Op het verlanglijstje van mijn 7-jarige dochter stond Pretpark; het nieuwe boek van vloggers Thomas van Grinsven en Rutger Vink, die op YouTube samen meer dan twee miljoen volgers hebben. Even twijfelde ik eraan of ik wel gehoor moest geven aan die wens. Persoonlijk vind ik dit boek niet bepaald de kroon op de Nederlandse jeugdliteratuur. Of moet ik allang blij zijn dat mijn kind leest?
Bovenstaande leeskwestie is momenteel extra relevant: eerder bleek namelijk dat Nederlandse leerlingen internationaal slecht scoren op leesvaardigheid. Is elk boek mooi meegenomen om het leesniveau op te krikken? ‘In landen waarin kinderen niet alleen op school, maar ook thuis lezen – vrij lezen dus – zijn de scores in de internationale Pisa-test hoger’, zegt Els Stronks, hoogleraar vroegmoderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. ‘Uit onderzoek blijkt bovendien dat kinderen meer gaan lezen als ze de kans krijgen zélf te kiezen.’ Allemaal argumenten om als ouder niet al te kritisch te zijn over hun boekensmaak.
‘Ik merk dat ouders soms afkeurend reageren als hun kind in de winkel direct grijpt naar een boek van de Zoete Zusjes, die ze kennen van YouTube’, zegt boekverkoper Dorothé Cras, eigenaar van De Utrechtse Kinderboekwinkel. Hetzelfde chagrijn geldt voor De waanzinnige boomhut-serie en Dog Man. Waarom? ‘Ze willen niet dat hun kind het boek te snel uit heeft en ook dat ze er iets van opsteken.’
Er bestaat ook nog zoiets als belezenheid: welke kennis halen kinderen uit welke boeken? Wat leren ze daardoor over de wereld om hen heen? In tegenstelling tot sommige andere landen bestaat er op Nederlandse scholen geen nationale canon voor leerlingen (‘dit moet je gelezen hebben voor je van school gaat’), legt Stronks uit. Ouders kunnen die taak op zich nemen.
‘Zelfbeschikking is belangrijk’, zegt Nicolien Geugies, die zich met Studio Pretletter richt op het stimuleren van leesplezier bij kinderen. ‘Zeg je direct: ‘Nee, geen Thomas en Rutger’, dan helpt dat niet bij de associatie ‘lezen is leuk’. Dat jongens en meisjes naar boeken van YouTubers neigen is volkomen logisch. ‘Je pakt wat je kent.’
Ouders kunnen hun kind subtiel verleiden om het leesdieet gevarieerder te maken. ‘Vraag wat je dochter leuk vindt aan dat boek. Misschien zegt ze: het is grappig. Dan kun je vergelijkbare titels aandragen.’ Hiervoor kun je in de bibliotheek trouwens ook de hulp van een leesconsulent inschakelen. Volgens Geugies gaat het erom dat je ontdekt waar je kind enthousiast van wordt. ‘Een boek moet je aanspreken, zodat je écht zin hebt om erin te beginnen en in het verhaal kunt verdwijnen.’ Voorlezen kan helpen om een begin te maken.
Toch hangt een succesvolle leeservaring niet alleen af van het type boek, meent Geugies. Het gaat er ook om hoeveel prioriteit je als gezin geeft aan lezen. ‘Maak je thuis tijd voor een vast leesmoment op de dag? Ga je samen naar de bibliotheek? Ook hóé kinderen lezen is van belang. ‘Maak je het gezellig, met een kleedje op de bank? Koppel je het lezen aan aandacht voor je kind, dan wordt het aantrekkelijker.’
Lichte en zwaardere kost kunnen prima naast elkaar bestaan, geloven de boekverkopers. Als ik terugdenk aan mijn eigen kindertijd, dan las ik naast De kinderen van Bolderburen van Astrid Lindgren óók de paardenboekenserie Romana & Ragebol. Dus nu ligt Pretpark op haar bureautje en lees ik ’s avonds voor uit De heksen van Roald Dahl.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden