operatie onderstreept Nederland dat die steun verder gaat dan woorden alleen.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant. Hij schrijft sinds 1999 over de nationale politiek.
Dit is voor het demissionaire kabinet een principiële kwestie, bevestigden de ministers Bruins Slot van Buitenlandse Zaken en Ollongren van Defensie: het ‘beginsel van vrij en veilig scheepvaartverkeer’ staat op het spel. Zij spreken van ‘een direct Nederlands belang’.
Over steun van de Tweede Kamer hoeven zij zich geen zorgen te maken. Ook nieuwe oppositiepartijen als NSC en BBB staan achter de actie, al meent NSC dat het kabinet de Kamer wel vooraf had moeten informeren.
Verrassend is de Nederlandse houding niet, in historisch perspectief. Nederlandse kabinetten zijn doorgaans geneigd zich achter de Amerikanen en de Britten te scharen in internationale conflicten.
In de strijd om de vrije doorvaart, die in de Rode Zee nu wordt belemmerd door aanhoudende aanvallen van de Houthi’s op koopvaardijschepen, staat Nederland bovendien van oudsher graag vooraan. Onder de kabinetten van Balkenende en Rutte deed Nederland ook vol overtuiging mee aan Operation Ocean Shield, waarmee tussen 2009 en 2016 de piraterij bij de Hoorn van Afrika werd bevochten.
Om zijn standpunt kracht bij te zetten ging Rutte vrijdag nog wat langer terug in de tijd. ‘Hugo de Groot komt uit Nederland. De vrije zee, dat is voor ons iets wezenlijks.’ Rechtsgeleerde Hugo de Groot (1583-1645) staat te boek als de bedenker van het concept van ‘de vrije zee’ als internationaal territorium, toegankelijk voor alle naties om te bevaren en om handel te drijven.
Ook toen al had Nederland daarbij een groot eigen belang: De Groot beoogde met zijn principe vooral de claims van Spanje en Portugal op alleenrecht op de handel in West- en Oost-Indië onderuit halen. Niettemin werd zijn boek Mare Liberum breed omarmd en geldt het principe tot op de dag van vandaag voor de internationale wateren.
Rutte sprak vrijdag van een ‘chirurgische operatie’, ‘heel precies gericht op het vermogen van de Houthi-rebellen om die aanvallen te doen’. Ollongren zegt niet te vrezen dat de situatie in het Midden-Oosten hierdoor verder escaleert.
Zij meent juist dat de Houthi’s uit waren op escalatie door het opvoeren van hun aanvallen, ook na eerdere waarschuwingen. Woensdag nam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een resolutie aan die de rebellen opdraagt onmiddellijk te stoppen met hun acties.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden