Joy Beune was het ‘meisje van de enkelsokjes’, Vervolgens werd ze een maand geleden de vrouw van de vergeten transponders, maar afgelopen week liet ze vooral zien een van de beste Nederlandse schaatsers van dit moment te zijn. De verrassende Nederlands kampioen op de 1.500 meter strijdt komend weekeinde om de Europese titel.
Ireen Wüst zei ooit: ‘Nou, we kunnen allemaal wel stoppen met schaatsen, want er komt nu een talent aan…’ Nederlands beste olympiër ooit had het over Beune. Als tiener schaatste de nu 24-jarige Beune wereldrecords bij de junioren – ze heeft nog steeds zes records op haar naam.
Haar schaatstechniek werd toen al geroemd. ‘Perfect’, zegt Kjeld Nuis nu. Haar ‘uitgangshouding’, oftewel: haar basishouding, hoe ze zit en glijdt over het ijs, is volgens hem precies volgens het beeld van de ideale, mooie schaatshouding.
Over de auteur
Lisette van der Geest is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft al ruim tien jaar over olympische sporten als schaatsen, tennis, judo, handbal en zeilen.
Toch bleef een grote doorbraak na haar overstap naar de senioren uit. Beune trad toe tot de formatie van de op dat moment meest gelauwerde schaatscoach ter wereld: Jac Orie. ‘Misschien werd ze daar belemmerd door de druk van schaatsen bij de beste ploeg van dat moment’, zegt Nuis, sinds 2019 haar partner. Vorig seizoen verliet ze de ploeg na vier jaar. Het gaf Beune het gevoel van vrijheid, van ruimte om te kiezen voor wat zij denkt dat het beste bij haar past.
Beune wijst naar het individuele programma dat bij haar huidige ploeg IKO voor haar geschreven wordt. Ze is fysiek sterker geworden. ‘Het heeft vijf jaar geduurd voordat ik weer met een gouden medaille om mijn nek stond’, zegt ze nu. Professioneel was ze altijd al, weet Nuis. Ze kijkt al jaren verder dan het trainingsschema en heeft vaak wekelijks contact met een psycholoog om ook op mentaal vlak te verbeteren.
Dat kwam goed van pas, een krappe maand geleden bij de wereldbekerwedstrijd in Polen, toen ze haar transponders vergat bij de ploegenachtervolging. Nederland, met Beune vooraan in de trein, was de snelste van de dag, maar werd door haar toedoen gediskwalificeerd.
Mensen kunnen hard zijn, merkte ze daarna. Er stroomden berichten binnen via social media. 25 procent stak haar een hart onder de riem, het andere deel was vernietigend. De toon soms dreigend. Toch zegt Beune: ‘Als je als volwassen vrouw of man een meid van 24 zo de grond in wil praten, zegt dat meer over die mensen dan over mij.’
Dat het een ‘superdomme actie’ was, is ook haar eigen oordeel. En het was toch niet opzettelijk? Haar zat vooral dwars dat ze haar teamgenoten had teleurgesteld.
‘Ze wordt door dat transponderdebacle gezien als iemand die haar zaken niet voor elkaar heeft, maar is juist een pietje precies’, stelt Erik Bouwman, een van haar coaches bij IKO. Beune is de eerste die aan de bel trekt als een trainingsschema een keer later wordt verstuurd dan gebruikelijk.
Dat het in Polen misging heeft een andere oorzaak. Spanning, met de deceptie van de WK van vorig jaar in het achterhoofd; ook daar was Nederland het snelste team van de dag, maar werd gediskwalificeerd omdat Beune’s snijvaste enkelsokjes een stuk huid bloot lieten – nooit eerder was de jury zo streng.
Vanaf toen werd Beune – al jarenlang schaatsprof – ‘het meisje van de enkelsokjes’, vertelde ze voor dit schaatsseizoen. Stelde ze zich voor aan onbekenden, ging er later een belletje rinkelen. Beune, lachend, voor het imiteren van een reactie: ‘O, wacht even. Ik heb jou gezien op tv, met die enkel.’
Zelfspot heeft ze ook. AD Sportwereld kwam afgelopen Kerst met een bordspel in de krant, langs sportieve hoogte- en dieptepunten in 2023. Een van de vakjes: ‘Mooie rit, maar u bent uw transponders vergeten. Ga terug naar start.’
Op haar Instagramaccount plaatst Beune vervolgens een filmpje, waar ze na het neerzetten van een pion de tekst in het vakje opdreunt, om daarna boos op te staan uit haar leunstoel: ‘Maar ik heb ze om.’ Waarna de camera langs haar met transponders beklede enkels glijdt.
Als 9-jarige begon ze met schaatsen, aangestoken door haar vader die af en toe voor de hobby de ijsbaan bezocht. Ze groeide op in Borne. Tot ze bij de ploeg van Jumbo kwam, was ze zich niet bewust van haar Twentse accent. ‘Daar ging iedereen me napraten. Op een gegeven moment is dat niet grappig meer. Toen dacht ik: hier moet ik vanaf.’
Inmiddels woont ze al jaren in Heerenveen, is haar Twentse oorsprong slechts sporadisch te horen. ‘Maar met mijn ouders praat ik gewoon plat.’
Er zit een self-destruction-button op Beune. Nuis vertelt het met een lach. ‘Als zij een rustdag heeft, wordt dat een onrustdag.’ Het is haar kracht en haar valkuil: ze kan pijn lijden, schuwt arbeid niet. Tegelijkertijd waakt haar omgeving ervoor dat Beune niet doorslaat in haar ijver.
‘Bij Joy schroeven we de wattages die ze meekrijgt voor een training soms wat omlaag, omdat we weten dat zij altijd net iets hoger gaat zitten’, zegt Bouwman.
Maar ze kan meer dan een jaar geleden. Toen haakte ze sporadisch aan bij de mannen, onder leiding van de Belgische olympisch kampioen Bart Swings. Dit seizoen schaatst Beune alle duurtrainingen met ze mee. Dan wisselt ze zelfs mee om het kopwerk. Bouwman: ‘Zij is ook de enige vrouw waar ze achter willen rijden, zo goed is ze.’
Zaterdag rijdt ze de 1.500 meter. Spannend vindt ze nu al, dagen voor aanvang, haar laatste optreden op de EK. Zondag schaatst ze de ploegenachtervolging. Tegelijkertijd weet ze: ‘Ik ga mijn transponders natuurlijk nooit meer vergeten.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden