Acteur Keanu Reeves is De Aardigste Man ter Wereld, daar is iedereen die hem ooit heeft ontmoet het over eens. Wat is de essentie van het Keanu-zijn? Wat kunnen we leren van de, volgens sommigen, hedendaagse Jezus? En hoe dicht kunnen we zelf bij hem komen?
Het is een klein vliegtuigje waarvoor Brian Rea in de rij staat, maar het is ook maar een korte vlucht. ‘Je stijgt op en daarna daal je weer.’ Het is maart 2019, de illustrator van onder meer de rubriek Modern Love in The New York Times heeft net een boek gepubliceerd en keert na een evenement terug van San Francisco naar Los Angeles. Hij is een van de laatsten die over het asfalt naar het vliegtuig loopt. Achter zich hoort hij wat rumoer. Een lange vent met een baard en lang donker haar dat onder een petje vandaan komt, wordt aangeklampt door een paar medewerkers in oranje hesjes. De man glimlacht vriendelijk en gaat met ze op de foto. Brian Rea ziet onmiddellijk om wie het gaat. Hij kent hem uit talloze films. Point Break, Speed, The Matrix en John Wick. Rea, die groot fan is, pakt zijn telefoon, maakt een selfie met Keanu Reeves op de achtergrond, stuurt die naar zijn vrouw en post hem op Instagram, met de tekst ‘So I got on a plane with Keanu’. Even later deelt hij nog een foto, genomen in het vliegtuig. ‘Hij was heel aardig, sprak met twee medewerkers van de vliegtuigmaatschappij over nieuwe films. Hij zat twee rijen voor me, ik viel in slaap. En toen plotseling...’
Het verhaal van Rea – we gaan er zo mee verder – is een van de vele verhalen over Keanu Reeves die rondgaan op internet. Al die verhalen gaan niet over Keanu Reeves als acteur, of Keanu Reeves als eigenaar van een bedrijf dat motoren produceert, of Keanu Reeves als muzikant in de band Dogstar, maar over Keanu Reeves als beroemdheid die is neergedaald op aarde.
Het zijn verhalen over toevallige ontmoetingen, waarin de filmster steeds weer wars blijkt te zijn van sterallures, arrogantie of andere aan faam verwante kwaaltjes. Hij maakt praatjes met gewone stervelingen, trakteert op zijn verjaardag toevallige voorbijgangers op koffie, geeft handtekeningen aan mensen die het niet durven te vragen en staat zijn stoel in de metro af aan een vrouw met een zware tas. In al die anekdotes doet Keanu Reeves eigenlijk steeds iets heel eenvoudigs: hij is aardig. Gewoon heel erg aardig. Dat is zo opvallend en hij is daarin zo uniek, dat Keanu Reeves het doorsnee sterrendom is ontstegen. Zijn status is er een van cult, van een in vrijetijdskleding gestoken halfgod.
Neem het verhaal van Kate Beckinsale. Eerder dit jaar postte de actrice een dertig jaar oude foto op Instagram, waarop ze poseert op de rode loper bij een filmpremière. Ze wordt geflankeerd door twee mannen, Keanu Reeves en Robert Sean Leonard, die opvallend dicht tegen haar aan staan. In de begeleidende tekst bij de foto vertelt Beckinsale waarom. Onderweg naar de première waren de knoopjes van haar jurk gevallen en ze had voor de rode loper geen tijd meer om zich om te kleden.
‘Op deze foto houd ik het voorste gedeelte van the gusset naar beneden en zij houden de achterkant vast. (Een goede Nederlandse vertaling voor gusset ontbreekt, maar het is een stuk stof dat over of op een naad wordt geplaatst, om zo minder spanning op de naad te zetten, red.) Absolute legends die waarschijnlijk niet eens snapten wat er aan de hand was of ooit eerder van het woord gusset hadden gehoord, maar zonder ook maar iets te vragen schoten ze me te hulp.’ Onder de post vraagt iemand of Keanu toen al net zo cool was als nu. ‘Ik ben benieuwd of hij altijd zo is geweest.’ Daarop reageert Beckinsale: ‘Heaven, always’.
Dat is één anekdote, dertig jaar oud alweer. Er zijn er nog veel meer. Keanu Reeves is, daar is iedereen het wel zo’n beetje over eens, De Aardigste Man ter Wereld. Hoe is dat zo gekomen? Wat is de essentie van het Keanu-zijn? Wat kunnen we van Keanu leren? En hoe dicht kunnen we zelf bij Keanu komen?
Om die laatste vraag meteen te beantwoorden: niet heel dichtbij. Tal van verzoeken gaan eruit, naar managers, agenten, publicisten en collega’s. Heel even is er hoop, als de manager van Reeves een mail beantwoordt waarin ze haar collega in de cc zet. Maar telkens weer vangen we bot: ‘Het spijt me dat hij niet beschikbaar is’, mailt zijn publicist uiteindelijk terug. ‘Dank je dat je aan hem denkt.’ Ook via zijn band Dogstar loopt het spoor dood. Net als via zijn motorenbedrijf en zijn liefdadigheidsinstelling. Om tot de kern van Keanu te komen, moeten we zoeken op de plek waar hij het meest wordt vereerd: het internet. Zo komen we terecht bij Brian Rea, de illustrator die bij hoge uitzondering zijn verhaal wil doen.
Rea wordt wakker doordat er wat wordt omgeroepen in het vliegtuig. Vanwege een technisch mankement moet een noodlanding worden gemaakt. Even later staan ze aan de grond, op het piepkleine vliegveld van Bakersfield, een stadje tussen San Francisco en Los Angeles. In de vertrekhal van het vliegveld maakt Rea voor zijn Instagram een filmpje van Keanu, die op een tiental meters afstand op een stoeltje zit. ‘Keanu is cool so far’, schrijft hij erbij. ‘En we hebben net gehoord dat we misschien verder moeten reizen met... een bus.’
Wacht even. Een bus. Keanu Reeves. Waar hebben we dat ook alweer eerder gezien? Rea waant zich in een verborgencameraprogramma. Gaan ze nu in een bus stappen met Keanu Reeves, net als in de film Speed?
Hij blijft filmpjes en posts maken, onder andere van Keanu Reeves die druk gebarend en enthousiast aan een medepassagier uitlegt dat ze gewoon nu het beste de bus kunnen pakken, zodat ze lekker naar huis kunnen en die bagage – die nog in het vliegtuig zit – wel later komt. Het is rond dat moment ook dat de inbox van Rea begint vol te stromen met onbekenden die hebben ontdekt dat hij met Keanu Reeves is gestrand op een vliegveldje. Ze willen meer weten, alles weten, Brian moet vooral blijven filmen en blijven delen.
Er staan een stuk of twintig kleine, witte minivans klaar om de passagiers naar Los Angeles te brengen. Rea doet er alles aan om in hetzelfde busje als Reeves terecht te komen. Dat lukt. ‘Ik vroeg: mag ik naast je komen zitten? En dat vond hij prima.’ Er komen nog een paar mensen bij in het busje en uiteindelijk zijn ze met zijn zessen.
De eerste paar minuten brengen ze door in stilte. Dan draait een man die voorin zit zich om, richting Reeves. ‘Het spijt me man’, zegt hij, ‘maar mijn vrouw gaat echt niet geloven dat ik in een busje zit met Keanu Reeves.’ Iedereen barst in lachen uit. Ze raken aan de praat. ‘Hij was een ongelooflijk aardige gast. Op een gegeven moment vroeg hij: ‘Wat is Bakersfield eigenlijk? Waar is Bakersfield om bekend? Wat is het beste dat hier vandaan komt?’ Reeves pakt zijn telefoon, opent de Wikipedia-pagina van Bakersfield en begint feitjes voor te lezen aan zijn medepassagiers. Ook dit filmt Rea weer en post hij op Instagram. Dan begint er iets bij hem te knagen.
In de laatste weken van de productie van de film Chain Reaction, een film uit 1996 met onder andere Keanu Reeves en Morgan Freeman, trakteerde Reeves de decorbouwers en andere mensen die waren belast met het zwaardere handwerk elke dag op ontbijt en lunch. ‘Sindsdien heb ik op ongeveer dertig sets gewerkt en ik ben nog nooit een acteur tegengekomen die zo gul en vriendelijk is als hij.’ Deze anekdote staat op Reddit, het grootste nieuws- en discussieplatform van internet. En tevens de geboortegrond van de enorme populariteit van Keanu Reeves.
Het verhaal van de gratis lunches werd gedeeld in een ‘draadje’ met het ene hartverwarmende Keanu-verhaal na het andere. ‘Een vriend van me bouwt filmsets, hij is een van die arme gasten die gewoon dingen bouwt. Hij was aan het werk op de set van The Matrix en Keanu hoorde van problemen in zijn familie. Hij gaf hem 20 duizend dollar als kerstbonus om hem te helpen.’ Iemand anders: ‘Een paar vrienden van me verzorgden de special effects bij The Matrix. Tijdens de shoot voor de tweede Matrix-film kocht hij voor iedereen fucking Harleys voor Kerst.’ De verhalen over Keanu zijn talrijk en stuk voor stuk prachtig, maar ze zijn niet allemaal op waarheid te checken. Daarom is het zo handig dat Brian Rea zijn hele ontmoeting met Keanu vastlegt en op Instagram deelt.
Alleen, dat is precies waar het voor Rea begint te wringen, ergens halverwege Bakersfield en Los Angeles, terwijl Reeves in gesprek is met de andere mensen in het busje. ‘Ik had niet meer zoveel batterij over, dus ik moest selectiever worden in de filmpjes die ik maakte. En het voelde ook een beetje invasief. Hij zag wel dat ik aan het filmen was en zei daar verder niets over, maar ik wilde geen asshole zijn.’
Aardig. Dat is het woord dat telkens maar weer terugkomt als het over Keanu Reeves gaat. Ja, hij is gul en ja, hij trakteert op lunch of Harley-Davidsons, maar hij is toch vooral in de eerste plaats heel erg aardig. ‘Er bestaan geen slechte verhalen over Keanu’, zegt iemand op Reddit, ‘ik woon in LA en werk in Noord-Hollywood en iedereen die ik ooit een verhaal over Keanu heb horen vertellen, zegt niets dan geweldige dingen. Everyone loves that guy. Daardoor ben ik ook van zijn films gaan houden. Het boeit me niet hoe goed ze zijn.’
Ook in het verhaal van Brian Rea ontstaat het beeld van iemand die gewoon ontzettend aardig is. Maar is dat dan zo bijzonder? Er doen wel meer mensen aardig. Wordt Keanu Reeves’ aardigheid alleen maar gevierd omdat hij zo beroemd is en we die aardigheden daardoor allemaal wat beter meekrijgen? Misschien, voor een deel. Maar juist die roem maakt zijn aardig-zijn toch wat meer bijzonder. ‘Het beeld dat ontstaat door al die anekdotes’, schrijft The New Yorker in 2019, ‘is dat van een attente man die zich bewust is van zijn status als beroemdheid, maar er geen gebruik van maakt en die genereus is met zijn aanwezigheid, maar niet opdringerig.’
Dat de verhalen over Reeves zo gretig worden gedeeld en verspreid, valt ook te verklaren door het feit dat hij nauwelijks over zichzelf praat in interviews, die toch al spaarzaam zijn. ‘Reeves is een gesloten boek’, aldus The New Yorker, ‘met wie is hij bevriend? Hoe is zijn relatie met zijn familie? Die ondoorgrondelijkheid doet elk nieuw detail dat we over Reeves’ leven te weten komen voelen als een onthullend cadeautje.’
Wat we wel weten is dat Reeves een relatie heeft (of heeft gehad) met de 50-jarige kunstenaar Alexandra Grant, die er voor de verandering niet uitziet als een opgedirkte Hollywoodster, maar met haar grijze haren meer in de buurt komt van hoe mensen echt zijn. Het verleidde een columnist bij de The New York Times ertoe een stuk te schrijven met de kop ‘Als de verkering van Keanu Reeves het lukt haar leeftijd te omhelzen, lukt het mij ook wel.’ Niet alleen Reeves vertelt weinig over zichzelf, ook de mensen die hem kennen zijn zeer terughoudend. Als Yorick van Wageningen, die met Reeves samenwerkte in de film 47 Ronin, wordt gevraagd iets over zijn ervaringen te delen, antwoordt de Nederlandse acteur dat hij Reeves weliswaar goed kent, maar: ‘Het is een van de meest teruggetrokken, meest op zijn privéleven gestelde mensen die ik ken, en dat wil ik respecteren.’
Maar hoe teruggetrokken hij ook leeft, eenmaal in het openbaar verbergt Reeves zich niet. In plaats van zich achter in een hoekje in het busje te verschuilen en de hele autorit naar buiten te staren, praat hij onderweg vanuit Bakersfield honderduit met de andere passagiers, zet muziek op en zegt – als het een tijdje stil is geweest – uit het niets dat hij eigenlijk wel zin heeft in een broodje steak & cheese. Als ze even stoppen om wat te eten, wordt Brian Rea in het restaurant aangeklampt door een passagier uit een van de andere busjes. ‘Is dat Keanu Reeves? Je gaat dit niet geloven. Maar ik heb mijn dochter vernoemd naar een van de personages uit The Matrix, Trinity. En ze zit in dat andere busje. Denk je dat het oké is als ik haar even haal?’ Rea, die zich niet als woordvoerder van Reeves wil opwerpen, maar het nu toch even doet, denkt en zegt dat Keanu het vast prima vindt. Dat blijkt een goede inschatting: ze nemen een foto samen, met alle passagiers uit het busje.
Nu zou je kunnen stellen dat het eenvoudig is om net als Keanu Reeves te zijn. Beetje beroemd zijn, beetje teruggetrokken leven, beetje lekker weinig interviews geven en dan gewoon een beetje aardig doen en hop, de wereld ligt aan je voeten. Kan iedereen, toch? Maar wat we van Keanu Reeves weten – en misschien ook wel het enige dat we echt moeten weten om zo dicht mogelijk bij zijn essentie te komen – is dat het leven Reeves niet altijd even makkelijk is afgegaan. Eind november plaatste Sandra Bullock een paar foto’s van Keanu (en haarzelf) op haar Instagrampagina. ‘Dit is Keanu Reeves’, schreef ze erbij. ‘Zijn vader verliet hem toen hij 3 was en hij groeide op met drie verschillende stiefvaders. Hij is dyslectisch. Zijn droom om professioneel hockeyer te worden viel in duigen door een ernstig ongeluk. Zijn dochter overleed bij haar geboorte. Zijn vrouw stierf bij een auto-ongeluk. Zijn beste vriend, River Phoenix, overleed aan een overdosis. Zijn zus streed tegen leukemie. Geen bodyguards, geen luxe woningen. Keanu leeft in een eenvoudig appartement, houdt ervan door de stad te wandelen en wordt vaak in de metro in NYC gezien.’
Daarna vertelt Bullock een aantal Keanu-verhalen, over geld dat hij doneerde, over een dakloze man met wie hij urenlang sprak. ‘Soms in het leven’, concludeert ze, ‘zijn degenen die van binnen het meeste kapot zijn, degenen die het meest bereid zijn anderen te helpen.’
De door Bullock opgesomde ellende in Reeves’ leven is – hoe wrang ook – een belangrijke factor in zijn populariteit. Eerder dit jaar, toen het nieuwste hoofdstuk van de John Wick-films verscheen, publiceerde The Washington Post een profiel van Reeves, waarin wordt ingezoomd op het lijden dat hij heeft doorstaan, en hoe hij daarmee is omgegaan, namelijk door niet publiekelijk te rouwen, maar zijn verdriet helemaal voor zichzelf te houden. ‘We voelen ons aangetrokken tot beroemdheden die alles maar vertellen en delen, maar we sluiten ze toch niet echt in ons hart. Degenen die terughoudend zijn – niet als gevolg van een keuze of strategie, maar omdat ze begrijpen dat het publieke circus niet de plek is waar de dingen gebeuren die ertoe doen – zijn diegenen die ons respect krijgen.’ En dus niet alleen van ons, het gepeupel, maar ook van zijn medesterren. Onder het bericht van Sandra Bullock op Instagram reageert Brad Pitt (dé Brad Pitt): ‘We moeten ten koste van alles Keanu beschermen! Wat een prachtig mens ❤️’.
Dat besef, dat Keanu moet worden beschermd, dringt zich ook op aan Brian Rea. Hoe meer tijd hij met hem doorbrengt, hoe meer hij zich bezwaard begint te voelen over het objectificeren van Reeves op zijn Instagram-pagina. Reeves is driedimensionaal geworden, een mens van vlees en bloed, met slordig haar onder een pet, een stem die mensen vragen stelt en een hart dat van alles voelt. Nadat ze in Los Angeles zijn aangekomen, nemen de passagiers van het busje afscheid van elkaar. ‘Ik postte nog één video, van Keanu die wegloopt en in de verte verdwijnt.’ Dan is zijn telefoon helemaal leeg. Een paar uur later, als Brian Rea bij zijn auto is, hangt hij de oplader aan zijn telefoon.
Zijn inbox is overspoeld met berichten. ‘Het waren er 400 of 500. Het was supereng. Omdat het geen bekenden van me waren, maar accounts als de Keanu Reeves-fanclub, The Today Show, Good Morning America, allemaal grote televisieprogramma’s uit de VS, maar ook The Graham Norton Show. Het was een puinhoop. Ze wilden mijn video’s en foto’s, vroegen of ze die mochten posten, ze wilden me interviewen. En ik dacht: mijn god, wat heb ik gedaan?’
Rea zet zijn telefoon uit en houdt ’m uit. Twee dagen lang. Hij vraagt zijn vrouw om advies. Wat moet hij doen? Op de golf van de aandacht surfen, ingaan op de verzoeken en genieten van de roem? ‘Ze vroeg me: wat zou Keanu Reeves zelf doen?’ Dat was precies de vraag die Rea nodig had. Hij gaat niet in op de verzoeken en laat slechts een video op zijn Instagram staan – die staat er nog steeds. Het is de video waarin Keanu Reeves Wiki-feitjes opdist over Bakersfield. In de tekst naast de video schrijft Rea dat zijn posts veel aandacht hebben gekregen en dat hij eigenlijk niets meer wil vertellen over zijn avontuur met Reeves. ‘Maar misschien kunnen we met al die aandacht iets goeds doen. In de geest van de genereuze mr. Reeves, is hier een aantal goede doelen waaraan je zou kunnen overwegen te doneren.’
Mede door zijn rollen in The Matrix (waarin hij Neo speelt, ‘De Uitverkorene’) en Little Buddha, de eenvoudige manier waarop hij leeft en al die sympathieke verhalen, wordt Reeves online nog weleens neergezet als een hedendaagse Jezus, compleet met fan art en gefotoshopte posters die je kunt bestellen bij bijvoorbeeld Amazon. Het Keanu-evangelie, nooit door hem zelf uitgesproken, maar ruimschoots uitgedragen, zou in al zijn eenvoud behelzen dat we aardig voor elkaar moeten zijn – en ruimhartig, juist wanneer dat niet nodig of lastig is. ‘Nu ik al deze verhalen lees’, schrijft iemand in de Reddit-draad over Keanu Reeves, ‘word ik aan het denken gezet over hoe ik zelf mensen behandel en hoe mensen over mij denken.’
Ook Brian Rea kon niet ontsnappen aan het evangelie van Keanu. Hij kwam dichtbij, te dichtbij om er niet door te worden gegrepen en te zien dat ware grootsheid in kleine gebaren zit. ‘Hij was zo’n aardige kerel en bekommert zich echt om anderen.’ Het avontuur heeft de illustrator veranderd, al is het maar een klein beetje. ‘Het is alsof deze ervaring me heeft geleerd een beter mens te zijn. Om wat meer respectvoller naar anderen te zijn. Snap je?’
Uiteindelijk gaat het er niet om dat we Keanu helemaal doorgronden. Uiteindelijk schuilt zijn aantrekkingskracht juist in het feit dat we zo weinig van hem weten, in die nevel van mysterie die om hem heen hangt. En uiteindelijk leiden alle vragen die aan het begin van dit verhaal gesteld en al dan niet werden beantwoord, tot een nieuwe vraag. Een eenvoudige vraag, die iedereen zichzelf wat vaker zou kunnen stellen. Wat zou Keanu doen?
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden