De Verenigde Staten veroordelen de uitspraken van twee extreem-rechtse ministers in het Israëlische kabinet. In een verklaring noemt het ministerie van Buitenlandse Zaken hunoproep tot migratie van Gazanen ‘opruiend en onverantwoordelijk’. De twee ministers die de uitspraken deden zijn Itamar Ben Gvir van Nationale Veiligheid en Bezalel Smotrich van Financiën. Beide ministers zijn lid van extreem-rechtse partijen en doen geregeld zeer vergaande uitspraken over Palestijnen. Ben Gvir is eerder zelfs veroordeeld voor racisme.
Afgelopen week riepen ze beiden op ‘vrijwillige migratie’ vanuit Gaza aan te moedigen. Ook suggereerden ze dat Israël de Gazastrook opnieuw moet bezetten. De herbouw van nederzettingen voor kolonisten sloten ze daarbij niet uit. Palestijnen zien de oproep tot migratie en herbezetting als wens om een etnische zuivering uit te voeren.
De Israëlische regering heeft bij monde van premier Netanyahu telkens ontkend dat er plannen zijn om Palestijnen uit de Gazastrook te verdrijven en het gebied opnieuw te bezetten. Tegelijkertijd zegt Netanyahu wel dat Israël ook als de oorlog voorbij is voor onbepaalde tijd aanwezig moet blijven in de strook om de veiligheid van Israël te garanderen.
De Verenigde Staten zeggen dat Netanyahu’s regering ‘herhaaldelijk en consistent’ heeft gezegd dat uitspraken als die van Smotrich en Ben Gvir niet ‘het standpunt van de regering vertegenwoordigen’. Daarom moeten ze ‘er onmiddellijk mee stoppen’, aldus de VS. ‘We zijn duidelijk geweest dat Gaza Palestijns land is en Palestijns land zal blijven.’
Hoewel de VS nog volledig achter Israël staan, is er de laatste weken wel sprake van een hardere toon richting de Israëlische regering. Zo vinden de VS dat Israël meer moet doen om burgerslachtoffers in de Gazastrook te voorkomen. Bovendien heeft het geweld van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever veroordeeld en verschaft het geen visa meer aan kolonisten die zich daar schuldig aan hebben gemaakt.
Joram Bolle
De liquidatie van Hamaskopstukken in Beiroet is volgens de militante beweging Hezbollah ‘een serieuze aanval op Libanon’, die niet ‘zonder gevolgen of straf’ zal blijven. Dat zegt de beweging in een verklaring. Ook noemt de beweging de aanval ‘een gevaarlijke ontwikkeling in de oorlog tussen de vijand en de as van verzet’. Met die laatste term verwijst Hezbollah naar de grootste vijanden van Israël in de regio: naast Hezbollah onder meer Iran, de Jemenitische Houthi’s en Hamas.
De grote vraag na de dood van de nummer twee van de politieke tak van Hamas Saleh Al-Arouri in Beiroet en nog twee andere commandanten is hoe Hezbollah zal reageren. Al voor de oorlog met Hamas zei Hezbollahleider Hassan Nasrallah een ‘beslissend antwoord’ te zullen geven op pogingen van Israël om Hamasleiders te liquideren in Libanon. Net als Turkije en Qatar biedt Libanon onderdak aan veel kopstukken van Hamas. Daarnaast vond de aanval plaats in Dahieh, een buitenwijk van Beiroet die geldt als bolwerk van Hezbollah.
Wat de reactie van Hezbollah in zal houden, los van de dreigende taal, is vooralsnog onduidelijk. De militante beweging zegt zijn ‘vinger op de trekker’ te hebben na de liquidatie van de Hamaskopstukken. Israël zegt intussen klaar te zijn ‘voor elk scenario’, zowel in offensief als defensief opzicht, aldus woordvoerder Daniel Hagari vanavond.
Hagari weigerde direct in te gaan op het vermoeden dat Israël achter de aanval zit. Op een vraag van een journalist of Israël nu aanvallen verwacht op het noordelijke Haifa of op steden in Centraal-Israël vanuit Libanon zei Hagari: ‘Ik reageer niet op wat hier gezegd is, of op andere plekken. We zijn gefocust op het strijden tegen Hamas.’
Ook Hamasleider Ismail Haniyeh heeft inmiddels gereageerd op de aanval. Volgens Haniyeh zullen de liquidaties ‘ons sterker en toegewijder maken dan ooit’. De aanval is volgens hem een ‘flagrante misdaad die opnieuw laat zien met welke brutaliteit de bezetting ons volk tegemoet treedt’. Volgens Haniyeh is ‘de bezetting verantwoordelijk voor elke repercussie’.
Joram Bolle
Bij de explosie die Hamaskopstuk Saleh Al-Arouri doodde, zijn nog twee hooggeplaatste leden van de militante beweging omgekomen, zegt Hamas. Het gaat om Samir Findi en Azzam Al-Aqraa, twee commandanten van de militaire vleugel van Hamas, de Al-Qassam-brigades.
In totaal kwamen er zes mensen om bij de explosie in het zuiden van Beiroet, zeggen de Libanese autoriteiten. Waarschijnlijk zit Israël achter de aanval, maar dat land heeft nog niet officieel gereageerd.
De explosie vond plaats in de zuidelijke buitenwijk Dahieh, die bekendstaat als bolwerk van Hezbollah. Die militante beweging geldt als belangrijke bondgenoot van Hamas. In Dahieh heeft ook Hamas een eigen kantoor. Net als in Qatar en Turkije bevinden zich veel kopstukken van Hamas in Libanon.
De Libanese regering heeft de aanval veroordeeld, maar er is nog geen reactie van het belangrijkere Hezbollah. Volgens The Times of Israel houdt leider Hassan Nasrallah morgen een tv-toespraak.
Joram Bolle
De explosie waarbij een van de hoogste leiders van Hamas in Beiroet omkwam is een ‘nieuwe Israëlische misdaad’, zegt premier Najib Mikati van Libanon. Israël heeft nog niet bevestigd achter de aanval te zitten en de vraag is of dat gebeurt. Het land geeft zelden officieel toe verantwoordelijk te zijn voor moordaanslagen in het buitenland.
Wel hinten verschillende Israëlische politici erop dat Israël achter de aanval op Saleh Al-Arouri zit, de nummer twee van de politieke tak van Hamas. Op X feliciteert parlementslid Danny Danon van regeringspartij Likoed het Israëlische leger en de inlichtingendiensten met de aanval. De Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich haalt op X een bijbelcitaat aan: ‘Al je vijanden zullen vergaan, oh Israël.’ Volgens Israëlische media hebben ministers een verbod gekregen zich over de aanval uit te laten.
Bij de Amerikaanse nieuwszender MSNBC wil adviseur Mark Regev van premier Netanyahu niet erkennen dat Israël verantwoordelijk is, hoewel hij het indirect lijkt te bevestigen: ‘Wie dit ook gedaan heeft, dit moet duidelijk zijn: dit was geen aanval tegen de Libanese staat. Wie dit ook gedaan heeft, heeft een chirurgische aanval uitgevoerd op het leiderschap van Hamas.’
De aanval in Beiroet heeft de potentie het conflict in Libanon verder te laten ontvlammen, iets waar Regev zich zeer bewust van lijkt. De Libanese regering en het Libanese leger hebben zich tot nu toe afzijdig gehouden van de strijd met Israël, uit angst voor escalatie. Eerder Israëlische aanvallen in de afgelopen maanden waren gericht tegen Hamas-bondgenoot Hezbollah, de machtige sjiitische militante beweging, die fungeert als een staat binnen een staat. Bovendien waren ze in de buurt van de grens met Israël. Beiroet ligt veel noordelijker.
Joram Bolle
In het zuiden van Beiroet heeft vanavond een explosie plaatsgevonden, waarbij een van de hoogste leiders van Hamas is omgekomen. Het gaat om Saleh Al-Arouri, bevestigt de Palestijnse beweging. Bij de explosie, die mogelijk veroorzaakt is door een drone of een autobom, zijn nog drie doden gevallen, melden Libanese staatsmedia. Er is nog geen reactie van Israël, dat waarschijnlijk achter de aanval zit.
Saleh Al-Arouri is een van de oprichters van de militaire vleugel van Hamas, de Al Qassam-brigades. Vanuit Libanon zou hij Hamastroepen op de Westelijke Jordaanoever hebben aangestuurd. Bovendien was hij vicevoorzitter van het politbureau van Hamas en daarmee de tweede man van de politieke vleugel van de militante beweging, achter Ismail Haniyeh.
In Libanon wonen veel Palestijnen in vluchtelingenkampen. Onder hen bevinden zich ook Hamasleiders en -militanten. Die vluchtelingenkampen bevinden zich met name in het zuiden van Beiroet, waar de explosie plaatsvond.
Israël heeft sinds de oorlog met Hamas in de Gazastrook uitbrak ook doelen in Libanon aangevallen. Daarbij ging het om doelen van de militante beweging Hezbollah in het zuiden van het land, nabij de grens met Israël. Hezbollah vuurt vanaf daar raketten af op Noord-Israël.
Een aanval in het noordelijker gelegen Beiroet zou een escalatie van de strijd tussen Israël en Libanon betekenen. De afgelopen weken hintte Israël op het openen van een tweede front in Libanon, al lijkt de explosie in Beiroet vooralsnog van beperkte omvang te zijn.
Joram Bolle
De Duitse rederijen Hapag-Lloyd en het Deense Maersk laten hun schepen voorlopig nog niet door de Rode Zee varen vanwege het gevaar van aanvallen door Houthi-rebellen. Hapag-Lloyd blijft tot zeker 9 januari weg uit de Rode Zee, Maersk voor onbepaalde tijd. Sinds half december mijden een aantal grote rederijen de belangrijke zeeroute tussen Europa en Azië en varen om Afrika heen, met langere reistijden en forse kostenstijgingen tot gevolg.
Maersk liet vorige week wel weer schepen door de Rode Zee gaan, maar schortte dat besluit op toen opnieuw een vrachtschip werd aangevallen. Amerikaanse marinehelikopters kwamen te hulp en doden tien Houthi-militanten in drie bootjes. Dat ging om de ernstigste escalatie in de Rode Zee in de afgelopen maanden.
Het Frans CMA CGM bevaart de route nog wel, maar besloot vandaag de prijzen flink te verhogen. Op de route van Azië naar Europa gaat het vanaf 15 januari om een verdubbeling, maakte de rederij op zijn website bekend. Het vervoer van een container kost straks geen 3.000 dollar meer, maar 6.000. Het bedrijf wil tegenover persbureau Reuters geen verdere toelichting geven op de tariefverhoging.
Jemenitische Houthi-rebellen hebben sinds de oorlog tussen Israël en Hamas uitbrak al zo’n 25 schepen in de Rode Zee aangevallen. Daarmee menen ze de Palestijnen te ondersteunen. Eerst werden alleen schepen die een link hadden met Israël bestookt, later werden alle schepen een potentieel doelwit.
Joram Bolle
Bij een aanval op het hoofdkantoor van de Palestijnse Rode Halve Maan in Khan Younis, in het zuiden van Gaza, zijn volgens de hulporganisatie zeker vijf mensen om het leven gekomen. Dat meldt de hulporganisatie op X. De Rode Halve Maan zegt dat Israël de achtste verdieping van het gebouw bestookte, Israël heeft nog niet gereageerd.
Source: Volkskrant