‘Het kabinet is gevallen, inderdaad, omdat de instroom in dit land veel te hoog is. Er komen te veel mensen.’ (Dilan Yesilgöz, VVD)
‘Het probleem is dat de VVD van Yesilgöz die mensen allemaal heeft binnengelaten.’ (Geert Wilders, PVV)
‘Er is geen asielcrisis, er is een VVD-crisis, omdat we twaalf jaar lang VVD-gepruts hebben gehad’. (Rob Jetten, D66)
‘Het land kan het niet aan, we worden één groot asielzoekerscentrum.’ (Geert Wilders, PVV)
Terwijl op 21 november 2023, de avond voor de Tweede Kamerverkiezingen, lijsttrekkers in een tv-debat nog een laatste rondje ‘paal en perk stellen’ aan de ‘asielstroom’ spelen, slapen er 165 mensen, onder wie baby’s, op de vloer van de wachtkamers van de IND in Ter Apel. Op de grond, dus.
Zo begint De wereld in Ter Apel (BNNVara), de getuigenis van documentairemakers Hans Hermans en Martin Maat (bekend van Een porseleinen huwelijk, over de politieke aanloop naar het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima). Voor hun documentaireserie kregen zij een jaar lang exclusief toegang om te filmen achter de hekken van het aanmeldcentrum in Ter Apel, het epicentrum van de asielcrisis.
2023: het jaar waarin gemeenten massaal weigeren mee te werken aan nieuwe opvanglocaties. Waarin de VVD besluit het kabinet te laten vallen over het asielbeleid. Waarin het maximale aantal mensen dat in Ter Apel kan worden opgevangen (tweeduizend) zo fors wordt overschreden dat er structureel honderden mensen te veel verblijven. En waarin burgemeester Jaap Velema van Westerwolde (waar Ter Apel onder valt) door zijn zorgen over de veiligheid van al deze mensen geen andere mogelijkheid meer ziet dan een kort geding tegen het COA te beginnen.
Hermans en Maat laten alles zien. Zo zijn ze bijvoorbeeld aanwezig bij de verhoren van de vreemdelingenpolitie. Tijdens een van die verhoren vertelt een Tunesische jongen dat zijn situatie zo wanhopig is, dat hij zichzelf snijdt.
Ik heb me altijd goed gedragen, probeert een jongen uit Marokko nog, dat ook als een veilig land wordt beschouwd, als hij van een medewerker van de Dienst Terugkeer en Vertrek hoort dat hij terug moet.
De verhalen uit Ter Apel worden knap afgewisseld met beelden van de levensgevaarlijke reis die vluchtelingen ondernemen. Bijvoorbeeld over de Middellandse Zee, ‘de dodelijkste grens ter wereld’, waar sinds 2024 minstens twintigduizend mensen verdronken. De makers zijn aanwezig bij een reddingsoperatie van Artsen Zonder Grenzen; 440 vluchtelingen worden een voor een van een schip getrokken.
De ngo doet dat niet alleen om mensen te redden, vertelt een vrijwilliger, maar ook om getuige te zijn, omdat het anders is alsof ze nooit hebben bestaan. ‘Voor Europa zijn het getallen, maar het zijn mensen.’
Dat is precies wat het filmduo Hermans en Maat laat zien. De wereld in Ter Apel is een bijzonder ambitieuze documentaire die de vele oorzaken die ten grondslag liggen aan de asielcrisis wil tonen. Doorwrocht, confronterend, en bovenal menselijk.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden