‘Niet echt. Naast dat hij er al lange tijd zat, ging het tussen hem en de gemeenteraad recentelijk wat stroever. Zo klonk er na de aanslag van 7 oktober kritiek omdat hij niet de Israëlische, maar de Rotterdamse vlag halfstok besloot te hijsen bij het gemeentehuis. Toen het in Rotterdam onrustig was vanwege de oorlog, was hij op dienstreis in Marokko. Raadsleden verweten hem dat hij zelf in de stad had moeten zijn. Maar hij was het gewend om tegenwind te krijgen. Ik denk dat hij het besluit om te vertrekken voor zichzelf al eerder heeft genomen.’
‘Dat een burgemeester zich na een tweede termijn nog een keer beschikbaar stelt, is uitzonderlijk. Hij kreeg in 2021 opnieuw brede steun van de gemeenteraad om nog een termijn door te gaan. Alleen Leefbaar Rotterdam verzette zich tegen zijn herbenoeming. Niet omdat ze tegen Aboutaleb waren, maar omdat ze principieel vinden dat de bevolking een burgemeester moet kunnen kiezen.
‘Het is lastig te zeggen waarom hij precies vertrekt. Aboutaleb is geen man die zich makkelijk in de kaarten laat kijken. Ik denk dat hij na vijftien jaar een rekensom heeft gemaakt en deze zomer een goed moment vond om het burgemeesterschap over te dragen aan een opvolger. In 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen, het is fijn om dan al een opvolger te hebben die weet hoe de hazen lopen.’
Over de auteur
Maartje Geels is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Ik ben ooit met hem meegegaan naar de Nelson Mandela-school, een gemengde basisschool in Rotterdam-Zuid. Mandela was net overleden en Aboutaleb wilde met de kinderen over Mandela praten, een idool van hem. De kinderen vroegen hem hoe je burgemeester wordt. Zijn antwoord? Altijd je stinkende best doen en je tijd niet verlummelen. Dat typeert hem.
‘Op zijn 15de kwam hij uit Marokko nadat zijn vader als gastarbeider in Nederland was komen werken. De jonge Aboutaleb heeft hier in het buurthuis elke taalles gevolgd die hij kon volgen. Tegelijkertijd is hij geen man die zijn hele carrière al van tevoren plant. Dat hij ondanks aandringen niet Job Cohen heeft opgevolgd als lijsttrekker van de PvdA, was omdat hij zich als burgemeester in Rotterdam als een vis in het water voelde. Aboutaleb vond dat hij in de stad belangrijk werk te doen had.
‘Toen hij aan zijn derde termijn begon, was hij met name bezig met wat de gemeente voor de stad moet betekenen. Hij was ‘geïnspireerd’ geraakt door de toeslagenaffaire en hoe mensen vermalen raken door de ambtenarij.
‘Ruim een jaar lang ging ik bijna iedere vrijdag met hem naar Carnisse, een wijk die op het gebied van veiligheid bijvoorbeeld slecht scoort. Hij zei altijd dat hij ‘meer zuurstof’ in de wijk wilde blazen en stelde zich voor als ‘de nieuwe buurman’. Als ik daar met hem wandelde, belde hij constant naar de vuilnisophaaldienst als hij grofvuil zag liggen.’
‘Hij heeft altijd kritiek gekregen, maar er was even goed veel steun voor hem in de gemeenteraad én onder de Rotterdammers. Dat is bijzonder, want Rotterdam is altijd al een sociaal en politiek laboratorium geweest. Zo had de Lijst Pim Fortuyn er zijn wortels, maar ook de islamitisch partij Nida.
‘Van beide kanten botste het wel eens met Aboutaleb. Rechts verweet hem dat hij niet streng genoeg was op het gebied van veiligheid. De ‘andere kant’ vond hem een migrant van de oude stempel, die zich niet zou kunnen inleven in biculturele jongeren.
‘Typerend voor Aboutaleb was de toespraak die hij gaf na de aanslagen op het Franse tijdschrift Charlie Hebdo in 2015. ‘Als de vrijheid je hier niet bevalt, rot toch op’, zei hij destijds over potentiële jihadgangers in Nederland. Hij werd daar zowel om geprezen als om bekritiseerd. Zo werd bijvoorbeeld gezegd dat hij moslims met die uitspraak stigmatiseerde. Zulke uitspraken kwamen uit zijn tenen: zo’n toespraak liet hij niet door een communicatiemedewerker bedenken, hij voelde dat echt zo.
‘In 2021 zag ik het ook. In de stad liep een coronademonstratie toen uit op rellen. Aboutaleb bezocht de ochtend erna wat winkeliers en nam een filmpje op: ‘Heb je lekker geslapen, zijn jullie trots dat jullie je stad naar de vernieling hebben geholpen?'. Het laat zien dat Aboutaleb niet bang is om te zeggen wat hij vindt, maar wat hij ook voelt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden