Oud en Nieuw wordt overal op verschillende manieren gevierd, maar al vroeg in mijn uitgaansleven haakte ik af van alle Oud-en-Nieuwfeestjes. De heisa rondom het verkrijgen van kaartjes voor ‘het’ ultieme feest was me altijd te veel gedoe en vervolgens viel dat feest altijd tegen omdat iedereen eigenlijk al te dronken was. Je had er achteraf ook nog een veel leukere avond bij iemand thuis voor moeten verlaten.
Daarbij komt mijn gigantische hekel aan vuurwerk, vooral aan dingen op de stoep, waar ik panisch van word. Ik weet dat er hele volksstammen zijn die het wél leuk vinden (mijn broer) en van mij heeft – behalve deze zeurende eerste regels – niemand last, want ik vertrek zodra het kan naar onze stille Ierse berg. Op de berg gaat Oud en Nieuw geruisloos voorbij.
Er is een prachtig Iers bijgeloof voor Oudejaarsavond, waarbij er met brood op de muren, deuren en voordeur van het huis wordt gebonsd. Dat klinkt wat eigenaardig, maar het gaat er natuurlijk om dat alle ongeluk uit het huis wordt verdreven en de goede geesten voor het nieuwe jaar vrolijk worden verwelkomd.
Wat mij betreft gaat deze traditie verder dan een simpel bijgeloof. Want eigenlijk hebben de Ieren een briljante manier gevonden om alle brood na de feestdagen te hergebruiken. Dat kunnen wij natuurlijk ook zelf doen: de boel opmaken in iets waar iedereen blij van wordt. De koelkast ook weer leeg en schoon voor het nieuwe jaar: win-win.
Dus maakte ik van alle stukken brood die over waren van de feestdagen het heerlijke ovengerecht ‘strata’: een hartige versie van de beroemde bread & butter pudding, dat zo op 1 januari op tafel kan.
Het is een fijne combi van brood, feestgroenten uit de groentela, en een gulzige hoeveelheid (kerst)kaas, zodat we het nieuwe jaar kunnen beginnen met een gerecht dat ons van binnenuit diep gelukkig maakt. Let maar op: hiermee worden ook alle eventuele katers verdreven, gaan we met een lekkere volle buik en een hart vol goede intenties op naar een veelbelovend nieuw begin. Een betere ‘toast’ op het nieuwe jaar kan ik niet bedenken. Sláinte!
(wie vlees eet, zou hier ook uitgebakken spekjes of stukken voorgebakken worst door kunnen mengen)
• ca. 300 gram oud brood (ik gebruik witte zuurdesem, harde korsten verwijderd, maar alles kan natuurlijk), in blokjes
• klont roomboter om in te bakken en om mee in te vetten
• 400 gram prei (of ui), in fijne ringen
• 1 eetl. tijmblaadjes
• 200 gram spinazie, boerenkool of cavolo nero, fijngesneden
• 1 teen knoflook, fijngeraspt
• 6 eieren
• 2 eetl. mosterd
• 2 eetl. worcestershire- of (vega) sojasaus
• 250 ml melk (of bouillon)
• 250 ml room
• 100 gram geraspte kaas, zoals parmezaan, pecorino, oude Hollandse geit, of belegen kaas
• 100 gram feta of restjes blauwe- of andere ‘kaasplankkaas’, verbrokkeld
• zeezout en zwarte en/of aleppopeper of cayenne
Verwarm de oven voor op 150 graden.
Verdeel de blokjes brood over een bakplaat en bak ze in de warm wordende oven in 10 minuten iets droger. Doe ze in een wijde kom. Draai de oven weer uit.
Klop de eieren los met de melk, room, mosterd en een drup worcestershiresaus naar smaak. Maal er zout en peper boven en giet het over de blokjes gedroogd brood. Laat dat 30 minuten, maar liever nog 1 uur staan zodat het brood het mengsel goed kan opzuigen (droger brood neemt meer op).
Verwarm de oven voor op 175 graden. Beboter een grote ovenschaal.
Fruit de prei met de tijm in een grote koekenpan in een eetlepel boter onder af en toe omscheppen zacht, ongeveer 10 minuten. Voeg dan de spinazie en de knoflook toe, bak alles al omscheppend uit tot het zacht en gaar is.
Voeg alle groente toe aan de kom met het geweekte brood. Meng ook de kazen erdoor, maar hou iets apart. Schep de hele boel in de ingevette ovenschaal. Bestrooi met de rest van de geraspte kaas en wat verkruimelde feta. Maal er royaal zwarte of andere peper over.
Dek de schaal af met alufolie en bak 25 minuten. Verwijder dan de folie en bak nog eens 20 minuten of tot het mooi bruin is en gaar.
Geef er sla bij. Lekker voor de nieuwjaarsbrunch, -lunch of het avondmaal.
De gerecht ís een opmaaktip!
Instagram: @yvettevanboven
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden