Na drie maanden strijd, waarin volgens het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid meer dan 23 duizend doden zijn gevallen, heeft het Israëlische leger in Noord-Gaza de overwinning uitgeroepen. ‘Wij hebben de ontmanteling voltooid van de militaire infrastructuur van Hamas in het noorden van Gaza’, zei legerwoordvoerder Daniel Hagari onlangs.
De twaalf bataljons die Hamas in zijn voornaamste Gaza-bolwerk had, zo’n 14 duizend man sterk, zijn volgens Israël zo goed als verslagen. Het overgrote deel van de achtduizend Hamas-strijders die Israël claimt te hebben gedood in 96 dagen oorlog, werd uitgeschakeld bij de gevechten in het noorden.
Volgens de Israëliërs zijn de belangrijkste commandanten van de noordelijke bataljons gedood, waardoor de Hamas-eenheden in het gebied niet meer georganiseerd kunnen optreden. Geen van deze claims kan bij onafhankelijke bronnen worden geverifieerd.
Israël poogt nu het Hamas-leger in het midden en zuiden van Gaza te verslaan. De vraag is daarbij hoeveel tijd het krijgt van zijn belangrijkste bondgenoot, de VS. Als het aan Washington ligt, gaat de oorlog snel over in een minder grootschalige campagne met meer gerichte, commando-achtige operaties om de restanten van Hamas op te rollen.
De Amerikaanse regering wil ook het aantal grondtroepen flink gereduceerd zien. Israël moet de omslag maken naar een einde van de oorlog en zich gaan bezighouden met het toekomstige bestuur van Gaza. ‘Ik ben achter de schermen bezig met de Israëlische regering om te zorgen dat ze zich voor een flink deel terugtrekken uit Gaza’, reageerde Biden maandag toen hij tijdens een toespraak in een kerk in South Carolina werd onderbroken. Boze kerkgangers hadden ‘Wapenstilstand nu’ geroepen.
Zo’n drie weken nadat duidelijk was geworden dat de VS Israël onder druk zetten om de oorlogsstrategie in Gaza te herzien, komt de regering-Netanyahu in beweging. Zowel Hagari als zijn baas, minister van Defensie Yoav Gallant, benadrukte onlangs in interviews dat het leger de overgang was begonnen naar een nieuwe fase in de oorlog, met minder luchtaanvallen en een kleinschaliger inzet van grondtroepen. Eind deze maand zou deze omslag moeten zijn voltooid.
Met zijn bezoek deze week aan Israël zou de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken de druk op de Israëliërs hebben willen opvoeren om sneller aan de slag te gaan. ‘Het dagelijkse aantal slachtoffers onder burgers, vooral kinderen, is veel te hoog’, benadrukte Blinken dinsdag in Jeruzalem.
De VS, de grootste wapenleverancier van Israël, zouden liever zien dat het leger nu al het aantal luchtaanvallen sterk vermindert. De afgelopen dagen was Gaza wederom het doelwit van zware bombardementen, met alleen al op woensdag 150 lucht- en grondaanvallen. Het dodental loopt nog elke dag in de honderden.
In Noord-Gaza is Israël al wel bezig zijn de troepenmacht terug te brengen. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten bevonden zich daar vorige maand zo’n 50 duizend soldaten. Daarvan zou nu de helft over zijn. De militairen die er zijn gelegerd, worden ingezet om aanvallen van resterende Hamas-strijders af te slaan en om de grens met Israël te versterken.
Hamas en Islamitische Jihad maken nog dagelijks melding van aanvallen op Israëlische eenheden in het noorden, hoewel het aantal de laatste dagen is afgenomen. Ook moet Israël erop bedacht zijn dat Hamas van de terugtrekking gebruik zal maken om zich te herpakken.
‘Israëlische troepen hebben verschillende Hamas-eenheden in Noord-Gaza verzwakt’, waarschuwde de militaire denktank Institute for the Study of War (ISW), die de oorlog nauwgezet in kaart brengt. ‘Maar het leger van Hamas is verslagen noch vernietigd.’
De grote vraag die nu opdoemt, is of het Israëlische leger met een minder grootschalige aanpak wel in staat is om de Hamas-bataljons in de rest van Gaza flinke schade toe te brengen. Het leger werkt nu een uitgebreid stappenplan af om de militaire infrastructuur van de beweging te ontmantelen. Belangrijkste onderdeel is de liquidatie van commandanten om ervoor te zorgen dat de bataljons ‘vleugellam’ raken. Vervolgens wordt de jacht geopend op de duizenden strijders.
Hierbij worden complete buurten omsingeld en uitgekamd. In de lucht zijn gevechtsvliegtuigen en drones paraat om toe te slaan als de grondeenheden hulp nodig hebben. Een ander belangrijk doel van de Israëliërs is om zoveel mogelijk inlichtingen te verzamelen. Computers, mobieltjes en dossiers worden in beslag genomen om alles te weten te komen over Hamas-leiders.
Tenslotte is het vizier gericht op de vernietiging van de vele wapenopslagplaatsen en het uitgebreide tunnelstelsel, en de opsporing van de gegijzelde Israëliërs. Het leger zegt dat er zich in Centraal-Gaza nog ‘een groot aantal’ Hamas-strijders bevindt. En in het zuiden wijzen inlichtingen uit dat er zich onder Khan Younis een ‘ondergrondse stad’ bevindt, waar Hamas-topman Yahya Sinwar zich mogelijk schuilhoudt. Dat alles ontmantelen gaat nog een tijd duren. En veel tijd lijkt Israël, gezien de toenemende Amerikaanse druk, niet meer te hebben.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden