Het is de hit van het jaar in Amerika, het oorspronkelijk voor diabetespatiënten bedoelde medicijn dat ook bij gezonde mensen de eetlust remt. Maar dat peperdure wondermiddel is bepaald niet zonder risico’s. Hangbillen zijn misschien nog het onschuldigste bijverschijnsel.
Nooit eerder was Rina Alvarado (47) zo dun als nu. Haar gelukzalige glimlach spat van haar gezicht. ‘Een paar maanden geleden woog ik 100 kilo’, zegt ze de dag voor Kerst in een fastfoodrestaurant in Palmdale, Californië. ‘Nu nog maar 80.’ Voor haar neus heeft Alvarado een beker cola light met een rietje. Verder niks. Dat was een half jaar geleden wel anders. Toen at ze op een dag zo een paar muffins, scones en kaasbroodjes. ‘Nu word ik misselijk bij de gedachte alleen al.’
Sinds februari gebruikt ze Wegovy, een nieuwe variant van het bekende diabetesmedicijn Ozempic. Beide middelen zijn in korte tijd razend populair geworden. Niet omdat ze suikerziektepatiënten helpen, maar vanwege een bijverschijnsel: ze verminderen de eetlust. Mensen spuiten het middel in om af te vallen.
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Alvarado is niet de enige: in heel Amerika vliegen de kilo’s eraf. Volgens de laatste cijfers, over het laatste kwartaal van 2022, kregen in die periode negen miljoen Amerikanen het medicijn voorgeschreven, vier keer zoveel als in 2020.
Over 2023 zijn er nog geen cijfers, maar de stijgende lijn heeft zich ongetwijfeld voortgezet. Want inmiddels worden Amerikanen op platforms als YouTube en TikTok verleid met reclamefilmpjes van glimlachende mensen die vertellen dat ze hun slanke lijn aan het wondermiddel te danken hebben. En een onderzoek heeft uitgewezen dat bijna de helft van de Amerikanen het spul wel zou willen gebruiken.
Beroemdheden die snel kilo’s kwijtraken trekken veel aandacht, van Kim Kardashian, die wonderwel in een jurk van Marilyn Monroe paste, tot Ron DeSantis, de Republikeinse presidentskandidaat die ineens met een veel smaller gezicht en plattere buik de debatpodia besteeg. En toen Elon Musk, de rijkste man op aarde, in augustus de vraag kreeg hoe hij ineens zo fit was geworden, antwoordde hij: ‘Wegovy.’
Het vakblad Science riep de werkzame stof, semaglutide, onlangs uit tot de wetenschappelijke doorbraak van het jaar 2023 vanwege alle aandacht voor de medicatie.
Rina Alvarado zweert bij het middel. ‘Ik heb zo’n beetje alle diëten geprobeerd die er bestaan’, zegt ze. Elke fase van haar dieetavontuur deelt ze met haar volgers op TikTok. ‘Ik had me er al bij neergelegd dat ik nooit zou afvallen.’ Nu komt Alvarado soms de dag door op maar 600 calorieën. Haar spijkerbroek zakt van haar heupen, maar zolang ze nog niet op haar streefgewicht zit, van 74 kilo, koopt ze niets nieuws. ‘Ik heb het gevoel dat ik mijn leven weer terug heb.’ Alvarado’s injecties worden vergoed door haar verzekeraar. Mensen die niet verzekerd zijn, leggen er maandelijks 1.000 tot 1.500 dollar voor neer.
Het dieetmedicijn, dat eens in de week moet worden ingespoten, is niet alleen een uitkomst voor de ruim 40 procent van de Amerikanen die met overgewicht kampt, ook dunne mensen gebruiken het, om nóg dunner te worden. Zeker in Californië.
In Los Angeles, vanwege botox al de injectiehoofdstad van Amerika, zie je overal posters van vrouwen in een witte doktersjas en een spuit in de hand, klaar voor gebruik. Roep hier ‘Ozempic’ op een willekeurig feestje en iemand begint wel over een kennis zonder overgewicht die de laatste tijd wel héél dun is geworden. Alleen wil niemand van die hyperslanke gevallen daar met een journalist over praten.
‘Mensen die willen afvallen, kloppen bij mij aan’, zegt de arts David Nazarian, die een dieetkliniek heeft in Beverly Hills, het rijke stadsdeel van Los Angeles waar de gebitten nog witter zijn dan elders in de stad. ‘Ik schrijf deze medicijnen alleen voor aan patiënten die echt te zwaar zijn.’
Nazarian biedt klanten pakketten aan met een goedkope variant van de afvalprik, à 1.200 dollar voor drie maanden, inclusief medisch consult. ‘Deze medicijnen zijn gamechangers’, zegt hij op zijn kantoor, met een hijgende hond aan zijn voeten. ‘Ze zijn veilig, zolang mensen maar worden begeleid door iemand die er verstand van heeft.’
Er zijn meer artsen enthousiast over het medicijn. Overgewicht leidt nu eenmaal tot een hogere kans op kanker en hart- en vaatziekten. En Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound, de nieuwste variant, kunnen de risico’s hierop verlagen. De werkzame stof is semaglutide, dat een vertragend effect heeft op de spijsvertering, waardoor het langer duurt voor de maag leeg is.
Toch zien wetenschappers ook gevaren bij patiënten zonder diabetes. Canadees onderzoek heeft aangetoond dat ze een verhoogd risico hebben op alvleesklierontsteking, darmverstopping en verstoring van de maagspieren, met als gevolg een vertraagde maagontlediging.
Bovendien komen veel gebruikers gewoon weer aan als ze stoppen met de injecties. Tweederde staakt de behandeling al na een jaar. ‘Er wordt veel geld uitgegeven aan een medicijn dat op de lange termijn niet veel gezondheidsvoordelen lijkt te hebben’, zei Khrysta Baig, onderzoeker aan Vanderbilt University, eerder dit jaar tegen het persbureau Reuters. ‘Als we dit middel optimaal willen inzetten, moeten we zorgen dat het alleen aan de juiste doelgroep wordt verstrekt.’
In zijn praktijk ziet dokter Nazarian geregeld patiënten die te veel semaglutide hebben gebruikt. Zij krijgen last van misselijkheid, overgeven en uitdroging. Een ander bekend bijverschijnsel is het verlies van spiermassa, ook in het gezicht, dat soms gaat hangen – iets wat een Ozempic-hoofd wordt genoemd.
‘Er bestaan ook Ozempic-hangbillen’, vertelt Rina Alvarado in het fastfoodrestaurant. ‘Ik wilde stoppen bij 74 kilo’, zegt ze, ‘maar mijn man zegt dat er nog wel meer af mag.’ Als ze haar streefgewicht heeft bereikt, wil Alvarado doorgaan met spuiten, maar minder vaak.
Haar moeder en dochter, die erbij zijn in het restaurant, zijn blij met haar dieetavontuur. Sinds ze is afgevallen, oogt ze een stuk gelukkiger. Wat de kinderen wel jammer vinden, is dat ook zij nu gezonder eten krijgen voorgezet. Het kerstdiner ziet er dit jaar daarom ook anders uit. ‘Ik kan me gewoon geen volle eettafel meer voorstellen. Dat trek ik gewoon niet meer.’
In haar Mexicaans-Amerikaanse familie is het traditie om overvloedige hoeveelheden varkensvlees en rijst met bonen op de kersttafel te zetten. Dit jaar zijn ze begonnen met een nieuwe kersttraditie, perfect voor het tijdperk van de afvalinjecties. ‘We vieren Kerst op het strand. Met een zalmsalade, rijst en fruit.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden