De Immigratie- en Naturalisatiedienst besloot vorige week om asielverzoeken van Palestijnen tijdelijk niet te behandelen. Voor Monaliza Almassri uit Gaza is dat een ramp. Zij hoopt juist snel een asielstatus te krijgen zodat ze haar minderjarige kinderen uit de oorlog kan halen.
Angst en onzekerheid houden de Palestijnse asielzoeker Monaliza Almassri ’s nachts uit haar slaap. Al vijftien maanden wacht ze op een besluit van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Duidelijkheid over wanneer dat komt, is er niet. De 47-jarige vrouw is doodsbang dat het asielbesluit te laat komt voor haar kinderen en hun ernstig zieke vader. Die zijn nog in Gaza, schuilend voor de aanhoudende bommenregen.
‘Ik heb al een week niks van Hala gehoord’, vertelt Almassri, terwijl ze in haar tijdelijke onderkomen in Wageningen de laatste appjes van haar 14-jarige dochter laat zien – ‘het gaat goed mama’. Haar 17-jarige zoon Ismail, die op een andere plaats verblijft dan zijn zusje, stuurt nog wel af en toe een bericht. ‘Weet je al of je in Nederland mag blijven’, vraagt hij keer op keer. ‘Het is zijn enige hoop’, aldus Almassri. Zodra ze een verblijfsstatus heeft, wil ze haar man en kinderen naar Nederland halen. ‘In Gaza is geen toekomst.’
Over de auteur
Marjolein van de Water is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie, religie en de multiculturele samenleving. Eerder was ze correspondent in Latijns-Amerika en chef van de buitenlandredactie.
Vorige week nam de IND een besluit dat Almassri’s geduld verder op de proef stelt: besluiten over Palestijnen uit de bezette gebieden worden zes maanden opgeschort. Zo’n moratorium komt vaker voor: als de situatie in een land tijdelijk onzeker is, kan de dienst kiezen om de behandeling van aanvragen te pauzeren. Voor Vluchtelingenwerk is dat in dit geval onacceptabel. ‘Verzoeken zouden juist versneld behandeld moeten worden’, aldus een woordvoerder. ‘Het is overduidelijk dat iedere burger in Gaza gevaar loopt.’
Ook Flip Schüller, advocaat bij Prakken d’Oliveira, zegt dat er hier geen sprake meer is van tijdelijkheid. ‘Israël zegt zelf dat het nog maanden gaat duren’, aldus Schüller. Hij ziet meer in beleid zoals dat ook geldt voor Syriërs en Jemenieten: een asielstatus die kan worden ingetrokken zodra de veiligheid in het land van herkomst dat toelaat.
Het is niet duidelijk hoeveel Palestijnen door het moratorium worden getroffen. Uit IND-cijfers blijkt dat sinds begin vorig jaar 58 asielaanvragen uit de ‘bezette Palestijnse gebieden’ zijn geregistreerd. Maar mogelijk bevinden zich ook Palestijnen onder de 96 asielzoekers die sindsdien als statenloos in de boeken kwamen, of onder de 2.241 vluchtelingen die zijn geregistreerd onder ‘nationaliteit onbekend’.
Ook op het IND-pasje van Almassri staat die tekst. Dat kwetst haar: ‘Ik ben Palestijn, geboren en getogen in Gaza-Stad, maar voor de wereld ben ik statenloos.’ Almassri is vrouwenrechtenadvocaat. Ze helpt Palestijnse vrouwen die willen scheiden van hun echtgenoot, bijvoorbeeld omdat er sprake is van huiselijk geweld. De conservatieve familiewetten in Gaza zijn heel ongunstig voor vrouwen. ‘Dat is altijd zo geweest’, aldus Almassri.
Ze ontwikkelde Faraman, een website met bijbehorende app, waar vrouwen informatie kunnen vinden over hun rechten en waar ze online toegang hebben tot juridische hulp. Niet iedereen is daar blij mee. ‘Ik werd bedreigd, mannen in Gaza willen niet dat de vrouwen sterk zijn’, zegt ze. ‘Ze zeiden dat ze me zouden vermoorden.’ Uit angst voor de veiligheid van haar familie wil ze niet in de krant vertellen wie er achter die dreigementen zit.
In september vorig jaar kwam Almassri naar Nederland, eigenlijk om deel te nemen aan een congres, maar in plaats daarvan vroeg ze op Schiphol asiel aan. ‘Ik was tot in het vliegtuig aan het twijfelen’, vertelt ze. ‘Ik wilde mijn kinderen niet achterlaten, anderzijds zou asiel mij en mijn kinderen kans op een veilige toekomst bieden.’
Ze woont in een asielzoekerscentrum in Wageningen, maar verblijft nu tijdelijk in een huis waarvan de eigenaar in het buitenland is. Ze vult haar tijd met online cursussen over ondernemerschap, en zet haar werk als advocaat op afstand voort. Lastig daarbij is dat ze nog altijd geen bsn-nummer heeft, waardoor ze geen bankrekening kan openen of geld kan verdienen. ‘Het is frustrerend. Ik wil in mijn eigen levensonderhoud voorzien, en geld naar mijn familie sturen.’
Aanvankelijk vond Almassri het wachten draaglijk. ‘Ik wist dat mijn kinderen zich wel een tijdje alleen konden redden, en dat ik dit ook voor hun toekomst moest doen.’ Sinds 7 oktober voelt ze aanhoudende paniek. Haar kinderen wisten Gaza-Stad heelhuids te ontvluchten, maar vier kinderen van een neef kwamen om bij de bombardementen.
De laatste keer dat ze contact hadden, was haar dochter Hala bij een oom in Rafah. Haar zoon is inmiddels al op zijn vijfde schuilplaats. ‘Hij vluchtte eerst naar het huis van mijn zus, maar ook dat werd gebombardeerd’, vertelt Almassri. ‘Momenteel is hij met mijn ouders in Deir al Balah.’ Almassri’s man is door een hersenbloeding zorgbehoevend. ‘Het ziekenhuis waar hij lag is gebombardeerd en nu ligt hij in een ander ziekenhuis.’ Ze staart voor zich uit. ‘Ook hem heb ik met pijn in het hart achtergelaten. Ik voel me zo schuldig.’
Ze klampt zich nu vast aan de hoop dat ze onder de uitzonderingsregel van het besluitmoratorium van de IND valt, en in de komende maanden alsnog een uitnodiging voor een tweede asielverhoor krijgt. Maar dat is verre van zeker. ‘We behandelen alleen nog aanvragen van Palestijnen van wie het overduidelijk is dat ze een status krijgen’, aldus een IND-woordvoerder. Hij kan niet specificeren wanneer het ‘overduidelijk’ is, noch of de uitzondering geldt voor Palestijnen die los van het Israëlische geweld voor hun leven vrezen.
In de praktijk betekent het ‘dat de IND de vrijheid heeft om zelf te bepalen welke aanvragen nog behandeld worden’, legt asieladvocaat Flip Schüller uit. Intussen zijn Almassri’s kinderen boos en teleurgesteld. ‘Ze voelen zich door mij in de steek gelaten’, zegt ze met een gebroken stem. ‘Mijn dochter denkt zelfs dat ik lieg. Ze gelooft niet dat een asielbesluit zo lang kan duren.’
Source: Volkskrant