Als de dweilpauze begint op de kunstijsbaan in Canary Wharf, het tweede financiële centrum van Londen, houdt dr. Paul Bhogal het voor gezien. ‘Het was heerlijk om even wat rondjes te rijden’, zegt de 43-jarige hersenspecialist en eigenaar van drie medische start-ups. ‘Mijn vriendin komt uit Finland, vandaar dat ik leer schaatsen, zodat we dat samen kunnen doen.’ Hij vertelt speciaal de Theems te zijn overgestoken om in deze ‘zakenwijk’ te komen. ‘Ik ben graag in Canary Wharf. Het is hier schoon en veilig. Er zijn winkels en leuke bars.’
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen en schreef er meerdere boeken, waaronder over de Brexit.
De ijsbaan ligt verscholen tussen de wolkenkrabbers van HSBC en Citigroup, en One Canada Square, de iconische wolkenkrabber met het puntdak. Deze heilige drie-eenheid vormt het hart van de Docklands, het financiële centrum dat eind jaren tachtig werd gebouwd in het dokkengebied van Oost-Londen. De oude ‘City’ – ook wel de Square Mile genoemd – groeide na de financiële ‘Big Bang’ van 1986 (de liberalisering van de financiële markten) zo snel dat er een dependance nodig was. Canary Wharf werd het symbool van de vrijemarktrevolutie van voormalig premier Margaret Thatcher.
Afgelopen jaar hebben zich donkere wolken samengepakt boven deze glazen staafdiagram aan de oevers van de meanderende Theems. Zowel HSBC als advocatenkantoor Clifford Chance heeft aangekondigd over drie jaar terug te keren naar nieuwe, kleinere kantoren in de City. Credit Suisse is verdwenen na de overname door UBS. Vier jaar geleden verhuisde het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) al naar de Amsterdamse Zuidas, een gevolg van de Brexit. Ook kredietbeoordelaar Moody’s zou overwegen de Docklands vaarwel te zeggen.
Datzelfde Moody’s verlaagde de kredietrating van de Canary Wharf Group (CWG) vanwege een schuldenlast van 1,4 miljard pond (ruim 1,6 miljard euro). De eigenaar van de Docklands heeft last gehad van de renteverhogingen en van een verminderde vraag naar kantoorruimte die leidde tot een waardedaling van 20 procent. De leegstand in Canary Wharf ligt rond de 15 procent, tegenover 11 procent elders in het traditionele zakenhart. Sinds de pandemie werken nog steeds veel Britten thuis, ook in de financiële sector en zeker wie in Canary Wharf werkzaam is.
‘Geen wonder’, zegt een 53-jarige ‘verandermanager’ die in het verleden voor zowel Clifford Chance als HSBC heeft gewerkt, maar vanwege een spreekverbod met de media niet met zijn naam in de krant wil. ‘Ik werkte daarvoor en daarna in de City en daarmee vergeleken vond ik de Docklands maar saai en steriel. Er zijn geen oude pubs, geen smalle steegjes, geen geschiedenis. Het is niet echt Londen. Ik werkte op de 38ste etage van de HSBC-toren en werd er vaak misselijk. Het wordt niet voor niets The Tower of Doom genoemd.’
Een bijkomende uitdaging voor Canary Wharf is ‘net zero’. Om de klimaatdoelstellingen te halen, moeten kantoorgebouwen vanaf 2027 een energielabel A, B, of C bezitten. Veel kantoren in de Docklands moeten daarom worden verbouwd. Een goed teken voor Canary Wharf is dat Citigroup daar 100 miljoen pond (116 miljoen euro) voor opzij heeft gezet. Een andere meevaller is de financiële injectie van 300 miljoen pond (348 miljoen euro) vanuit Qatar. Het is niet voor het eerst dat er redding komt vanuit de Golf: in 1992 voorkwamen de Saoediërs dat Canary Wharf failliet ging door de financiële krach indertijd.
De Qatarezen zien heil in het plan om Canary Wharf, waar vroeger groente en fruit uit de Canarische Eilanden aan land kwamen, te veranderen van een financieel mekka in een ministad. Die verandering is al gaande. Slechts 55 procent van de gebouwen heeft nu een financiële functie, tegenover bijna 100 procent in de beginjaren. Er worden nu vooral woontorens gebouwd. Het aantal inwoners is in acht jaar tijd gestegen van nul naar 3.500 mensen. Voor een beetje etage wordt al snel een huur gevraagd van 3.400 euro per maand.
Toen de eerste wolkenkrabbers eind jaren tachtig verrezen, zei kroonprins Charles dat hij gek zou worden als hij daar zou moeten werken. Drie decennia later geeft de naar zijn moeder vernoemde Elizabeth Line, de Londense ‘Orient Express’, een nieuwe impuls aan Canary Wharf. Zo verrijst nabij het station het grootste biowetenschappelijke laboratorium van Europa. Dat past in het streven van Canary Wharf om een centrum voor biowetenschappen te worden, profiterend van ruimtegebrek in de universiteitssteden Oxford en Cambridge.
Op de glazen gebouwen geven schermen nog steeds de beurskoersen aan, maar Canary Wharf probeert een zachter imago te verwerven. Er is zelfs een gratis midgetgolfbaan, waar deelnemers worden gevraagd om met het oog op alle ruiten in de omgeving niet te hard te slaan. Er is ook een onbedoelde attractie. Bij de kunstijsbaan vertelt een moeder dat haar kinderen zich verheugen op een ritje in de Docklands Light Railway, een soort achtbaan voor forensentreinen. ‘Er is geen machinist, dus de kinderen kunnen helemaal vooraan zitten. Dat vinden ze prachtig.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden