Dat bevestigt een goed ingevoerde bron naar aanleiding van een brief die het ministerie van Economische Zaken vlak voor Kerstmis naar de Tweede Kamer stuurde. Energieleverancier HEM rekende klanten afgelopen jaar tarieven die wel twee keer hoger lagen dan gemiddeld in de markt.
De klanten merkten daar dankzij het prijsplafond minder van. Het prijsplafond was de regeling waarmee de overheid in 2023 consumenten beschermde tegen hoge energieprijzen. Als de energieprijs hoger was dan het plafond, kregen leveranciers het verschil door het ministerie uitgekeerd. Hoeveel klanten HEM precies heeft, is niet bekend. Het zou gaan om enkele duizenden huishoudens en bedrijven.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
De situatie bij HEM is pijnlijk omdat de vrees bewaarheid lijkt te worden dat energiebedrijven dankzij het prijsplafond in 2023 woekerwinsten konden boeken. Uit onderzoeken van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) blijkt dat dit bij nagenoeg alle aanbieders is meegevallen, maar bij HEM is het dus waarschijnlijk wel misgegaan.
Afgelopen maanden werd in Kamerbrieven al regelmatig geschreven over ‘een bedrijf’ waar de ACM ‘uitgebreid onderzoek doet naar de tarieven, werving, facturatie en financiële kwaliteit’. In de Kamerbrief van eind december maakte het ministerie bekend dat het, lopende een onderzoek, weigert 5,7 miljoen euro te betalen aan datzelfde bedrijf. Diezelfde dag publiceerde de ACM een besluit waarin staat dat HEM de vergunning om energie te leveren verliest als het niet snel aantoont dat de financiën op orde zijn.
Wie de brieven naast elkaar leest, kan niet anders dan concluderen dat HEM ‘het bedrijf’ is. De goed ingevoerde bron, die anoniem wil blijven omdat de onderzoeken nog lopen, bevestigt dat het om HEM gaat. ‘Het ziet er allemaal heel lelijk uit.’ HEM zelf is onbereikbaar voor commentaar.
Dat juist deze leverancier nu verdacht wordt van gesjoemel met prijsplafondmiljoenen, is extra cru. Sinds de oprichting eind 2020 is het bedrijf bijna continu in opspraak. Het richtte zich aanvankelijk via telefonische verkoop op zzp’ers en kleine bedrijven, vermoedelijk omdat die minder makkelijk een contract kunnen opzeggen. Zij kregen een dubieus ‘vast contract’ voor vijf jaar in de maag gesplitst waarbij het tarief wel aangepast kan worden.
In consumentenprogramma Radar vertelden onder meer enkele melkveehouders, die vanwege hun melkmachines veel stroom gebruiken, dat zij telefonisch werden misleid over de aard van het contract. En de rekeningen verdubbelden tot verviervoudigden al snel. Het contract opzeggen was volgens HEM alleen mogelijk tegen betaling van duizenden euro’s boete. Diverse ondernemers vreesden door het energiecontract failliet te gaan.
In die uitzending werd ook de schijnwerper gezet op de twee jonge ondernemers die, via enkele bv’tjes, eigenaar zijn van HEM. Een van hen trok in het bijzonder de aandacht. Hij heeft al een roemruchte reputatie als eigenaar van het telemarketingbedrijf Global Marketing Bridge (GMB). Radar wijdde meerdere uitzendingen aan de agressieve en misleidende telefonische verkoop van energiecontracten door GMB. Naar aanleiding van die berichtgeving braken de meeste energiebedrijven met GMB.
‘Het is heel simpel, de man achter GMB is gewoon tuig’, zegt woordvoerder Gerard Spierenburg van de Consumentenbond. ‘Wij zijn dan ook verbijsterd dat de ACM zijn energiebedrijf toch een leveringsvergunning gaf.’ Spierenburg zegt te begrijpen dat het juridisch niet eenvoudig is om ondernemers met een dubieuze reputatie te weigeren. ‘Maar als je op je klompen aanvoelt dat consumenten de dupe zullen worden, moet je meer doen.’
De ACM scherpte vorig jaar de eisen aan waar energiebedrijven aan moeten voldoen. Ook ligt er een wetswijziging van de Energiewet in het parlement, die de ACM de bevoegdheid geeft om te toetsen of energiebestuurders voldoende relevante kennis hebben en een integriteitsonderzoek in te stellen.
Gevraagd naar de onrust rond HEM, verwijst de ACM alleen naar hun besluit van 22 december 2023. Daaruit blijkt dat de toezichthouder sinds september 2022 de financiën bij het energiebedrijf onderzoekt. Het leidde afgelopen zomer tot een document met een stevige lijst van tekortkomingen. Vrij vertaald komt het erop neer dat de administratie een totale chaos is en dat de risicomanager de zaak niet in de hand heeft.
Het grootste kritiekpunt is misschien wel dat Allround Holland Energie, het bedrijf achter HEM, aanzienlijke bedragen heeft uitgeleend aan andere bedrijven (welke dat zijn is vertrouwelijk). Contracten die moeten verzekeren dat het bedrijf het uitgeleende geld terug kan krijgen, zijn volgens de ACM niet rechtsgeldig. Deze constructie levert volgens de toezichthouder een risico op voor de solvabiliteit van HEM. Dat al deze bevindingen pas eind december tot een ‘besluit’ van de ACM leidden, is het gevolg van juridische procedures die HEM heeft gevoerd, bevestigt een woordvoerder van de ACM desgevraagd.
Terwijl HEM in de rechtszaal tegen de ACM vocht, haalde het bedrijf intussen de media door de extreem hoge tarieven die het blijft rekenen. Stroomtarieven liggen er rond de 90 cent per kilowattuur, terwijl bijna alle aanbieders al lang minder dan 40 cent vragen.
Ook het ministerie van Economische Zaken vindt dat verdacht. ‘EZ moet in het kader van het prijsplafond het verschil betalen wanneer het tarief dat energiebedrijven rekenen hoger is dan de plafondprijs’, zegt een woordvoerder. ‘Bij HEM is dat ongeveer een halve euro per kilowattuur, terwijl het bij andere aanbieders niets meer kost.’
In juni 2023 weigert het ministerie voorschotten aan HEM te betalen zolang het bedrijf niet beter onderbouwt waar die hoge tarieven op gebaseerd zijn. In de maanden daarop werden de voorschotten alsnog uitgekeerd. Waarom is niet duidelijk. Kort daarop staakte het ministerie de uitkeringen opnieuw. De 5,7 miljoen euro die de overheid nu achterhoudt, betreft de voorschotten voor de maanden oktober, november en december.
Uit de recente Kamerbrief en beslissing van de ACM blijkt dat de mannen achter HEM een onoverzichtelijk web van bedrijven bestieren. Wat er daarin met welk geld gebeurt, is voor de autoriteiten lastig te achterhalen.
Uit een op 28 december 2023 gedeponeerde jaarrekening over 2022 blijkt wel dat de twee directeuren dat jaar een managementvergoeding opstreken van zes ton. Het bedrijf, dat in 2022 zo’n tien medewerkers zou hebben, gaf ruim 34 duizend euro uit aan geleasede auto’s. De reserves van het bedrijf groeiden met 1,3 miljoen euro.
Hoe die bedragen zich sinds de invoering van het prijsplafond op 1 januari 2023 ontwikkelden, is vooralsnog onbekend. Ook is onduidelijk hoeveel er nu nog bij HEM te halen valt als het bedrijf inderdaad misbruik heeft gemaakt van het prijsplafond.
Wilt u naar aanleiding van dit bericht iets kwijt over HEM of GMB, mail dan naar tips@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden