232.000 Nederlanders slikken medicatie tegen ADHD, vertelt Dionne Slagter aan het begin van haar driedelige docuserie Moordpillen? Slagter is één van hen, al tien jaar gebruikt ze dagelijks dexamfetamine tegen ADD. Ze ‘gaat er goed op’: voordat Slagter dexamfetamine slikte, was ze vaak ongefocust en onzeker; inmiddels kan ze nachtenlang doorwerken aan haar podcast en YouTube-kanaal. ‘Dat wat de maatschappij van mij verwacht, kan ik met die pillen geven.’ Maar Slagter vraagt zich ook af of ze niet te afhankelijk is geraakt aan de ADHD-medicatie, en of er niet ‘andere factoren meespelen’ die zorgen dat ze zich zonder pillen minder voelt.
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Die vragen onderzoekt Slagter in Moordpillen? – een serie die ondanks de triggering titel gaat over een van de meestgebruikte medicijnen van dit moment. Slagter spreekt een psychiater, voormalig Ritalin-gebruiker Giel Beelen, maar vooral ook met andere ADHD’ers. Die vertellen allemaal hoe opgelucht ze waren toen ze de diagnose kregen: zie je wel, ze waren niet gek. Ze pasten eindelijk binnen een hokje. Ineens konden ze op begrip rekenen van hun omgeving, werd het studie- of werkritme voor ze aangepast. De diagnose was geen teleurstelling, eerder een troost.
Het moderne verlangen naar ADHD-diagnoses blijkt ook uit de populariteit van diagnose-video’s op sociale media. Miljoenen kijkers diagnosticeren daar dagelijks zichzelf aan de hand van simpele criteria. ‘ADHD advocate’ Trisha Wright somt in een van haar TikTok-video’s bijvoorbeeld onderbelichte tekenen van ADHD bij vrouwen op: de angst om anderen teleur te stellen, moeite met nee zeggen, het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Tekenen waar een groot deel van de vrouwen zich vermoedelijk sowieso in herkent. Onder de video – 1,4 miljoen keer bekeken – staan dan ook duizenden reacties van vrouwen die inmiddels overtuigd zijn van hun eigen ADHD.
Onder Nederlandse 25- tot 35-jarigen nam medicatiegebruik tegen ADHD tussen 2013 en 2021 met 74 procent toe. Platform Investico publiceerde drie jaar geleden interessant onderzoek over ADHDcentraal: een bedrijf dat mensen binnen één dag diagnosticeert en onmiddellijk medicatie aanbiedt – een soort Ritalin to go. Van de twintigduizend volwassenen die in 2019 met ADHD-medicatie startten, kwamen zo’n zesduizend van ADHDcentraal.
Oud-medewerkers vertelden Investico dat zo’n beetje iedereen die bij ADHDcentraal aanklopt werd gediagnosticeerd – er leek zelfs naar diagnose te worden toegewerkt. ADHDcentraal weet: wie bij hen aanklopt, wil naar huis met Ritalin. Het testbedrijf opende sinds oprichting in 2013 elf vestigingen en realiseert een voor de geestelijke gezondheidszorg ongebruikelijk hoge winstmarge van 10 procent.
‘ADHD wordt een ziekte van deze tijd genoemd’, zegt psychiater Mireille Boerma in de derde aflevering van Moordpillen? – al te zien op NPO Start. En ja, ze kan zich voorstellen dat ‘je er in een rustiger maatschappij minder last van zou hebben’. Tegenover Slagter maakt ze het concreter: als zij geitenhoeder in Nieuw Zeeland zou worden, zou ze haar medicatie vermoedelijk niet nodig hebben.
Als ze zoiets bij ADHDcentraal zouden adviseren, was het snel gedaan met die winst.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden