Terwijl de grootste maatschappelijke problemen schreeuwen om een oplossing, blijven studenten na de universiteit wegstromen naar goedbetaalde bullshit jobs. In plaats van bij te dragen aan de strijd tegen klimaatverandering of aan de veiligheid van vluchtelingen kiezen ze ervoor om met een dik salaris gelikte slideshows te maken voor mensen met een nog dikker salaris. Slimme schapen, zoals schrijver Roxane van Iperen ze noemt, vormen de grootste verspilling van onze tijd: de verspilling van talent.
Over de auteurs:
Douwe de Lange is masterstudent legal research aan de Universiteit Utrecht. Alex Fleuren is masterstudent wiskunde en filosofie aan de Universiteit Utrecht.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Vanuit verschillende hoeken in de samenleving wordt daarom een steeds prangender beroep gedaan op morele ambitie, bijvoorbeeld door ons nationaal geweten Rutger Bregman. Zijn boodschap is inspirerend, maar met alleen praten zoals Bregman komen we er niet. Om de knappe koppen wél op de juiste plekken te krijgen, denken wij dat er twee fundamentele veranderingen moeten plaatsvinden in het universitair onderwijs.
Ten eerste, het bedrijfsleven moet worden geweerd. Grote advocatenkantoren, consultancybureaus, en andere bedrijven hebben te veel invloed op de universiteit. Met name studies zoals rechten en economie zijn daardoor gecommercialiseerd. Al vanaf het eerste jaar worden studenten er overspoeld door gladde recruiters, goodiebags, en luxe lunches.
Zoals blijkt uit recent onderzoek van Follow the Money hebben Zuidas-kantoren zelfs een vinger in de pap bij de aanstelling van docenten en de inhoud van het onderwijs bij verschillende opleidingen fiscaal recht. Je moet als 18-jarige dan wel erg stevig in je schoenen staan om aan je prille idealen vast te houden. Begrijp ons niet verkeerd, universiteiten moeten de buitenwereld zeker niet negeren, maar de invloed van het bedrijfsleven zorgt ervoor dat studenten hun studie gaan ervaren als middel tot een carrièredoel.
Ten tweede, de structuur van bacheloropleidingen moet drastisch veranderen. Universiteiten doen hun best om studenten te stimuleren tot morele ambities, maar door de huidige structuur van bachelors is er te weinig ruimte voor zelfontplooiing. Door hoepels springen – verplichte vakken met gestandaardiseerde toetsen binnen een grotendeels vastgesteld programma - leidt maar zelden tot idealisme. Integendeel, deze structuur leidt precies tot de huidige morele zesjescultuur: mensen die op de Zuidas gaan werken, maar wel meedoen aan de sponsorloop.
Net als in de Verenigde Staten moeten Nederlandse universiteiten daarom het liberal arts and sciences-model (LAS) invoeren. Dit houdt in dat alle studenten gedurende de bachelor hun eigen vakken en dus hun eigen pad mogen kiezen. Universiteiten geven studenten daarmee de vrijheid en het vertrouwen om spelenderwijs hun nieuwsgierigheid te volgen, fouten te maken, en uiteindelijk af te studeren op hun zelfgekozen studieprofiel (mits ze voldaan hebben aan zekere eisen, natuurlijk).
Op een aantal plekken in Nederland wordt het LAS-model al gebruikt, bijvoorbeeld op de negen University Colleges die ons land rijk is. Wij studeerden aan University College Utrecht, en uit eigen ervaring weten we dat er daar aan morele ambitie geen gebrek is. Studenten krijgen hier vrijheid en vertrouwen, waardoor ze een grote verantwoordelijkheid voelen voor hun eigen ontwikkeling. Ze gaan daarom gaandeweg hun idealen steeds meer integreren en uitdragen.
Bovendien is het LAS-model een veel logischer vervolg op de middelbare school, zeker wanneer je bedenkt dat scholieren zelden tot nooit in aanraking komen met bijvoorbeeld psychologie, of programmeren. Nogal wiedes dat zo’n 20 procent van wo-studenten daarom na het eerste jaar switcht van studie.
Het LAS-model vangt dit op, omdat het niet verwacht van scholieren dat ze op basis van een open dag en een vragenlijst weten wat ze willen studeren, maar erkent dat de meeste 18-jarigen nog geen flauw idee hebben wat ze willen doen met hun leven.
Sterker nog, binnen het LAS-model worden studenten aangemoedigd om zich breed te oriënteren, zodat ze gedurende hun studie goed geïnformeerd en welbewust hun pad kiezen. Dit resulteert vaak in een multidisciplinair studieprofiel en een brede blik op de wereld, precies wat nodig is voor de complexiteit van hedendaagse maatschappelijke problemen.
Het LAS model kent zeker obstakels, zoals de intensievere begeleiding die nodig is vanuit de universiteit om studenten te helpen bij het kiezen van hun pad Wij denken echter dat het de morele ambitie van studenten veel beter cultiveert dan de normale bachelorstructuur, omdat het uitgaat van vertrouwen in de zelfontplooiing van de student. In plaats van slimme schapen die hun talent verdoen met gelikte slideshows maken, levert het LAS-model breed georiënteerde studenten met morele ambitie op, die vanuit hun eigen profiel een unieke bijdrage kunnen en willen leveren aan de belangrijkste problemen van onze tijd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden