Sinds de regering in 2021 onlinegokken heeft gelegaliseerd, schieten de problemen rond gokverslaving als paddenstoelen uit de grond, precies waar alle experts vooraf hun geld op hadden ingezet. Kort voor de jaarwisseling heeft demissionair minister Franc Weerwind voor Rechtsbescherming nieuwe maatregelen aangekondigd om de problemen te beperken.
Vanuit statistisch oogpunt is (online)gokken niet per se verkeerd. Als je door een paar tientjes uit te geven een leuke avond hebt, is dat vergelijkbaar met een avond naar de film: je gaat er financieel op achteruit in ruil voor een leuke tijd. De vergelijking gaat verder echter mank: gokken is extreem verslavend, mede omdat gokkers vaak beweren een strategie bedacht te hebben waardoor ze een grote(re) kans hebben om te winnen.
Over dergelijke strategieën wordt al eeuwen nagedacht. Al in 1657 schreef Christaan Huygens, als een van de eersten ter wereld, over de kansrekening achter gokken. Een kleine eeuw later presenteerde de Groningse natuurkundige Daniel Bernoulli zijn St. Petersburgparadox.
Deze paradox gaat over een casinospel waar je voor een vaste inleg mag meespelen. Er wordt met een eerlijke munt gegooid totdat kop geworpen wordt. Is dit bij de eerste worp, dan krijgt de speler 2 euro, is dit bij de tweede worp, dan 4 euro, bij de derde worp 8 euro, enz. Zo zou je bij de tiende worp 1.024 (twee-tot-de-macht-tien) euro krijgen. De vraag is wat bij dit spel een redelijk bedrag voor de inleg is.
Het paradoxale is dat je, met de nodige wiskunde, kunt bewijzen dat elke inleg onredelijk laag is: als je maar lang genoeg doorspeelt, zul je als speler winst maken (en als casino dus verlies). Er zit wel een praktisch probleem bij: die strategie vereist astronomische inzetten. Zelfs met het complete vermogen van Elon Musk verdien je met het spel naar verwachting niet meer dan 38 euro.
Soms kan een strategie wel licht voordeel bieden. Blackjack wordt bij Holland Casino met zes kaartspellen, dus 312 kaarten gespeeld. Door te onthouden welke kaarten al gespeeld zijn, kun je je kansen iets verbeteren. Iemand met een fotografisch geheugen kan zo, gemiddeld, een paar tientjes per uur verdienen (ook weer met enorme financiële risico’s). Maar meestal grijpt het casino in als ze doorkrijgen dat deze strategie gebruikt wordt.
Bij sommige casinospellen, zoals poker, is duidelijk dat niet alleen het toeval maar ook behendigheid een rol speelt in de uitkomst. Maar ook hier geldt dat het spel nog steeds onder de kansspelwet valt, omdat het toeval een te grote rol speelt. Waar de grens tussen behendigheidsspel met toevalscomponent en kansspel met behendigheidsspelcomponent ligt, is lastig vast te stellen. Eind vorige eeuw zijn hierover meerdere rechtszaken gevoerd inzake de roulettevariant Golden Ten, dat uiteindelijk door de Hoge Raad als kansspel is bestempeld.
Eigenlijk kun je vrij makkelijk beargumenteren dat een winstmakende kansspelstrategie niet bestaat. Bij zo’n strategie zijn er namelijk maar twee mogelijkheden: ofwel het casino neemt maatregelen om de strategie tegen te gaan, of het casino gaat in no time failliet en dan kun je ook niet verder spelen.
De enige winnaars van de legalisering van de onlinegokmarkt zijn de kansspelaanbieders.
Over de auteur
Casper Albers is hoogleraar statistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Source: Volkskrant