Wat valt er in de Schijf van Vijf? En hoe zit het met producten als een volkoren pizza, ovenfriet of energierepen met extra vezels en vitamines?
Hoogleraar Voeding en Gezondheid Jaap Seidell: "In de Schijf van Vijf staan groenten, fruit, vis, peulvruchten, (ongezouten) noten, eieren en een beperkte hoeveelheid vlees (niet vleeswaren). Ook staan er halfvolle en magere zuivelproducten zonder suiker in en volkoren graanproducten, zoals zilvervliesrijst en volkorenbrood en -pasta. Zachte en vloeibare vetten (voor smeren en bakken) vallen er ook onder. Net als water, thee en koffie zonder suiker."
"Pizza's bevatten bevatten doorgaans te veel zout en verzadigd vet om erin te staan. Energierepen bevatten er doorgaans te veel suiker voor. Ovenfrieten zijn wel gezonder dan gefrituurde friet, maar staan niet in de Schijf van Vijf. Daarnaast voegen we vaak zelf ook nog zout toe en eten we ze regelmatig met frietsaus, mayonaise of ketchup."
Ik heb sinaasappelsap met een Nutri-Score van C. Hoe kan dat dan?
"Een C bij vruchtensappen (en geen A of B) is omdat ze van nature relatief veel suiker bevatten. Het is geen D of E, omdat ze doorgaans wel vitamine C bevatten en (met vruchtvlees) ook wat vezel. Maar vruchtensappen staan momenteel niet in de Schijf van Vijf."
Wat zijn de valkuilen van de Nutri-Score?
"De Nutri-Score is het beste te gebruiken om producten binnen één productcategorie te vergelijken. Denk bijvoorbeeld aan pizza's of ontbijtgranen. Nutri-Score heeft maar één algoritme voor alle voedingsmiddelen. Een B bij brood is niet hetzelfde als een B bij vlees."
"De Nutri-Score wordt bepaald op basis van 100 gram product, dus niet per portie. Er zitten onlogische keuzes in, zoals een C voor olijfolie. En sommige pizza's en chips hebben een B, terwijl ze volgens het Voedingscentrum (Schijf van Vijf) niet gezond zijn."
Moet je iedere dag alle vijf onderdelen van de Schijf van Vijf binnenkrijgen?
"Het liefst eet je elke dag iets uit elk vak voor een gevarieerde en volwaardige voeding. Maar het is vooral belangrijk dat je het toepast op het hele eetpatroon door het jaar heen."
Is de Schijf van Vijf nog wel van deze tijd?
"De huidige Schijf van Vijf is gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad. Deze richtlijnen worden momenteel herzien. Aangeraden wordt dierlijke eiwitbronnen deels te vervangen door plantaardige."
Is de Nutri-Score net zo geschikt voor een gezond voedingspatroon als de Schijf van Vijf?
"De Schijf van Vijf is een beter richtsnoer voor een gezond eetpatroon. De Nutri-Score ontbreekt op veel producten uit de Schijf van Vijf, zoals onverpakte groenten en fruit."
"De Nutri-Score gaat ook niet over variatie in het eetpatroon. Gebruik de Nutri-Score dus alleen voor vergelijking binnen productgroepen."
Een 'A' op een product betekent niet meteen dat het ook gezond is. Dat komt doordat de de Nutri-Score een vergelijking maakt binnen een productgroep. Hierdoor kan een product met veel suiker of zout een relatief goede score krijgen. Dit betekent dan alleen dat het het minst slechte product in die productgroep is.
Is het mogelijk om zelf een (betrouwbare) Nutri-Score-indicatie te geven aan producten waar het keurmerk niet op staat? Waar kunnen we dan op letten?
"Je kunt hier wel een indruk van krijgen. Suiker, verzadigd vet en zout leveren negatieve punten op in het algoritme. Ingrediënten als eiwitten, vezels, groenten, fruit, peulvruchten en noten dragen juist weer positief bij.
Naar mijn idee zijn A-scores niet altijd zo gezond als ze lijken, door bijvoorbeeld toegevoegde E-nummers. Hoe zit dit?
"Ultrabewerkte voedingsmiddelen met veel toevoegingen kunnen inderdaad een gunstige Nutri-Score opleveren, omdat toevoegingen zoals smaakstoffen en kleurstoffen niet in het algoritme zitten. Maar de Europese Unie beschouwt E-nummers normaal gebruik als veilig."
Hoeveel 'slechter' of 'beter' zijn de letters van de Nutri-Score ten opzichte van elkaar? Hoeveel 'beter' is een A dan een B?
"Dat is lastig te zeggen, het is namelijk een graduele schaal. Het beste kun je producten kiezen met een A of een B. Maar let bij het samenstellen van een voedingspatroon liever op de Schijf van Vijf."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen