Uitwijken naar locaties buiten Den Haag is inmiddels een vast ritueel tijdens formatiepogingen. Informateurs hopen er doorgaans in alle rust, met de pers wat verder op afstand, te kunnen werken aan onderling vertrouwen tussen de hoofdrolspelers.
De Zwaluwenberg, het landhuis nabij Hilversum dat ook wordt gebruikt door de Inspecteur-generaal der Krijgsmacht en zijn staf, is een vertrouwde plek. Al in 2007 nam toenmalig informateur Herman Wijffels de partijleiders Jan Peter Balkenende (CDA), Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) mee naar Hilversum. Met succes: de drie smeedden na een relatief korte formatie (87 dagen) het vierde kabinet-Balkenende.
In de zomer van 2017 troffen ook VVD, CDA, D66 en ChristenUnie elkaar op de Zwaluwenberg in hun onderhandelingen over het derde kabinet-Rutte. In 2021 was de vloer aan de partijleiders Rutte (VVD), Kaag (D66) en Hoekstra (CDA), die in Hilversum probeerden het eens te worden over een vierde coalitiepartner, maar pas maanden later – met de ChristenUnie – tot een regeerakkoord kwamen.
Voor Plasterk en de partijleiders worden het beslissende weken. De informateur heeft de Tweede Kamer beloofd dat hij uiterlijk begin februari laat weten of er muziek zit in de gesprekken. Om te beginnen moeten de vier het volgens Plasterk eens worden over ‘een gezamenlijke basislijn voor het waarborgen van de Grondwet, de grondrechten en de democratische rechtsstaat’. Later wil de informateur verder praten over kernthema’s als migratie en bestaanszekerheid.
Maar zelfs als de partijen het daarover eens worden, zijn er nog strategische politieke hobbels op de weg. Weliswaar zijn de vier partijen bereid met elkaar te praten over samenwerking, vooralsnog zijn de VVD en Pieter Omtzigts NSC niet van plan om met Wilders’ PVV ook echt in een kabinet te stappen. Zij willen een kabinet-Wilders hooguit gedogen op hoofdlijnen.
Wilders zelf zegt weliswaar minister-president te willen worden, maar laat sinds enige tijd de optie open dat een ander het Torentje betrekt. Omtzigt voerde in het najaar campagne met zijn wens om een zakenkabinet te formeren, met partij-onafhankelijke ministers die minder gebonden zijn aan de verhoudingen in de Tweede Kamer. Dat zou in zijn ogen het dualisme en de controlerende functie van de Tweede Kamer snel kunnen versterken. Plasterk zelf wordt in dat verband genoemd als mogelijke premier.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden