Er zijn naar schatting 1.500 gaslampen in de Britse hoofdstad. Eenvijfde daarvan bevindt zich in het stadsdeel Westminster, waartoe onder meer Trafalgar Square en Downing Street behoren en waar de parlementsgebouwen te vinden zijn. Uit duurzaamheidsoverwegingen wil het stadsdeel af van het gas. Ledlampen zouden goedkoper zijn en, zo is de hoop, minder onderhoud vergen. Eind 2022 werden al dertig lampen vervangen, wat leidde tot een opstand van Conservatieve politici, erfgoedhoeder The Victorian Society en een plaatselijke pressiegroep, The London Gasketeers.
De gaslampen met hun zachte gloed zijn geliefd, bij zowel Londenaren als bij toeristen, vanwege de sfeer ze oproepen. Die doet denken aan de romans van Charles Dickens. Vijf jaar geleden kwamen de lampen in de belangstelling te staan door het uitkomen van de film Mary Poppins returns, waarin ‘lamplighters’ centraal stonden, mannen die de lampen aansteken. Daarvan liepen er ruim 25 duizend rond in Victoriaans Londen. De eerste gaslamp in Londen werd in 1807 aangestoken, ter ere van de verjaardag van de toenmalige koning George III.
De opstandige nostalgici vonden gehoor bij The Daily Mail, een conservatief dagblad dat van oudsher goed is in campagne voeren – of het nu gaat om het achter tralies krijgen van moordenaars of het invoeren van een heffing op plastic boodschappentasjes. Een jaar geleden werd een overwinning behaald: het stadsdeel bepaalde dat 174 gaslampen mochten blijven en onderdeel zou worden van een beschermd stadsgezicht. Indertijd werd aangenomen dat ook de kleine honderd resterende lampen veilig zouden zijn. Dat laatste bleek te optimistisch.
Het stadsdeel wil 94 lampen alsnog elektrificeren, dit om te voldoen aan het streven om over zes jaar klimaatneutraal te zijn. Dat besluit is slecht gevallen, onder meer bij Michael Portillo, de Conservatieve oud-minister die na zijn politieke val bekend werd met zijn series over treinreizen. ‘Natuurlijk kun je pleiten voor efficiëntie en modernisering,’ verklaarde hij tegenover The Daily Mail, ‘maar iemand moet het ook opnemen voor erfgoed.’ Ook parlementariër Jacob Rees-Mogg – bijnaam: ‘de Afgevaardigde van het Victoriaanse tijdperk’ – wil de ‘Dickens-lampen’ behouden.
Sympathie voor de gaslampen is er ook vanuit de hoek van de vakbeweging. Door de overstap op elektriciteit kunnen de banen verloren gaan van de vijf British Gas-medewerkers die dagelijks op ladders klimmen om de gaslampen te onderhouden. De journalist H.V. Morton, die in de jaren dertig en veertig veel schreef over nachtelijk Londen, noemde hen ‘de Spoken van Londen’.
De gaslampen in andere stadsdelen worden vooralsnog wel behouden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden