Aandeelhouders zouden het schuim der aarde zijn. Dat is een heerlijke gedachte voor iemand die de hippie-idealen van de jaren zestig van de vorige eeuw nog koestert.
De idealistische bank Triodos zegt het hart op de juiste plek te hebben voor andere stakeholders, zoals de rekeninghouders. Ook de debiteuren hebben niets te klagen. Wie zich in de schulden steekt voor duurzaamheid (biologisch boeren, windenergie), sociale rechtvaardigheid (eerlijke koffie of chocolade) of de oprichting van een lokaal timmerbedrijf via een microkrediet, wordt door de bank in de armen gesloten. De directeur van Triodos is ook een toffe peer, niet iemand die zichzelf bonussen toekent. Deze directeur bungelt jaarlijks onder aan de salarislijst van deze krant.
Iedereen blij, behalve de aandeelhouders. Die gingen er in 2023 liefst 75 procent op achteruit. En dat nog wel in een jaar waarin beleggers het niet fout konden doen. Maar het aandeel – of beter het certificaat van een aandeel – van Triodos, ging van 84 naar 22 euro. In de eerste week van dit jaar is er alweer twee euro af.
De druiven zijn zuur. Want de 43 duizend beleggers die hun geld staken in Triodos, was voorgespiegeld dat deze bank een toonbeeld van stabiliteit zou zijn. Triodos garandeerde de aandelen voor een marktprijs terug te kopen als een belegger er vanaf wilde. Tot corona uitbrak. Toen wilden alle beleggers er massaal vanaf. Maar toezichthouder De Nederlandsche Bank vond dat Triodos niet het hele eigen vermogen mocht opsouperen voor het opkopen van al die aandelen.
Pas in de zomer van vorig jaar leek er een oplossing te komen. Triodos bedacht onder de naam Captin een eigen handelssysteem. Beleggers zouden daarin hun stukken onderling kunnen kopen en verkopen. De eerste koers was 50 euro – al een stuk lager dan de 84 euro van voor de opschorting. Maar als de handelsomzet zou oplopen tot ergens tussen de 50 en 100 miljoen, zou dat wel aantrekken.
Na een half jaar was er echter voor maar 7 miljoen euro aan aandelen verhandeld. Er bleef veel aanbod, maar er was nauwelijks vraag. De koers steeg niet terug naar 80 euro maar daalde naar 20 euro.
Als de beleggers in Triodos allemaal hebzuchtige, zo niet roofzuchtige kapitalisten zouden zijn, konden ze bij de idealistische bank daar hun schouders over ophalen. Helaas voor Triodos zijn hun beleggers hetzelfde soort mensen als hun rekeninghouders en debiteuren. Ook zij zijn wereldverbeteraars. Ze hoeven niet per se een hoog dividend, laat staan speculatiewinst. De aandelen die ze hebben, zijn certificaten. Die kennen niet eens stemrecht.
Maar ze hadden niet verwacht driekwart van hun geld kwijt te raken. Triodos is voor hen nu een bank met een januskop: de bank roept het onrecht te bestrijden, maar doet zelf mensen onrecht. De bank die de wereld wil verbeteren, ruziet nu met zijn aandeelhouders die hetzelfde nastreven. Nog even en ‘goed’ staat tegenover ‘goed’ in de rechtbank.
Waren aandeelhouders nog maar het schuim der aarde.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Onlangs verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.