Michel maakt zijn lijsttrekkerschap zaterdagavond bekend in een interview met de drie Belgische kranten. Hij wordt leider van de Europese lijst van Mouvement Réformateur (MR). Dat is een verbond van twee Franstalige en één Duitstalige politieke partijen in België van rechtse en centrum-rechtse signatuur. Eerder was Michel al de landelijke leider van die coalitie. MR heeft momenteel twee zetels in het Europese Parlement en is onderdeel van de rechts-liberale Renew Europe-fractie, waar ook D66 en VVD inzitten.
De voorzitter van de Europese Raad is verantwoordelijk voor de topoverleggen tussen de regeringsleiders van de 27 lidstaten. De Raadsvoorzitter en diens ambtenaren moeten voor en tijdens de vergaderingen alle neuzen dezelfde kant op krijgen zodat besluitvorming, bijvoorbeeld over steun aan Oekraïne, niet vastloopt. Michel en zijn voorgangers worden ook wel EU-president genoemd.
De Europese verkiezingen zijn dit jaar tussen 6 en 9 juni, als Michel wordt verkozen dan wordt hij halverwege juli beëdigd en moet hij zijn functie als Raadsvoorzitter neerleggen. Zijn termijn zou eigenlijk pas op 30 november aflopen, wat betekent dat er een gat van een klein half jaar ontstaat.
Dat hoeft geen groot probleem te zijn: normaliter zou dan de premier van het land dat roterende voorzitterschap van de Europese Unie is tijdelijk ook de Raadsvoorzitter worden, zoals dit voor 2009 geregeld was. Alleen: vanaf juli is Hongarije voorzitter. Dat zou betekenen dat enfant terrible Viktor Orbán de tijdelijke vervanger van Michel wordt.
Volgens EU-diplomaten zal er alles op alles worden gezet dat scenario te voorkomen. Waarschijnlijk schuiven de lidstaten de benoeming van een nieuwe Raadsvoorzitter naar voren, waardoor de nieuwe voorzitter al in juli in plaats van in december aan zijn eerste termijn van 2,5 jaar begint.
Daar lijkt Michel zelf ook op te hinten. ‘Als ik verkozen word, zal ik mijn zetel innemen. De Europese Raad kan hierop anticiperen en tegen eind juni, begin juli een opvolger benoemen’, zegt hij tegen de Belgische kranten.
De functie bestaat pas sinds 2009, Michel zou de eerste voorzitter worden die zijn termijn niet afmaakt. Toch is zijn vertrek niet verrassend: ook de Belgische Herman Van Rompuy en Donald Tusk waren vijf jaar voorzitter. Bovendien had in Brussel niemand verwacht dat Michel nog door zou gaan, hij was behoorlijk impopulair. Michel kreeg veel kritiek op zijn rommelige manier van het leiden van de topoverleggen. Ook hekelen EU-ambassadeuren zijn slechte en late voorbereiding en informatieverstrekking.
Daar komt bij dat Michel voortdurend overhoop lag met de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, met wie hij eigenlijk nauw zou moeten samenwerken. Zeker na ‘Sofagate’ kwam het nooit meer goed. Bij een bezoek van de twee aan de Turkse president Erdogan in 2021 bleken maar twee stoelen klaar te staan.
Onder oog van draaiende camera’s neemt Michel plaats op de stoel naast Erdogan, waardoor een verbouwereerde en woedende Von der Leyen op een bank ver van de twee mannen moet zitten. Von der Leyen noemde het incident later seksistisch.
"Ehm" is the new term for "that’s not how EU-Turkey relationship should be". #GiveHerASeat #EU #Turkey #womensrights pic.twitter.com/vGVFutDu0S
Het is nog onduidelijk wie Michel zal opvolgen. Voorzitters van de Europese Raad zijn tot dusver ervaren politici met ervaring als regeringsleider. Ook Michel was vijf jaar premier van België geweest toen hij in 2019 begon. Afhankelijk van de formatie in Nederland zou het zomaar eens kunnen dat Mark Rutte in juli op zoek is naar een nieuwe baan. In november zei de demissionair premier daarentegen niet geïnteresseerd te zijn in de functie, die hij een ‘een parttimefunctie’ noemde.
Met medewerking van Marc Peeperkorn.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden