‘Tijdens mijn jeugd in Brussel had ik nooit gedacht dat ik Manneken Pis zou kleden’, schrijft de 76-jarige modeontwerper Diane von Furstenberg, vanaf de achterbank van een auto, bij een foto die ze op haar Instagram plaatst. Daarop is het Belgische standbeeldje te zien in een wit met groene wikkeljurk, het ontwerp waarmee ze in de jaren tachtig Amerika veroverde.
Ter gelegenheid van het aanstaande 50-jarige bestaan van de jurk, een tentoonstelling over haar leven in het Brusselse Mode & Kant Museum en een samenwerking met drankjesmerk Gimber, is de ontwerper naar haar geboortestad gevlogen – in een privéjet.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Het interview vindt niet zoals afgesproken plaats in de door Von Furstenberg ontworpen suite in het luxueuze Hotel Amigo, waar ze de quote Life is a journey op de muur liet schilderen, maar op de achterbank van een auto die door de Belgische hoofdstad rijdt. Voorin zit haar ‘kleine broertje’, haar chauffeur als ze in de stad is. Ze is onderweg naar een ziekenhuisbezoek aan een vriendin. ‘Niks ernstigs hoor, alleen een nieuwe heup’, zegt Von Furstenberg terwijl ze haar hand geruststellend op de knie van de interviewer legt.
Ze groeit op als Diane Halfin. Van haar moeder, Lily, een verzetsstrijder die Auschwitz overleefde, leert ze dat ‘angst geen optie is’. Na de oorlog weegt Lily nog maar 29 kilogram en raden artsen haar af om nog kinderen te krijgen. Toch wordt anderhalf jaar later Diane geboren. Elke verjaardag schrijft ze aan haar dochter: ‘Door jou leven te geven, kreeg ik mijn leven terug.’
‘Kijk! Hier woonde ik.’ De auto rijdt langs haar ouderlijk huis in de universiteitswijk Elsene. ‘Als kind misdroeg ik me altijd.’ Dat deed ze samen met Mireille, de jeugdvriendin die ze gaat opzoeken. ‘Later kregen we allebei een relatie met een prins.’ Mireille trouwde met de prins van Hannover (van het gelijknamige vroegere rijk) en Diane met de Pruisische prins Egon von Furstenberg (zijn moeder is van de Italiaanse Agnelli-familie, eigenaren van Fiat). Het was een open huwelijk en dat was geen geheim.
Na een baan bij een fotografie-agentschap in Parijs en een stage bij een textielfabriek in Italië, verhuist Von Furstenberg met haar prins eind jaren zeventig naar New York. ‘Daar zijn ze de directe lievelingen van de jetset’, schrijft Vogue.
Regelmatig was Von Furstenberg in Studio 54 te vinden. In haar memoires schrijft ze over deze legendarische club (1977-1980) op West 54th Street in Manhattan: ‘Ik hield ervan om alleen naar binnen te lopen, als een cowboy die een saloon betreedt, met het gevoel dat ik een taboe doorbrak.’ In de auto vertelt ze: ‘De stad was goedkoop, gevaarlijk en vies. Er waren voor het eerst blote acteurs op Broadway en er woonden ontzettend veel kunstenaars. We dachten dat we vrijheid hadden uitgevonden.’
Von Furstenberg vindt de kleding in Amerika voor de werkende vrouw niet praktisch: kort of maxi en van de starre, synthetische stof polyester. Ze introduceert de wikkeljurk, gemaakt van rekbare, zachte jersey, afkomstig uit de fabriek waar ze eerder stage liep. Na het tonen van haar ontwerpen aan Vogue-hoofdredacteur Diana Vreeland (‘Prachtig, geweldig. Je wordt een groot succes’, zo herinnert Von Furstenberg zich later), organiseert ze haar eerste modeshow. Ook maakt ze reclame met de tekst: ‘Feel like a woman, wear a dress’.
Haar huwelijk strandt als ze 28 is, de achternaam houdt ze wel. Het modesucces gaat door: op haar 29ste verschijnt ze op de cover van Newsweek (op zijn hoogtepunt heeft het Amerikaanse tijdschrift 3,3 miljoen lezers). Beroemd verhaal: als ze bij een vlucht haar paspoort vergeet, toont ze de cover.
In 2001 trouwt ze met zakenman Barry Diller, met wie ze eerder in de jaren tachtig een relatie had – voor haar 29ste verjaardag geeft hij haar 29 diamanten in een verbanddoos. Samen organiseren ze sinds 2010 de jaarlijkse DVF Awards, waarbij vrouwelijke leiders 100 duizend dollar ontvangen om hun werk voort te zetten. Onder andere advocaat Amal Clooney en CNN-journalist Clarissa Ward wonnen.
Tijdens de coronacrisis krijgt het kledingmerk flinke klappen en meer dan de helft van de werknemers wordt ontslagen, velen zonder vergoeding. ‘Ik maakte gebruik van de pandemie om het merk terug te brengen naar de kern.’
Von Furstenberg wil haar tijd nu gaan verdelen tussen haar ‘mansion’ in Connecticut (haar graf ligt er al klaar), haar jacht in de Middellandse Zee en haar onlangs gehuurde ‘palazzo’ in Venetië. ‘Italië zal het podium vormen van de winter van mijn leven.’ Ze wil aan het eind van haar gelukkige leven invloedrijke mensen samenbrengen om goede daden te verrichten. ‘Bovendien is iedereen altijd blij om in Venetië te zijn.’
‘Femke Halsema, de burgemeester van Amsterdam, tipte mij dit boek. Zo’n aardige vrouw. Elk jaar organiseert Michael Bloomberg, oud-burgemeester van New York, een diner voor burgemeesters van over de hele wereld en voor andere prominenten, daar zat ik naast haar. Ik vertelde Femke dat ik veel tijd in Venetië ga doorbrengen en daarop raadde ze me dit boek aan van Ilja Leonard Pfeijffer. Ik heb het meteen besteld.’
Een groot deel van het boek speelt zich af in Venetië, daar verblijft een schrijver in het in verval geraakte Grand Hotel Europa, waar hij nadenkt over het stuklopen van zijn relatie en werkt aan een roman over toerisme. Von Furstenberg: ‘Een boek dat echt thuishoort in de literatuur.’
‘De twee dingen waar ik het meest van houd zijn de natuur en vrouwen, dat zijn mijn grootste inspiratiebronnen. Die liefde voor de natuur had ik als kind al. Ik herinner me nog goed dat ik op 10-jarige leeftijd regelmatig in het bos in de buurt te vinden was. Daar ging ik wandelen met mijn beste vriendin Mireille en haar prachtige Ierse setter, Caramel.
Het huis waar ik nu woon, in Connecticut, ligt ook in een omgeving die wordt omringd door de natuur. Vroeger hield ik alles wat ik meemaakte bij in dagboeken, nu leg ik alles vast met mijn iPhone. Dat gaat heel gemakkelijk. Tijdens mijn wandelingen maak ik foto’s van boomschorsen, bladeren en bloemen. Die gebruik ik weer als inspiratie voor mijn ontwerpen: zo’n textuur uit de natuur kan zomaar de basis vormen van een van mijn prints.’
‘Tijdens mijn eerste jaren in New York zag ik Andy Warhol veel, op elk feestje was hij aanwezig. Hij schilderde me twee keer: een keer in de jaren zeventig en een keer in de jaren tachtig. Iedereen vraagt me altijd naar hem. Mensen denken dat hij veel zei, maar eigenlijk was hij nogal verlegen en terughoudend.
Voor zijn schilderijen benaderde hij mij. Eerst had hij dan een polaroidfoto nodig, de basis van zijn kunst. Voor het eerste werk maakte hij die bij mij thuis. Hij wilde dat ik daar voor een witte achtergrond poseerde. Mijn huis heeft weinig kale witte muren. Alleen in mijn keuken is een piepklein wit muurtje, dus daar moesten we het mee doen. Het was er zó smal, dat ik er eigenlijk niet helemaal voor kon staan. Dus ik moest mijn arm op de foto omhoog doen. Dat is nu mijn pose op het kunstwerk.’
Von Furstenberg heeft toegezegd de helft van haar fortuin te doneren aan goede doelen. Ze maakt daarmee deel uit van de Giving Pledge, het plan van techmiljardair Bill Gates, zijn voormalige echtgenote Melinda French Gates en superbelegger Warren Buffett, om de rijksten van Amerika aan te sporen maatschappelijke problemen op te lossen.
Ook zonder kapitaal kun je anderen helpen, vindt Von Furstenberg. Dat moedigt ze aan met haar netwerkbeweging getiteld ‘In Charge’. Deze woorden staan op een ketting die ze dagelijks draagt – geschreven in gouden letters, met diamantjes.
Von Furstenberg geeft tips: ‘Verricht elke dag een wonder door twee mensen met elkaar in contact te brengen, die zonder jouw bemoeienis elkaar nooit zouden hebben ontmoet. Zelf doe ik dat iedere ochtend, meteen als ik opsta, heel simpel: per e-mail. In mijn bericht schrijf ik dan van iedere persoon een korte introductietekst. Want: wie goed doet, goed ontmoet.’
Von Furstenbergs Amerikaanse droom begon toen ze op 22-jarige leeftijd per boot New York binnenvoer, het Vrijheidsbeeld was het eerste wat ze zag. Bij zonsopkomst kwam de boot aan in de stad. Daar stond ze op het dek, in verwachting van haar zoon, met in haar hand een koffer vol wikkeljurken.
Nu is Von Furstenberg de officiële peettante van het beeld. Voor het bijbehorende museum op Liberty Island zamelde ze 100 miljoen dollar in. In samenwerking met Edwin Schlossberg, de architect van het museum, ontstond het idee van een kunstwerk bij de ingang van het museum, geïnspireerd op de Amerikaanse vlag. De strepen van die vlag zijn gebaseerd op de ijzeren staven afkomstig van de oorspronkelijke constructie van het Vrijheidsbeeld, vervaardigd door Gustave Eiffel. Von Furstenberg vroeg de bevriende beeldhouwer Anh Duong om vijftig sterren te creëren die ze liet sponsoren door donateurs. Onder andere Michael Bloomberg en Jeff Bezos werden ieder voor 2 miljoen dollar (ongeveer 1,9 miljoen euro) eigenaar.
Deze zomer bracht Von Furstenberg een maand op haar boot door, die nu in de Middellandse Zee ligt. In totaal heeft ze tijdens haar vakantie veertig uur gezwommen, misschien nog wel meer, zegt ze. ‘Elke dag was ik zeker twee uur in het water te vinden.’ Een kleiner motorbootje volgde haar tijdens haar zwemtochten. Op Instagram plaatst ze een foto van haarzelf met natte haren, zonder make-up in een fel rood badpak. Bij het bericht schrijft ze: ‘Een lange, dagelijkse zwemtocht... De beste manier om te sporten en te mediteren... dankbaar.’
Een foto die is geplaatst door Diane von Furstenberg (@therealdvf) op
‘Als ik in Brussel ben, logeer ik bij mijn broertje of in Hotel Amigo. Het gebouw van dit vijfsterrenhotel is meer dan vijfhonderd jaar oud.’ Het diende niet altijd als hotel: in de kamers waar nu deftige gasten verblijven, sliepen ooit criminelen. In 1522 kocht het stadsbestuur het gebouw namelijk van een rijke koopmansfamilie om er een gevangenis van te maken. In 1957 werd het weer omgebouwd tot hotel om koninklijke families en beroemdheden te verwelkomen voor de wereldexpositie van 1958.
In het hotel is een door Von Furstenberg ontworpen suite te vinden, met op de vloer een tapijt van zebraprint en aan de muur haar bekende portret door Warhol. De gunstige ligging is ook een reden dat Von Furstenberg er graag verblijft: ‘Het bevindt zich in het centrum van Brussel, naast een van de mooiste pleinen van Europa, de Grote Markt, dicht bij de financiële buurt en op loopafstand van de antiekwijk.’
‘De eerste keer dat ik in mijn leven een museum bezocht, was samen met mijn tante, broers en zussen. We gingen naar de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB). Daar zag ik grote Vlaamse schilders, zoals Rubens en Van Eyck; jij bent Nederlands, dus die ken je wel.’
KMSKB zijn een groep van musea die verschillende perioden of thema’s behandelen. Zo kun je een bezoek brengen aan het Old Masters Museum, met werken van Bosch en Bruegel. ‘En aan een van mijn favorieten: het net gerenoveerde Magritte Museum. Ik houd van het provocerende karakter van surrealisme en als je in Brussel bent opgegroeid is deze stroming nooit ver weg.’
Een laatste tip die Von Furstenberg wil geven: ‘De avonturen van Kuifje, stripverhalen over een stoere, jonge verslaggever, getekend door de Belgische cartoonist Hergé. Dat las ik altijd als kind. Vanuit mijn huis droomde ik mee met zijn belevenissen. Bij het lezen vroeg ik me af: zou ik ooit de mogelijkheid hebben om al die bijzondere bestemmingen te bezoeken? Kuifje leerde me van reizen houden. Maar het stripverhaal is nu niet meer politiek correct. Opmerkelijk: in het verhaal komt geen vrouw voor.
31 december 1946 Geboren in Brussel als Diane Simone Michelle Halfin. Ze heeft een Russische vader, Leon Halfin, en een Griekse moeder, Lily Nahmias.
1965 Verhuist naar Genève, waar haar moeder woont. Schrijft zich in aan de Universiteit van Genève terwijl ze parttime werkt voor een financieringsmaatschappij. Ontmoet prins Egon von Furstenberg in een nachtclub in Genève.
1966 Werkt voor Albert Koski, een fotografie- en filmagentschap in Parijs.
1969 Stage bij de Italiaanse textielfabriek van Angelo Ferretti.
1970 Bezoekt Diana Vreeland bij Vogue, eerste modeshow in Gotham Hotel in New York City.
1973 Zij en de prins gaan uit elkaar (scheiden officieel in 1983), ze koopt haar mansion in Connecticut.
1975 Ontmoet Barry Diller en datet vijf jaar lang met hem.
1976 Op de covers van de tijdschriften Interview en Newsweek.
1977 Schrijft eerste boek Diane von Furstenberg’s Book of Beauty: How to Become a More Attractive, Confident, and Sensual Woman.
1999 Richt de Diller–von Furstenberg Family Foundation op.
2001 Trouwt met Barry Diller.
2010 Oprichting jaarlijkse DVF Awards.
2014 Machtigste vrouw in de mode volgens Forbes. Schrijft boek The woman I wanted to be.
2019 Opgenomen in de National Women’s Hall of Fame.
2020 Franse titel: Chevalier de la Légion d’Honneur.
2023 Tentoonstelling Diane Von Furstenberg, Woman before fashion in Mode & Kant Museum in Brussel. Tot en met 7 januari.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden