‘De taakverdeling tussen president en premier ligt niet tot in detail vast en hangt deels af van de onderlinge verhoudingen. Maar grof gezegd bepaalt de president de grote lijnen van het beleid, en zorgt de premier dat die plannen worden uitgevoerd.
‘De premier moet zorgen dat de wetsvoorstellen door het parlement worden geloodst. Borne werd gezien als iemand die het vuile werk opknapte voor de president. Ze moest voortdurend meerderheden zoeken in het Franse parlement, omdat het kamp-Macron niet over een absolute meerderheid beschikt.
‘Een premierswissel is in Frankrijk niet heel ongebruikelijk. Het is voor Macron al de derde keer sinds zijn aantreden in 2017. Ook is er de afgelopen maanden al vaker volop gespeculeerd over de mogelijke vervanging van Borne. Dat gebeurde onder meer na het doorvoeren van de omstreden pensioenhervorming van vorig jaar, die tot maandenlange protesten had geleid. Toch bleef Borne al die tijd zitten.’
‘Daar zijn verschillende mogelijke verklaringen voor. Élisabeth Borne was zeer impopulair geworden; als premier kreeg ze tientallen moties van wantrouwen aan haar broek. Onder meer de nieuwe immigratiewet, die eind december door het parlement werd geloodst, heeft tot spanning binnen het Franse kabinet geleid. Die wet legde de interne verdeeldheid in Macrons partij bloot. De linkerflank van de partij vond de immigratiewet te streng, de rechterflank vond hem prima of zelfs niet streng genoeg. Uit onvrede over de wet vertrok de minister van Gezondheid uit de regering.
Door een nieuwe premier aan te stellen wil Macron nieuw elan geven aan zijn tweede ambtstermijn. Tot een paar dagen geleden leek het overigens nog mogelijk dat Borne toch zou blijven zitten. Als het aan haar lag, was ze ook doorgegaan: in haar afscheidsboodschap schrijft ze dat ze op verzoek van Macron is vertrokken.
Over de auteur
Daan de Vries is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Uiteindelijk zal Attal net als Borne vooral de plannen van president Macron moeten uitvoeren. Het is vooral van symoblische waarde: Attal is jong, dynamisch en populair. Maar of het genoeg is om Macrons tweede ambtstermijn een nieuwe start te geven, moet blijken. Het is voor Macron fijn om een populairdere premier te hebben, maar dat betekent niet dat Fransen ook automatisch tevredener zullen zijn met de regering.
‘Op 25 januari oordeelt het constitutioneel hof over de immigratiewet, die in december door het Franse parlement kwam. Bepaalde elementen van die wet zijn mogelijk in strijd met de Grondwet. Als het constitutioneel hof kritisch oordeelt over de wet, krijgt Attal dat over twee weken op zijn bord. Volgens sommige analisten komt de premierswissel daarom misschien te vroeg.’
‘Borne is iemand met veel politieke ervaring, getraind in het voeren van moeilijke onderhandelingen. Attal is een jonge politicus die razendsnel carrière heeft gemaakt. Anders dan Borne heeft hij niet het imago van doorgewinterde onderhandelaar.
‘Hij is de jongste premier uit de recente Franse geschiedenis en de eerste openlijk homoseksuele. Dat past bij het nieuwe elan dat deze benoeming moet uitstralen. Ook is hij al vanaf de oprichting betrokken bij Macrons partij.
‘Als minister van Onderwijs stelde Attal een abayaverbod in op middelbare scholen en introduceerde hij een experiment met een verplicht schooluniform. Dergelijke voorstellen doen het goed bij kiezers en politici aan de rechterkant van het politieke spectrum.
‘Dat kan hem helpen bij het zoeken naar meerderheden in het parlement, waar Macrons partij geen absolute meerderheid meer heeft. Het rechts-conservatieve Les Républicains is in het parlement een logische partner. Die partij reageerde vrij positief op Attals benoeming. Extreem-rechts en extreem-links zien de nieuwe premier als een kloon van Macron, van wie ze weinig verandering verwachten.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden