Hoe hoort het en wat spreken we af? In deze onregelmatig verschijnende serie doen verschillende auteurs een voorzet voor nieuwe etiquetteregels op veelal onontgonnen terreinen. Deze keer oppert journalist Julien Althuisius 34 gedragsregels voor de sportschool. ‘Als je een selfie wil maken tijdens het trainen, vraag jezelf dan eerst af waar je mee bezig bent en doe het daarna niet.’
Zoals elk nieuw jaar zullen ook deze januarimaand de sportscholen weer volstromen met nieuwe leden, die vol frisse moed en verse voornemens de dumbbells zullen oppakken, de bokshandschoenen aantrekken of de yogamat uitrollen. Daarvan zullen er in de maanden erna veel weer afhaken, maar genoeg ook blijven sporten. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek leren dat het aantal mensen dat een sportschool bezoekt al jaren gestaag toeneemt. Er wordt natuurlijk flink aan fitness gedaan in de rechttoe-rechtaan-gym, maar het aanbod van de sportschool behelst tegenwoordig ook eindeloos veel soorten yoga, spinning, zaktraining, circuittraining, hardlooptraining, CrossFit, barre, pilates, HIIT, etcetera.
Het begrip sportschool gaat van alles-in-een-gyms tot boetiekgyms tot sportscholen alleen voor vrouwen tot padelhallen tot klimmuren. Anno 2023 is de sportschool een sociale draaikolk waar mensen van allerlei rangen en standen zich in het zweet werken, omdat ze het lekker vinden, omdat ze een summer body nastreven, omdat ze ‘gewoon gezond willen zijn’ of omdat ze voor maximale gains gaan. En waar zoveel verschillende mensen samenkomen, vind je net zoveel ergernissen. Iedereen gedraagt zich anders en heeft andere verwachtingen. De een waant zich kwetsbaar en wil zich zo snel mogelijk weer uit de voeten maken, terwijl voor de ander de sportschool dé plek is waar hij of zij juist helemaal zichzelf kan zijn. Met al die mensen, met even zoveel botsende perspectieven, is de sportschool een ware etiquettejungle. Daarom wat richtlijnen, omdat fysiek afzien al zwaar genoeg is.
Hoe en wanneer je ijzer gaat pompen of voor jezelf gaat trainen, moet je uiteraard zelf weten. Maar als je aan een les meedoet of een afspraak hebt met een personal trainer, kom dan op tijd. Een paar minuten te laat komen bij de vinyasa flow, Curls ’n’ Crunches of Ultimate KFC Fight is misschien voor jou niet erg, maar je leidt er anderen mee af en het heeft een ontregelend effect op de opbouw van de les. Bovendien is te laat komen ook niet heel respectvol richting de trainer, die het – net als vrijwel iedereen die voor zijn werk afspraken maakt – fijn vindt als mensen op tijd komen.
De sportschool is geen supermarkt waar je alleen maar komt om iets te halen en daarna weer weg bent. Je hoeft niet iedereen te vragen hoe het nou echt gaat, maar erken op z’n minst elkaars bestaan. ‘Ja maar het is gewoon mijn eigen onzekerheid.’ Nee, het is gewoon onbeschoft. Een knikje, glimlach of een hoi bij de balie, in de kleedkamer, in de zaal of als je de les binnenkomt, moet niet te veel gevraagd zijn. Bovendien kan zoiets simpels als een groet of een glimlach de sportschool voor nieuwkomers een wat minder intimiderende plek maken.
Het maakt niet zoveel uit wat je aantrekt tijdens het sporten en tegelijkertijd maakt het wel veel uit.
Veel sportscholen verbieden het dragen van bepaalde kleding, zoals shirts zonder mouwen of kleding met aanstootgevende teksten (laten we wel wezen, misschien moet je überhaupt geen kleding met aanstootgevende teksten dragen). In sommige sportscholen mag je bovendien geen hoofddeksels zoals petten of mutsen dragen. Waarom, dat is weer een ander vraagstuk. Maar houd je gewoon aan de regels van je eigen gym, of zoek een andere gym.
Houd je shirt aan totdat je in de kleedkamer bent. Veel mannen die aan het populaire CrossFit (fitnesstak waarbij gewichtheffen, atletiek en gymnastiek gecombineerd worden) doen, trekken vaak ergens halverwege de training hun shirt uit. Fijn dat je een gebeeldhouwd lijf hebt, maar niet iedereen in de gym zit erop te wachten. Als je shirt te warm is, overweeg dan een ander soort shirt. Of informeer eens bij vrouwen die aan CrossFit doen en wel hun kleren weten aan te houden. Natuurlijk is verkoeling fijn en veel zweten vervelend. Maar weet je wie er ook veel zweet? Iedereen.
*uitzondering is de sportschool die uitsluitend CrossFit aanbiedt en waar zonder shirt trainen de norm is.
Tenzij ze onhandig zijn bij de training of les die je volgt, draag je altijd sportschoenen. Voor je eigen veiligheid (denk aan een gewicht dat iemand – of jijzelf – kan laten vallen) en vanwege hygiëne. En draag dan andere schoenen dan je buiten draagt. Zo beperk je de hoeveelheid hondenpoep en ander goors op de vloer waar anderen hun buikspieroefeningen doen tot een acceptabel minimum.
Veruit de meeste sportscholen vragen van hun leden dat ze gepaste sportkleding dragen. Wat dat precies inhoudt, laat zich met een klein beetje gezond verstand raden. Maar dat betekent niet dat je je meteen van top tot teen in peperdure Lululemon of Nike Gyakusou hoeft te steken. De sportschool is een sportschool en geen catwalk. Dus als jij je goed voelt in een oude joggingbroek en versleten katoenen T-shirt, dan is dat goed genoeg. Het gaat om het sporten, niet om hoe je eruitziet terwijl je dat doet. Wat ook heel onhandig is, is om te veel kleding te dragen bij klasjes waar je veel gaat zweten. In een volledig trainingspak gaan boksen is niet alleen een potsierlijke manier om Rocky te channellen, maar ook vragen om oververhitting. Net als dat het dragen van oversized kleding naar yoga heel onpraktisch is (denk aan het ruime T-shirt dat in je gezicht valt bij de downward facing dog, plus aanverwante inkijk voor andere deelnemers aan de les).
Opvallend genoeg laten veel doorgewinterde gymgangers hun handdoekje vaak thuis of in de kleedkamer. Vreemd, want het is handig én hygiënisch om bij je te hebben om je zweethoofd/rug/armen af te nemen of op apparaten te leggen die je gebruikt. Bovendien is een handdoek bij veruit de meeste sportscholen verplicht. Als je je handdoek bent vergeten, kun je er meestal wel eentje lenen bij de balie.
Als algemene regel tijdens het sporten geldt: maak je aanwezigheid niet nadrukkelijker dan nodig. Mensen komen naar de sportschool om te sporten en te werken aan hun fysieke en geestelijke welzijn. Daarvoor is een bepaalde mate van concentratie en ontspanning vereist. Alles wat die concentratie en ontspanning in de weg zit, is irritant. Dus:
Maak geen neukgeluiden. Een beetje puffen tijdens de oefeningen of een ontsnapt grommetje is tot daaraan toe, maar dat harde kreunen alsof je niet aan het sporten bent, maar nieuwe content voor je OnlyFans aan het maken bent, is uit den boze. Omdat het boven alles goor is; er zijn tijden en plekken voor neukgeluiden, en de sportschool valt niet onder die plekken. Omdat het andere sporters afleidt en sommigen er geïntimideerd van kunnen raken – of geïrriteerd, dat zijn eigenlijk de enige smaken. Het is storend, dus doe het niet. Een goede test om erachter te komen of jij zo’n kreuner bent, is om je noisecancelling koptelefoon even af te zetten en te luisteren naar de geluiden die je maakt. Klinken die alsof je iets naar buiten aan het persen bent dat liever niet naar buiten wil, dan ben je er zo een.
Ademen is belangrijk, noodzakelijk zelfs. Maar het is voor veel beoefenaars van yoga ook een bron van grote ergernis. Niet van de ademers zelf, maar zij die geconfronteerd worden met het geadem van anderen. Om specifiek te zijn: de ocean breath (ujjayi), een ademhalingstechniek waarbij het erop neerkomt dat je je keel nauwer maakt en harder uitademt dan normaal, waardoor het uitademen klinkt als het ruisen van de zee. Die ocean breath hoort bij bepaalde vormen van yoga en dan is het de bedoeling (of de uitnodiging) dat iedereen eraan meedoet. Bij andere vormen van yoga is het juist weer het idee dat je in rust en in stilte door je oefeningen en de wereld en het heelal heen ademt. Maar als jij als enige de ocean breath inzet, inclusief bijhorende opkomende mond- en maagwalmen, haal je iedereen om je heen uit z’n vinyasa flow – en dat is dus niet de bedoeling.
Als je klaar bent op een apparaat of met een oefening en de vorm van je kont en/of scrotum/perineum is terug te zien op het bankje, maak het dan even schoon of veeg het op zijn minst weg met de handdoek, die je altijd bij je hebt (zie regel 7). Dit geldt uiteraard niet alleen voor zweet dat afkomstig is van het gebied op, uit en rondom de kont, maar gewoon al het zweet.
De sportschool is een plek waar veel verschillende mensen bij elkaar komen en de lijven en vormen van die mensen vaak goed naar voren komen in de kleding die ze wel of juist niet dragen. Daar willen ogen nog weleens aan blijven hangen. Dat kan, niets menselijks is ons vreemd, humani nil a me alienum puto, et cetera. Maar ook hier geldt weer: mensen komen naar de sportschool om aan zichzelf te werken en zitten er doorgaans niet op te wachten visueel ontkleed (wat ook weer tegen de regels zou zijn, zie regel 4) te worden of aangekeken te worden alsof ze auditie komen doen voor voornoemd OnlyFans-kanaal. Ook dit kan weer ervaren worden als intimiderend of onveilig. Wees alsjeblieft een beetje discreet en staar niet.
Geef geen ongevraagd advies. Tenzij je er voor gekwalificeerd bent, bemoei je je niet met de training van iemand anders – hoeveel ervaring je zelf ook hebt. Ook al is het goedbedoeld, iemand ongevraagd advies geven over de oefeningen die hij of zij doet komt neerbuigend en bemoeizuchtig over. Doe het ook niet tijdens yoga- of bokslessen, daar zijn de trainers voor. Als je iemand ziet die zo verkeerd bezig is dat hij een gevaar voor zichzelf of voor anderen is, spreek dan een trainer aan of iemand van het personeel. En in principe vraag je ook niet ‘hoeveel setjes’ iemand nog moet...
... maar als iemand eindeloos op zijn telefoon zit of in gesprek is, kun je best even subtiel duidelijk maken dat er ook nog andere mensen zijn die gebruik willen maken van de apparaten. Leg zelf in ieder geval niet je handdoek over een apparaat, alleen om dat apparaat bezet te houden terwijl je naar de wc gaat of wegloopt om te bellen. Mocht een apparaat te lang bezet zijn zonder gebruikt te worden, dan mag je best die handdoek opzijleggen.
Respecteer elkaars persoonlijke ruimte en probeer wat afstand te houden van iemand die bezig is met een oefening. Iemand kan van je schrikken en een gewicht laten vallen, dat misschien dan weer op jouw voet valt. Ook is het niet fijn als je je matje zo dicht bij iemand anders legt dat jullie elkaar kunnen aanraken. Maar vooral kan jouw te nabije aanwezigheid iemand uit zijn concentratie halen en dat is vervelend. Bovendien is er nog zoiets als geur. Het idee is eigenlijk dat je elkaar net niet moet kunnen ruiken, dan heb je de ideale afstand te pakken.
Helaas voelen veel vrouwen zich in sportscholen – met al die mannelijke ogen op zich gericht – nog steeds niet altijd even goed op hun gemak. De een zal zich daarbij wat kwetsbaarder voelen dan de ander. Houd daar rekening mee. Als er bijvoorbeeld vijf vrije loopbanden zijn, pak dan niet net die ene loopband naast die waar dat leuke meisje op aan het hardlopen is.
Het kan uiteraard gebeuren dat je in de sportschool iemand ziet of tegenkomt met wie je wel een keer zou willen afspreken. En wellicht is dat gevoel wel wederzijds. Daar kom je maar op een manier achter. Maar als je iemand wilt aanspreken, doe dat dan niet tijdens het sporten. Het kan namelijk onprettig of onveilig voelen als iemand je tijdens de gewonde-pauw-pose vraagt of je zin hebt om een keer wat te gaan drinken. Als je iemand wilt aanspreken, is het misschien beter om dat even aan de bar te doen of bij de uitgang.
Als je uitgebreid met iemand wilt praten, doe dat dan aan de bar of in een café of buiten. Dit geldt ook voor personal trainers, die zich vaak uitgerekend tijdens kostbare trainingen ontpoppen als orakels c.q. lifecoaches. Andere mensen zitten ook niet te wachten op jouw verhalen, maar wachten tot je uitgepraat bent en opzijgaat zodat zij hun oefening kunnen doen. Houd apparaten niet langer bezet dan nodig. En drink voldoende.
Sommige sportscholen vragen hun leden expliciet om hun gewichten op te ruimen na gebruik, compleet met briefje waarbij ze je erop wijzen dat je van gewichten opruimen ook sterk wordt. Dat is aardig gevonden, maar het zou niet nodig moeten zijn. Ruim gewoon de spullen die je hebt gebruikt netjes op en laat geen materiaal slingeren.
Laat je gewichten niet op de grond kletteren (uitgezonderd CrossFit, waarbij het verplicht is om zo veel mogelijk lawaai te maken). Het maakt lawaai, het kan gevaarlijk zijn, er kunnen dingen kapotgaan en het leidt anderen ook weer af van waar ze mee bezig zijn. Daarnaast is het vervelend voor omwonenden.
Het kan een keer gebeuren dat je tijdens de yogales in slaap valt, dat is niet erg en overkomt wel meer mensen. Maar probeer in ieder geval tijdens het gebruiken van apparaten wakker te blijven en niet tussen twee setjes in slaap te vallen (ja, dit gebeurt).
Verlaat de les niet voordat die afgelopen is. Het wil nog weleens gebeuren dat mensen een spinles verlaten tijdens de coolingdown of de yogales voor gezien houden bij de savasana (lijkhouding ter eindontspanning). Het zijn maar een paar minuten en door eerder weg te gaan geef je toch het signaal af dat jouw tijd belangrijker en nuttiger is dan die van al die anderen (inclusief docent) in de les.
Als je bokshandschoenen ruiken alsof ze tot leven zijn gekomen, jarenlang een hostel voor backpackers hebben gerund, vermoord werden door een wasbeer en daarna in een greppel hebben gelegen, doe er dan iets aan. Strooi er wat bakingsoda in, of spuit er wat azijn in. Of zo’n speciaal ontgeuringsmiddel. Desnoods deodorant. Of cremeer ze.
In een ideale wereld zou de sportschool een smartphoneloze plek zijn, maar we leven niet in een ideale wereld. Net als op elke andere plek in ons dagelijks leven is de telefoon ook niet meer uit de sportschool weg te denken. Dat gezegd:
Of het nu om spinning, yoga, CrossFit, boksen of circuittraining gaat: als je een groepsles volgt, neem je je telefoon niet mee. Een prettig bijgevolg van groepslessen is dat je – behalve dat je werkt aan je lijf – even helemaal opgaat in wat je aan het doen bent, ontspanning door inspanning, mens sana in corpore sano. Als het goed is heb je toch geen tijd om Instagram te checken en drinkpauzes zijn om te drinken. Meldingen leiden jou en anderen om je heen af, storen de les en trainers worden er ook niet blij van. Maar dat is het punt niet, het punt is dat je best even een uurtje zonder je telefoon kunt en je je aandacht volledig op het sporten richt.
Als je een selfie wilt maken tijdens het trainen, vraag jezelf dan eerst af waar je mee bezig bent en doe het daarna niet. Als je het toch per se wilt doen, zorg er dan voor dat er niemand anders in beeld komt.
Niet doen, nooit. En als je het wel doet – wat je dus niet doet, nooit – zorg er dan voor dat je er anderen niet mee tot last bent. Maar dat ben je natuurlijk niet, want je doet het nooit.
Als je wil bellen, loop dan even naar buiten. Zo worden anderen niet afgeleid door jouw gesprekken en kun jij die gesprekken voeren zonder dat mensen die opvangen.
Als je tussen twee setjes of oefeningen in even op je telefoon zit, bedenk dan dat het al snel veel langer duurt dan je zelf denkt. Even door Instagram scrollen of een mailtje beantwoorden en je bent al een paar minuten verder. Zeker op drukke momenten is het zaak dat je het apparaat waarop je traint zo snel mogelijk vrijmaakt zodat iemand anders ermee aan de slag kan.
Zet je telefoon op stil, opdat anderen niet steeds opschrikken als je wordt geappt of gebeld. Mocht je tijdens het sporten om een of andere reden een video willen kijken, doe dat dan met een koptelefoon op. Dit geldt uiteraard ook voor muziek luisteren.
Natuurlijk, nood breekt wet. Maar in principe poep je niet in de wc in de kleedkamer. Poeplucht is altijd onaangenaam, maar gaat bijzonder slecht samen met de zweetlucht, de vochtigheidsgraad en de warmte die kleedkamers doorgaans eigen zijn. Aangezien je vaak niet veel langer dan een uur in de sportschool bent, kun je poepen het beste ervoor of erna doen. Een vraag die je jezelf bijvoorbeeld kunt stellen thuis, voordat je naar de sportschool gaat, is: moet ik eigenlijk poepen? Als het antwoord daarop ja is, ga dan even thuis naar de wc. Maar uiteraard geldt altijd: als je moet, dan moet je.
En liever geen deodorantspuiten. De nevel wil nog weleens belanden op meer plekken dan onder je eigen oksel. In de neusgaten van degene die zich naast je aan het omkleden is bijvoorbeeld. Of in de lucht, waar hij lang nadat jij weg bent blijft hangen en in de kleren terechtkomt van andere mensen in de kleedkamers.
Een kleedkamer is niet een sociëteit, maar een plek om je om te kleden, eventueel te douchen en daarna weer weg te wezen. Als je graag je gains, de verbouwing van je huis, je seksleven of het gebrek daaraan wil bespreken, doe dat dan alsjeblieft aan de bar. Blijf ook niet eindeloos op een bankje zitten rommelen op je telefoon; de ruimte in een kleedkamer is meestal schaars en hoef je niet onnodig lang bezet te houden.
Gebruik een handdoek. Als je die vergeten bent, zie regel 7.
Lastig punt, want het gaat over bloot en schaamte en persoonlijke vrijheid. Maar waar het op neerkomt is dat sommige mensen iets meer op hun gemak zijn met naakt zijn dan anderen. En sommigen van die sommige mensen vinden het fijn hun naaktheid uitgebreid te etaleren, uit te venten en daarmee op te dringen aan anderen. Dat je trots bent op je lijf is heel goed, maar andere mensen hoeven niet van die trots mee te genieten – zeker als die trots behelst dat jij naakt met één voet op een bankje en de andere voet op de vloer een banaan staat te eten. Niet iedereen is comfortabel met zijn of haar eigen naakt, laat staan dat van anderen. Houd daar ook een beetje rekening mee.
Als je sportschool een sauna heeft, gelden daar ook de regels die in vrijwel iedere andere sauna gelden: van tevoren even douchen, handdoek mee, geen (bad)kleding (tenzij het expliciet is toegestaan), niet wijdbeens zitten want bah, niet praten, ook niet kreunen en steunen en blijf vooral van elkaar af.
Julien Althuisius (1982) is schrijver, columnist en houdt van sporten. Voor dit artikel putte hij uit zijn eigen ervaringen en vroeg trainers, docenten en allerlei sporters waar ze tegenaan lopen bij een bezoek aan de sportschool. Ook raadpleegde hij artikelen op internet, bijvoorbeeld van Vice en Nike en de boeken The Little Book of Gym Etiquette door Lori L. Pines en Gym Etiquette: 25 Things You Shouldn’t Do In The Gym That No One Tells You About door Dale L. Roberts.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden