Met gemiddeld 250 doden per dag in de Gazastrook is de oorlog tussen Israël en Hamas het dodelijkste conflict van deze eeuw. Dat heeft hulporganisatie Oxfam Novib becijferd op basis van cijfers van het VN-mensenrechtenbureau OCHA. In de oorlogen in Syrië (97), Soedan (52), Irak (51), Oekraïne (44), Afghanistan (24) en Jemen (16) lag het dagelijkse aantal slachtoffers lager.
Sinds het begin van de invasie zijn volgens het Gazaanse ministerie van Gezondheid ruim 23 duizend Palestijnen door Israëlische aanvallen gedood. Het aantal gewonden ligt momenteel op bijna 60 duizend. De Verenigde Naties en verscheidene hulporganisaties achten deze cijfers van het door Hamas gecontroleerde ministerie geloofwaardig. Oxfam Novib heeft voor zijn berekeningen de stand van het dodental van afgelopen zondag gebruikt.
De ngo wijst erop dat het daadwerkelijke aantal omgekomen mensen in de Gazastrook vermoedelijk nog hoger ligt. ‘De cijfers die we nu gebruiken zijn gebaseerd op het aantal dodelijke slachtoffers na bombardementen’, zegt Dirk Jan Jalvingh, beleidsadviseur bij de hulporganisatie. ‘Wat we niet hebben meegeteld zijn de mensen die overlijden door ondervoeding, ziekten en in mensonterende omstandigheden.’
Pepijn de Lange
De Verenigde Staten zijn hoopvol dat er een ‘diplomatieke oplossing’ komt voor de opgelopen spanningen in het grensgebied tussen Israël en Libanon. Dat zei de Amerikaanse Midden-Oostengezant Amos Hochstein na een ontmoeting met onder andere de Libanese interim-premier, minister van Buitenlandse Zaken en parlementsvoorzitter.
In het betwiste grensgebied vinden al maandenlang beschietingen tussen Israël en de Libanese groepering Hezbollah plaats. De landsgrens tussen Israël en Libanon is nooit officieel vastgesteld. De Amerikanen proberen te bemiddelen om tot een akkoord hierover te komen.
Volgens gezant Hochstein zit de bevolking in Libanon helemaal niet te wachten op een escalatie van het conflict. Hij zei te hopen dat alle partijen zich blijven inzetten voor een oplossing die het ‘voor alle mensen in Libanon en Israël mogelijk maakt terug te keren naar een betere toekomst’.
Pepijn de Lange
In het zuiden van Libanon zijn bij een Israëlische aanval op een centrum van de burgerbescherming twee reddingswerkers om het leven gekomen. Dat meldt de aan Hezbollah gelieerde reddingsdienst. Israël heeft nog niet op de berichten gereageerd.
Het is voor het eerst in ruim drie maanden tijd dat Israël zo’n alarmcentrale heeft geraakt. Eerder raakten bij Israëlische aanvallen wel al Libanese reddingswerkers en medici gewond, bijvoorbeeld wanneer zij probeerden om slachtoffers van een eerdere aanval te bereiken. Tot dusver zijn bij Israëlische beschietingen op Zuid-Libanon 25 burgers omgekomen, onder wie ook kinderen.
Israël en Hezbollah beschieten elkaar al maanden, maar de laatste tijd loopt de spanning verder op. Terwijl Hezbollah een grote oorlog lijkt te willen vermijden, is dat bij Israël minder duidelijk. Het land neemt grote risico’s met bijvoorbeeld de uitschakeling van de hoogste Hezbollah-commandant van zuidelijk Libanon, Wissam al-Tawil, begin deze week.
Pepijn de Lange
Het Israëlische leger zegt zijn operaties in Khan Younis, een stad in het zuiden van de Gazastrook, uit te breiden. Zowel boven- als ondergronds voert het leger operaties uit in de stad. Volgens Israël houdt onder anderen Hamas-leider Yahya Sinwar zich schuil in het tunnelnetwerk onder Khan Younis.
De Israëlische legerleiding liet onlangs al weten dat de oorlog tegen Hamas in een nieuwe fase is terechtgekomen. In het noorden van de Gazastrook hebben de Israëliërs de overwinning uitgeroepen. Met kleinschaligere inzet van grondtroepen wil het leger Hamas de komende tijd ook in het midden en zuiden van Gaza verslaan.
Het omvangrijke tunnelnetwerk van Hamas blijft voor het Israëlische leger een probleem. Volgens Israëlische media weet het leger waar Hamas-leider Sinwar zich bevindt, maar is het niet mogelijk om hem aan te vallen omdat hij zich heeft omringd met Israëlische gegijzelden. In de omgeving van Khan Younis hebben de Israëliërs naar eigen zeggen tot dusver ruim honderd tunnels en driehonderd tunnelingangen verwoest.
Pepijn de Lange
Lees ook dit profiel door verslaggever Thom Canters: Ideologische hardliner, pragmaticus, strateeg: de vele gezichten van Hamas-leider Yahya Sinwar
Zuid-Afrika heeft het Internationaal Gerechtshof in Den Haag officieel gevraagd om Israël te gelasten de oorlog in de Gazastrook te beëindigen. Die eis sprak het juridische team van Zuid-Afrika uit aan het eind van de eerste zittingsdag in de genocidezaak tegen Israël. Volgens Zuid-Afrika schendt Israël met zijn oorlog tegen Hamas het Genocideverdrag, dat beide landen hebben ondertekend.
Israël krijgt morgen de gelegenheid om zich te verdedigen tegen de aanklachten die Zuid-Afrika heeft geuit. Als het hof Zuid-Afrika in het gelijk stelt, betekent dat voor Israël groot gezichtsverlies en dreigt het land internationaal verder geïsoleerd te raken. Voor vandaag is de rechtszitting in Den Haag nu afgelopen.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van buitenlandverslaggever Rob Vreeken: Bij genocide-aanklacht tegen Israël staat vooral gezichtsverlies op het spel
Naast de strijd tussen Israël en Hamas in Gaza dreigt er een tweede oorlog tussen Israël en Hezbollah in Libanon, een groep die vele malen sterker is dan Hamas. ‘Zo’n oorlog zou een grondinvasie betekenen, met enorme verliezen tot gevolg’, zegt militair analist Nicholas Blanford, verbonden aan denktank Atlantic Council.
Lees hier de analyse van Midden-Oosten-correspondent Jenne Jan Holtland.
Zuid-Afrika heeft vanochtend tijdens de zitting van het Internationaal Gerechtshof de rechters geprobeerd ervan te overtuigen dat Israël ‘genocidale daden’ pleegt tegen de Palestijnse bevolking in de Gazastrook. Volgens Zuid-Afrika vertoont het militaire optreden van Israël ‘een berekend patroon dat wijst op een genocidale intentie’.
Israël heeft ‘volledige kennis’ over de hoeveelheid burgerslachtoffers die iedere bom op Gaza eist, zegt Zuid-Afrika. Tegelijkertijd zou Israël de Palestijnen basisbehoeften als voedsel, water, gezondheidszorg, brandstof, sanitaire voorzieningen en communicatiemiddelen onthouden. ‘Dit moorden is niets minder dan de vernietiging van het Palestijnse leven’, zei de advocaat van Zuid-Afrika, Adila Hassim. ‘Het gebeurt opzettelijk. Niemand wordt gespaard.’
Israël riep Palestijnse burgers weliswaar in de eerste week van de oorlog op om naar het zuiden van de Gazastrook te gaan, maar volgens Zuid-Afrika was die oproep ‘op zichzelf al genocidaal’, omdat het een ‘onmiddellijke verplaatsing’ vereiste. Bovendien zou Israël ook de aangewezen veilige zones hebben gebombardeerd. ‘Het was duidelijk bedoeld om de bevolking te vernietigen’, aldus Hassim.
Israël krijgt morgen de kans om zich te verdedigen tegen de beschuldigingen. Mogelijk verwacht Zuid-Afrika dat Israël zijn recht op zelfverdediging zal bepleiten door expliciete beelden van de bloedige aanval van Hamas te tonen. Aan het slot van zijn pleidooi zei het Zuid-Afrikaanse juridische team namelijk zelf expres weinig foto’s en video’s te hebben getoond om niet te ‘te koop te lopen met choquerende beelden’.
Pepijn de Lange
Op zijn laatste stop tijdens zijn vierde rondreis door het Midden-Oosten heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, vandaag in Caïro gesproken met de Egyptische president Abdel Fatah Al-Sisi. Vermoedelijk bespraken Blinken en Al-Sisi onder meer een plan voor Palestijns zelfbestuur na de oorlog en de onderhandelingen met Hamas over de gegijzelden.
De Verenigde Staten hebben de laatste dagen de druk op Israël opgevoerd om een plan op te stellen voor de Gazastrook na de huidige oorlog. De Amerikanen willen dat het gebied met de Westelijke Jordaanoever wordt herenigd en onder Palestijnse bestuur komt. Tijdens zijn bezoek aan Israël voerde Blinken daar dinsdag ‘een paar van de hardste’ gesprekken over, aldus zijn woordvoerder.
Tegelijkertijd willen de VS dat Israël de aanvallen op de Gazastrook matigt. Het aantal slachtoffers onder burgers en vooral kinderen noemde Blinken ‘veel te hoog’. De Amerikanen vrezen nog altijd dat de oorlog zich uitbreidt naar Libanon en andere gebieden in het Midden-Oosten.
Egypte heeft de afgelopen maanden publiekelijk de Palestijnse zaak gesteund, al weigert het land om vluchtelingen uit de Gazastrook op te nemen. Gisteren nog sprak Al-Sisi op de Westelijke Jordaanoever met Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit, over een eventueel staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas.
Pepijn de Lange
Het Internationaal Gerechtshof is vanochtend begonnen met de behandeling van de genocidezaak tegen Israël. In het Vredespaleis in Den Haag komt beschuldiger Zuid-Afrika als eerste aan het woord. Het land stelt dat het Israëlische militair optreden in de Gazastrook in strijd is met het Genocideverdrag, dat beide landen hebben ondertekend.
Israël kan tijdens deze zaak enorm gezichtsverlies oplopen. Vaststellen dat de Gazaanse burgerbevolking het slachtoffer is van genocide duurt waarschijnlijk jaren, maar het hof kan wel ‘voorlopige maatregelen’ opleggen. Zo moet Israël mogelijk op last van het hof al deze maand de oorlog tegen Hamas staken. Als Israël dat weigert, raakt het internationaal verder geïsoleerd.
Voorafgaand aan de zitting van vanochtend waren honderden mensen naar Den Haag gekomen om te demonstreren. Zowel voor de Palestijnse zaak als voor de Israëlische waren betogingen. De politie voorkwam dat beide groepen te dicht bij elkaar in de buurt kwamen, meldt een verslaggever van persbureau ANP.
Israël, dat zich laat bijstaan door de 86-jarige Britse advocaat Malcolm Shaw, krijgt morgen de kans om zich te verdedigen tegen de beschuldigingen. Het land stelde vorige week al dat de aanklacht van Zuid-Afrika ‘elke wettelijke basis ontbeert’. Volgens Israël is Zuid-Afrika zelf ‘crimineel medeplichtig aan de genocidale, terroristische organisatie’ Hamas.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van buitenlandverslaggever Rob Vreeken: Bij genocide-aanklacht tegen Israël staat vooral gezichtsverlies op het spel
Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag buigt zich vanaf vandaag over een genocide-aanklacht, aangespannen door Zuid-Afrika. Of Israël zich iets zal aantrekken van een oordeel van het Internationaal Gerechtshof is de vraag. Hoe dan ook zorgt de aantijging door Zuid-Afrika van genocide voor verdere imagoschade voor Israël.
Lees hier de hele analyse van correspondent Rob Vreeken.
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteravond een resolutie aangenomen waarin de Jemenitische Houthi’s worden opgeroepen direct een eind te maken aan de aanvallen op schepen op de Rode Zee. Ook dringt de Veiligheidsraad aan op de vrijlating van het Japanse schip Galaxy Leader en zijn 25-koppige bemanning. Dat schip werd in november door de Houthi’s gekaapt en ligt sindsdien in een Jemenitische haven.
De VN-resolutie was een initiatief van de Verenigde Staten en Japan. Het document onderstreept het recht van VN-lidstaten om ‘schepen te verdedigen tegen aanvallen’. Daarin valt een impliciete goedkeuring te lezen van de internationale patrouillemissie die vrachtschepen op de Rode Zee sinds december vorig jaar beschermt. Ook Nederland levert een bijdrage aan deze missie.
De resolutie werd aangenomen met elf stemmen voor en nul tegen. Vier landen onthielden zich van stemmen, waaronder China en Rusland, die in de Veiligheidsraad vetorecht hebben. De Houthi’s doen de VN-resolutie af als een ‘politieke spelletje’ en stellen dat de VS het internationaal recht schenden door hun steun aan de Israëlische bombardementen op de Gazastrook.
De Houthi’s, bondgenoten van Iran, zijn sinds 2014 aan de macht in een deel van West-Jemen dat grenst aan de Rode Zee. Na het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas wierpen de Houthi’s zich op als bondgenoot van de Palestijnen. Ze vuurden raketten en drones af op het zuiden van Israël en richtten hun pijlen later op vrachtschepen op de Rode Zee.
Daan de Vries
Dit jaar hebben slechts drie van de 21 geplande konvooien met hulpgoederen voor inwoners van het noorden van de Gazastrook hun bestemming bereikt. De levering van voedsel, medicijnen, drinkwater en brandstof wordt ernstig belemmerd doordat vrachtauto’s die aan de grens door de Israëlische autoriteiten zijn doorgelaten, later alsnog worden teruggestuurd, meldt de VN-organisatie voor humanitaire zaken OCHA in haar dagelijkse update. Twee transporten liepen zoveel vertraging op bij Israëlische controleposten dat ze uiteindelijk werden afgeblazen. Ook blijken afgesproken routes te gevaarlijk.
Volgens OCHA heeft Israël bovendien herhaaldelijk geweigerd toestemming te geven voor medicijntransporten naar Gaza-Stad, waardoor ziekenhuizen daar met tekorten kampen. Ook transporten met water, brandstof en sanitaire middelen kregen geen toestemming naar Gaza-Stad en het noorden te rijden.
OCHA spreekt van een ‘aanzienlijke verslechtering’ ten opzichte van december, toen meer dan 70 procent van de geplande missies kon worden uitgevoerd.
Tijdens de internationale genocidezaak die Zuid-Afrika heeft aangespannen tegen Israël worden in Den Haag twee betogingen georganiseerd. Mensen spreken zich uit voor de Palestijnse, dan wel voor de Israëlische zaak. De acties starten vlak voor of tijdens de hoorzitting die donderdagochtend dient in het Internationaal Gerechtshof (ICJ).
De Zuid-Afrikaanse aanklagers willen dat Israël stopt met genocidale daden tegenover Palestijnen in de Gazastrook. Ter ondersteuning van de aanklagers en de Palestijnen organiseert ‘een brede coalitie van mensenrechtenorganisaties en solidariteitsgroepen’ een manifestatie bij het Vredespaleis. Ook wordt de hoorzitting daar gelivestreamd op een groot scherm. De organisatie verwacht duizenden mensen, ook uit het buitenland, aldus een woordvoerster.
In solidariteit met Israël en gijzelaars in Gaza wordt een solidariteitsmars gehouden naar het Vredespaleis en weer terug naar de Lange Voorhout. Dit wordt gedaan in bijzijn van families van gijzelaars, die aansluitend op de mars ook het woord zullen nemen. De organisatie verwacht met honderden mensen te lopen.
De genocidezaak dient op de ochtenden van donderdag en vrijdag. Op de eerste dag legt Zuid-Afrika verklaringen af, op de tweede dag Israël.
Meer dan 1.400 grote namen uit de Finse muziekindustrie vinden dat Israël niet zou mogen meedoen aan het Eurovisie Songfestival. Zij hebben een petitie getekend waarin staat dat het land zich schuldig maakt aan ‘oorlogsmisdaden’ tegen Gaza. Als Israël niet wordt geweerd, dan willen de Finnen dat hun land niet langer deelneemt aan het Songfestival. Dat meldt de BBC.
De ondertekenaars vinden dat Yle, de Finse omroep die deelname aan het songfestival regelt, een dubbele standaard hanteert. Het was een van de eerste partijen die in 2022 riepen dat Rusland niet meer mocht meedoen aan het Songfestival vanwege de inval in Oekraïne. ‘We verwachten nu dezelfde actieve houding van Yle’, stellen zij.
Een woordvoerder van Yle zei vorige week dat de situaties in Oekraïne en Gaza niet met elkaar te vergelijken zijn. ‘Hoe gruwelijk de oorlog in Gaza ook is, het is geen interstatelijke oorlog zoals die tussen Rusland en Oekraïne’, stelde hij.
Yle laat woensdag weten in de gaten te houden wat de EBU, de Europese omroepenkoepel die het Songfestival organiseert, gaat doen. Het is niet de eerste keer dat wordt opgeroepen om Israël te weren. Eind december deden IJslandse artiesten eenzelfde oproep.
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van woensdag 10 januari:
• Volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid, geleid door Hamas, zijn er in totaal 23.357 Palestijnen om het leven gekomen sinds het begin van de oorlog op 7 oktober. 147 daarvan zouden in het afgelopen etmaal zijn gedood.
• Tien mensen die op de evacuatielijst van Nederland stonden, hebben vandaag de Gazastrook kunnen verlaten, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het gaat om mensen die naar Nederland mogen komen omdat zij hier familie hebben.
• De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, heeft gewaarschuwd dat er ‘consequenties zullen zijn’ voor de Houthi-aanvallen op schepen in de Rode Zee. ‘Het is belangrijk dat de internationale gemeenschap hier gezamenlijk op reageert.’
Lees hier het volledige liveblog van woensdag terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden