Afgaand op de cijfers beleven de explosieven dit jaar een doorbraak in de Nederlandse onderwereld. Over 2023 registreerde de politie in totaal 716 voorvallen, tegenover 228 een jaar eerder. Vooral in de regio Rotterdam, waaronder ook Schiedam en Vlaardingen, vonden veel explosies plaats. Daarna volgden andere grote steden, zoals Amsterdam en Den Haag. In Oost-Brabant en Limburg zijn verhoudingsgewijs weinig explosies geteld.
Voor de coronacrisis waren vooral handgranaten een populair intimidatiemiddel onder criminelen. In slechts enkele gevallen werden deze tot ontploffing gebracht. Van 2017 tot 2019 nam het aantal incidenten met handgranaten toe, van 22 naar 61 per jaar. In de coronajaren vonden er minder incidenten plaats. Sinds 2022 signaleert de politie een verschuiving naar andere explosieven.
Het toegenomen gebruik van flitspoeder was het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), dat bij explosies gebruikt materiaal onderzoekt, al opgevallen. Vermoedelijk komt de toename doordat criminelen het fijne, grijze mengsel – dat een grotere explosieve kracht heeft dan buskruit – relatief eenvoudig kunnen bemachtigen. ‘Cobra’s (illegaal vuurwerk, red.) zijn populair, maar er zijn veel meer artikelen die flitspoeder bevatten’, zegt explosievendeskundige Jan Dalmolen bij het NFI.
Daar komt bij dat criminelen een lagere straf riskeren wanneer ze met illegaal vuurwerk op zak worden gepakt. Op het bezit daarvan staan minder hoge straffen dan op het bezit van handgranaten, die onder de Wet wapen en munitie vallen.
De politie vermoedt dat Nederland Europees gezien inmiddels koploper is in het gebruik van flitspoeder bij aanslagen en pogingen tot intimidatie. In Antwerpen, net als Rotterdam een belangrijke havenstad en daarom relatief vergelijkbaar, is het aantal aanslagen afgelopen jaar juist gedaald. De Antwerpse politiebaas Yve Driesen vertelde onlangs aan de Belgische krant Het Laatste Nieuws dat de meerderheid van de opdrachtgevers en uitvoerders voor deze aanslagen afkomstig was uit Nederland.
Voor de politie is het lastig om de criminelen achter de vele geplaatste explosieven op te sporen. De daders zijn vaak jong en kennen de opdrachtgever meestal niet. Meer dan de helft van de aangehouden verdachten was jonger dan 23 jaar. Ongeveer eentiende van de verdachten is minderjarig. Het contact tussen uitvoerders en opdrachtgevers geschiedt met name via sociale media.
Om de toename aan geplaatste explosieven een halt toe te roepen, deed de Tweede Kamer afgelopen zomer een oproep om de handel in flitspoeder aan banden te leggen. Om dit te bereiken werd een motie ingediend om Cobra’s en flitspoeder onder de wapenwet te scharen, wat stuitte op Europese regelgeving. De Eerste Kamer beraadt zich hier momenteel over.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden