Als Jeroen Nederveen loopt, gaat de onrust even weg. Elke dag staat hij om vier uur op en dan wandelt hij een uur of langer door Den Haag. Meestal naar zijn sportschool in Loosduinen, waar hij gaat boksen. Terwijl hij in snelle combinaties op de zak stoot, denkt hij aan wat hij achter zich heeft gelaten.
Aan de 39 kilo die hij is kwijtgeraakt. Aan zijn moeder en zijn vriendin die hij verloor aan zelfmoord. Aan de ict-eenmanszaak die ten onder ging, waardoor hij persoonlijk failliet ging. Aan het huis dat hij toen moest verlaten, het Haagse Bos waar hij sliep. Aan de weg terug die hij aflegde en de mensen die hem daarbij hielpen.
Maar de laatste weken denkt hij vooral aan de lange tocht die in het verschiet ligt.
Maandag stapt Jeroen Nederveen (46) in de trein naar Zürich, waar hij met vijf andere ex-daklozen begint aan een wandeltocht naar Davos. Daar vindt het World Economic Forum plaats en zal hij voor een zaal aandacht vragen voor het lot van daklozen wereldwijd en de wooncrisis waar veel landen last van hebben.
Ze lopen 150 kilometer in de snijdende kou – er is min 25 voorspeld – voor de 150 miljoen daklozen in de wereld, een initiatief van de non-profitorganisatie The Homeless Entrepreneur. Ze slapen in een tentje, ook in Davos. Nederveen: ‘Het thousand stars hotel noemen we het.’
Het plan kwam tot hem, zoals bijna alles in zijn leven, via LinkedIn. Daar maakt hij furore met zijn plannen om het woningtekort op te lossen. Een van zijn laatste posts – waarom het niet lukt genoeg huizen te bouwen – kreeg vijfduizend likes.
Op de vrijdagochtend voor vertrek traint hij voor het laatst. Een kort rondje om zijn schoenen verder in te lopen, hij wil zijn voeten niet blesseren voor de tocht. In de vroegte meldt hij zich bij het Martial Arts Center Den Haag, waar hij gratis mag sporten in ruil voor wat schoonmaakwerk.
Bij eigenaar Jeffrey Grune (36), een Hagenees uit de Schilderswijk met een Steven Seagal-staartje, logeerde hij twee maanden op de bank. Nederveen: ‘Jeffrey zei tegen mij: maar dan moet je wel drie keer in de week sporten.’ Grune: ‘Dan heb je een structuur. En ontmoet je mensen, die je normaal behandelen.’
Na het boksen trekt hij zijn volle bepakking aan. De waterdichte bergschoenen, de dikke gore-tex-jas, zijn grote houten wandelstok met stalen punt, zijn backpack met zonnepaneel, ehbo-tasje en slaapzak eraan. Alles heeft hij gedoneerd gekregen. Daarvoor wordt hij gekort op zijn uitkering.
Maar hij doet alles netjes volgens de regels, vertelt hij. Hij weet hoe snel je in Nederland in de problemen kan komen als je een foutje maakt. ‘De straat sloopt je’, zegt hij meermaals. ‘Maar het systeem begraaft je.’
Terwijl hij met een stevige tred door park Madesteijn loopt, vertelt hij over het leven op straat en de 25 instanties waar hij verantwoording aan af moest leggen. ‘Ik had altijd afspraken bij instanties, je wordt door de mangel gehaald, als een klein kind behandeld, vernederd.’
Ja, hij was misschien een atypische dakloze, zegt hij. ‘Maar er zijn velen zoals ik. Ze schamen zich, waardoor je ze niet ziet. Je ziet alleen het kleine deel van de daklozen dat verslaafd is. De rest verstopt zich. Ik krijg zoveel berichten op LinkedIn: ik ben ook dakloos, maar bijna niemand weet het.’
Als hij ergens heen ging moest hij zijn bezittingen – een tentje, wat kleren, voorraden – verstoppen. Anders worden ze gejat, wat hem twee keer is gebeurd. Hij waste zich in de sloot en depte zich daarna af met wetwipes. Overdag ging hij naar de bibliotheek, waar warmte en wifi was.
‘Continu ben je op je hoede’, zegt hij. ‘Zelfs als je slaapt. Je hebt altijd stress. Mijn redding is dat ik adhd heb, waardoor ik wel gewend ben aan veel prikkels. Je hebt geen enkele privacy. Je loopt altijd het risico dat je bekeken, gefilmd of aangehouden wordt.’ Het is een gevoel, vertelt hij, dat je bijna niet kwijt kunt raken.
Eind november is hij ingetrokken in een sociale huurwoning, maar hij voelt zich er nog niet thuis. Het eerste wat gebeurde toen hij er kwam wonen, was dat hij twee weken ziek werd. ‘Ik was zo lang aan het vechten. Mijn lichaam was op. Dat kwam er opeens uit toen ik uit de overlevingsstand ging.’
Sindsdien is hij onrustig. ‘Het leven op straat geeft toch ook een vreemd soort berusting. Je kunt niet dieper zakken. Nu het weer beter gaat, ben ik voortdurend bang dat het weer misgaat. Ik weet hoe snel het kan gaan. Vrijwel iedereen in Nederland is maar drie maanden van dakloos zijn verwijderd.’
Toch is hij niet pessimistisch, integendeel.
Praat een uurtje met Jeroen Nederveen en hij overspoelt je met plannen om de woningcrisis op te lossen. Hij wil een landelijke woningbouwvereniging oprichten, alle boeren in Nederland benaderen om flexwoningen op hun land neer te zetten, hij vindt dat we moeten bouwen in de uiterwaarden, huizen op palen, dat er een grote nieuwe woonwijk moet komen in het IJ.
Maar eerst Davos. Op dinsdag 16 januari mag hij de zaal toespreken. ‘Ontzettend spannend. Ik wil het gevoel overbrengen van hoe het is om dakloos te zijn, om geen thuis te hebben. Ik heb niet het idee dat ik er iets mee kan veranderen, maar als ik maar één persoon met macht aan het denken zet, is dat al mooi.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden