‘Ik sta in Grimma, een stadje even ten zuidoosten van Leipzig, in de deelstaat Sachsen, bij een oprit naar de Bundesautobahn A14, die door boeren vanochtend is geblokkeerd. Er staan hier zo’n veertig boeren en sympathisanten met 26 trekkers. Het is een van de 65 opritten naar de A14 die vandaag wordt geblokkeerd. Zes opritten bij grote steden moesten open blijven van de politie, en de boeren mochten geen afritten dichtgooien, omdat dat gevaarlijke situaties zou opleveren.
‘Het Deutscher Bauernverband, de overkoepelende organisatie van de 18 regionale boerenverenigingen, heeft acties voor de hele week aangekondigd, in steeds andere deelstaten, met volgende week maandag een grote slotmanifestatie in Berlijn. Vandaag trokken al honderden boeren met tractoren naar de Brandenburger Tor, maar die actie is niet georganiseerd door het boerenverbond.’
‘Het gaat er bij deze oprit in Grimma vrij braaf aan toe. Ook op spandoeken staat niks schokkends: ‘Gibt es keine Bauern mehr, bleibt der Kühlschrank lehr’. Ik zag een galg met een verkeerslicht, een verwijzing naar de regering van premier Olaf Scholz die vanwege de samenwerking tussen SPD, de Groenen en de FDP wel de ‘stoplichtcoalitie’ wordt genoemd.
‘In Brandenburg heeft een boer gier over de weg gestort, daar heeft de politie aangekondigd dat ze gaat optreden. Voor de rest verlopen de protesten vreedzaam. Er zijn ook geen confrontaties met mensen die door de blokkades worden gedupeerd. Automobilisten die langskomen steken hun duim op. Het is vooral hartstikke koud. De gevoelstemperatuur is min 15 graden Celsius.’
‘Vorig jaar november moest de regering onverwacht en plots miljarden bezuinigen, omdat het Grondwettelijk Gerechtshof een streep trok door 60 miljard euro aan geplande uitgaven voor de periode 2023-2027. De regering wilde speciaal voor de coronacrisis aangelegde noodfondsen gebruiken voor onder meer klimaatmaatregelen. Dat dat mocht niet van de rechters.
‘De regeringspartijen kwamen na lang onderhandelen uit op een bezuinigingspakket van 17 miljard. Daarvan moest 920 miljoen komen door het schrappen van subsidie op diesel en afschaffing van de btw-vrijstelling voor de agrarische sector. Toen boeren daartegen protesteerden, werden de maatregelen grotendeels teruggedraaid.’
‘Het gaat de boeren niet om het geld alleen, vertelde de lokale voorman van het Bauernverband mij hier in Grimma. Er leeft al langer onvrede over het beleid van de regering, die Duitsland zo snel mogelijk wil transformeren in een fossielvrije samenleving. Dat leidt ertoe dat boeren allerlei kostbare maatregelen moeten nemen en dat bijvoorbeeld grond braak komt te liggen om de natuur te herstellen. De boeren vinden dat te veel kosten van de Klimawende op hun bordje wordt gelegd. Ze voelen zich miskend.
‘Het ongenoegen van de boeren wordt ook in andere delen van de samenleving gevoeld. Er is sprake van wat een Duitse journalist recentelijk omschreef als een Grundfrust, een fundamentele frustratie. Je ziet ook dat allerlei andere sectoren aanhaken bij de boerenprotest: vrachtwagenchauffeurs, vissers, vaklieden. Ik zag bij tal van opritten inderdaad ook veel truckers meedoen.’
‘Vorige week bestormden boeren en andere betogers een veerboot waarop de minister van Economie en Klimaat Robert Habeck (Groenen) met zijn gezin terugkeerde van vakantie. De politie kreeg de meute amper in bedwang. De boot moest mét de minister aan boord weer vertrekken. Dat was geen actie van de officiële boerenbond, maar het riep toch vragen over hoe radicaal de boeren zijn.
‘Het probleem is dat allerlei antidemocratische groeperingen, overwegend extreemrechts en soms ronduit neo-nazi’s, de maatschappelijke onvrede in met name het oosten van het land proberen te kapen. Dat deden ze in 2020 en 2021 ook met de demonstraties tegen de coronamaatregelen. Bij de boerenprotesten speelt nu hetzelfde. De meeste boeren zitten hier er ontzettend mee in hun maag: iedereen legt een verband met extreemrechts, terwijl zij vinden dat ze met legitieme redenen de straat op gaan.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden