‘Op het Ostbahnhof werd enorme chaos verwacht, omdat door de staking nog maar vier van de vele S-Bahn-lijnen – de Berlijnse regiometro – beperkt zouden rijden. Twee daarvan eindigen op Ostbahnhof. De fotograaf en ik dachten, ook op advies van een vooraanstaand spoorwegexpert, dat die paar metro’s afgeladen met forenzen zouden aankomen bij Ostbahnhof, waarop het vechten wordt voor een plek in de bus.
‘Maar zoals het ook weleens gaat: er was bijna niemand toen wij daar vanochtend keurig om half acht aankwamen. Veel mensen bleven thuis of deelden een auto. Wat ook opvalt: de staking wordt redelijk goed opgevangen. In Berlijn is een noodplan ingesteld waarbij veel U-Bahn-metro’s, trams en bussen worden ingezet. Dat zie je ook elders in het land: ongeveer 20 procent van de treinen rijdt nog, in de grote steden wordt lokaal vervoer ingezet.
Over de auteur
Daan van Acht is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Dus mijn voorzichtige eerste conclusie is dat de gevreesde massachaos is uitgebleven. Maar, zeg ik erbij: dit is pas de eerste dag. Als zo’n staking nog dagen of misschien wel weken duurt, dan veranderen de zaken.’
‘Vandaag is inderdaad ook de dag dat Duitse boeren als onderdeel van hun actieweek in Brandenburg de toegangswegen blokkeren. Laat dat nou net de deelstaat zijn die Berlijn omringt. Maar ook die verwachte files bleven uit, las ik op regionale nieuwssites. Werkelijk iedere Duitser lijkt dus op de hoogte van zowel de stakingen als de boerenprotesten.
‘Goed daarbij om te benoemen: de stakingen en protesten vinden weliswaar in dezelfde week plaats, maar moeten niet op één hoop worden gegooid. De spoorstaking draait om cao-onderhandelingen, de boerenblokkades zijn een uiting van breed gedragen maatschappelijke onvrede en een groeiende tweespalt in Duitsland. Die laatste ontwikkeling zorgt ook voor een zeer snelle groei van extreem-rechts in met name het oosten van het land.’
‘Ja, het is belangrijk om onderscheid te maken tussen spoorvakbond EVG en de kleinere machinistenvakbond GDL. Vakbond EVG is zeer vergroeid met de top van Deutsche Bahn, tegenover wie zij de belangen van hun werknemers zouden moeten verdedigen. Daardoor is er de afgelopen vijftien jaar een kleinere vakbond uitgegroeid voor machinisten, GDL. Die bond werd lange tijd niet serieus genomen door zowel Deutsche Bahn als ‘hoofdvakbond’ EVG.
‘Duitse machinisten staan onder aan de ladder binnen het openbaar vervoer, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Frankrijk, waar de machinist de baas van de trein is en met respect wordt bejegend. Hier staat een machinist van een ICE-trein juist onder gezag van de hoofdconducteur. Ze verdienen vaak minder geld dan ander treinpersoneel, draaien zware diensten. Daarom staken de machinisten nu.
‘Toch bespeurde ik vanochtend opvallend weinig sympathie bij reizigers. Ik sprak een lerares die met een groep kinderen voor een schooluitje naar de bus moest rennen. Als wij staken, zei ze, dan komen we met een opvangplan voor ouders. Maar als machinisten staken, dan heeft het veel meer impact. Dat vindt ze niet eerlijk.’
‘Nee, van Deutsche Bahn denken we in Nederland dat het nog altijd een goed geoliede machine is, maar dat is allang niet meer zo. Amper tweederde van de langeafstandstreinen komt op tijd aan, vorig jaar november was dat slechts de helft. De stakingen nu zijn – hoewel uitzonderlijk – voor reizigers een signaal dat er voor de zoveelste keer iets misgaat op het spoor.
‘Daar zit een complexe geschiedenis achter, die ik voor een verhaal van aankomend weekeinde ga ontrafelen. Deels is er te weinig geïnvesteerd in de trein, tegelijkertijd wordt Deutsche Bahn – een van de grootste ondernemingen van Duitsland – op een bijzonder incompetente manier bestuurd. De politiek verantwoordelijken hebben in de loop der jaren verzaakt.
‘Dat is ook wat Duitsers zeggen: bureaucratie, desorganisatie, het idee dat Deutsche Bahn altijd een geoliede machine zal blijven – een vorm van hoogmoed die overigens ook de Duitse auto-industrie parten speelt. Het spoorbedrijf is daardoor voor velen een symbool van teloorgang geworden.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden