Hoe kijkt u terug op 2023?
"Het was een woest en woelig jaar. In 2023 zijn er weer 'duizenden' nieuwe records gebroken. Hitterecords in Spanje, verwoestende branden in Griekenland en overstromingen in Slovenië. We zien de gevolgen van klimaatverandering in onze achtertuin."
U besloot dit jaar mee te doen aan de acties van Extinction Rebellion op de A12. Waarom?
"Ik vind dat iedereen die een beetje een stem heeft daar iets mee moet doen. Het is voor mij niet eens een optie om niets te doen."
Iemand met een eigen advocatenkantoor heeft ook andere plekken om invloed uit te oefenen.
"Jawel, maar ik vind dit zo'n groot en zo'n urgent probleem en heb er ook veel te lang niks mee gedaan. Dus ik mag nu wel wat inhaalstappen zetten."
Komt dat voort uit schuldgevoel?
"Nou, ik heb wel veel gestruisvogeld. Ik ben in de natuur opgegroeid, ik ben een kind van het platteland. En ik heb gezien dat het klimaat veranderde. Ik hoorde bepaalde vogels niet meer en zag een verschil in vegetatie. Ik hoorde plotseling krekels, die er eerst helemaal niet waren. Dus ik had er kennis van, maar verdrong het."
"Het komt dus ook voort uit een soort na-ijlend verantwoordelijkheidsgevoel. Ik vind dat iedereen vanuit zijn eigen positie een bijdrage kan leveren om dit megaprobleem richting een 'oplossing' te brengen. Dat kan ook een bakker zijn, door het brood niet in plastic te verkopen maar in papier. "
Of door de A12 op te gaan. U liet zich daar ook arresteren, is dat een probleem voor een advocaat?
"Nee, dat was voor mij geen probleem. Ik zat daar als burger en niet voor mijn werk. Het heeft ook niet tot vervolging geleid; we zijn allemaal vrijgelaten."
"Helaas, want ik had het wel mooi gevonden om mijn standpunt te kunnen uiten tijdens een zitting. Als ik vervolgd was, zou ik misschien een stevig gesprek met de deken van advocaten hebben gehad. Maar ik ben 66, dus als ik geschrapt word van het tableau, who cares?"
Wanneer kwam bij u het besef: hier is echt iets serieus aan de hand? Ik moet me hiervoor inzetten.
"Dat kwam geleidelijk. Ik denk sinds een jaar of tien. Het werken aan de tabakszaak (Ficq klaagde in 2016 de tabaksindustrie aan voor doodslag en mishandeling, red.) heeft me doen beseffen dat de mensen met veel macht en heel veel geld gewoon totaal gewetenloos kunnen zijn."
"Dat hele systeem van de tabaksindustrie is erop gericht mensen verslaafd te maken, om zo de omzet zo hoog mogelijk te krijgen. Gewoon totale walgelijke schijt hebben aan het feit dat mensen overlijden aan het door jou gemaakte product."
Uw moeder is overleden aan kanker. In hoeverre heeft dat een rol gespeeld?
"In de voorbereiding van de Tata-aangifte viel het kwartje. Huisartsen uit Wijk aan Zee vertelden dat ze veel beenmergkanker tegenkwamen. Logisch, zei een van de artsen, want de mensen in deze omgeving kwamen veel buiten."
"Toen dacht ik: wow, mijn moeder was ook altijd buiten. Zuid-Limburg (waar Ficq opgroeide, red.) ligt te midden van DSM, het Ruhrgebied en Luik. Het is één grote vieze bende. Het buiten zijn, wat gezien wordt als gezond, is voor haar juist dodelijk geweest."
"Maar het strijden tegen de vervuilende industrie wordt niet ingegeven door de dood van mijn moeder. Eerder door de verontwaardiging dat de publieke ruimte wordt ingepikt door het kapitaal. Die ruimte is ook van mij! Waarom denken dit soort bedrijven dat ze de beschikking hebben over mijn gezondheid? Dat trek ik gewoon niet."
Wat zijn parallellen tussen de tabaksindustrie en Tata Steel of Chemours?
"Dat is een beetje hetzelfde verhaal. Kosten wat het kost geld boven gezondheid plaatsen. Bij Chemours: niet alle informatie geven om zoveel mogelijk vergunningsruimte te krijgen, met alle risicovolle uitstoot van dien.
Vindt u dat deze bedrijven ook 'walgelijke schijt' hebben?
"Ja, dat vind ik wel. Aan mensen die er niet voor kiezen om vergiftigd te worden en die het soms niet eens beseffen."
Zij zeggen: het ging in het verleden inderdaad mis, maar we hebben alles nu veel beter geregeld.
"Ik kijk met die aangifte ook naar het verleden. En natuurlijk zullen die verbeteringen er zijn, maar het kan nooit zo zijn dat een vergunning een vergunning tot het ziek maken van mensen is. Er moet met een strafrechtelijke bril gekeken worden naar de onverschilligheid van het accepteren van ziekmakende gevolgen van commerciële bedrijven."
Hoe heeft het vervuilen en ziek maken volgens u zo lang kunnen plaatsvinden?
"Het is heel raar hoe dat werkt. In die tabakszaak dachten we ook: hoe is het toch mogelijk dat zoiets zo lang geruisloos, protestloos plaatsvindt? Dat is het geniale werk van lobbyisten. Die praten in Den Haag, in Europa, op feestjes."
"Tata Steel gebruikt in feite een methode waar in de onderwereld ook mee wordt gewerkt. Ze organiseren mooie feesten, een schaaktoernooi, werken samen met het revalidatiehuis in Wijk aan Zee. Noem maar op. Geef, geef, geef, dan kunnen wij onze stille gang gaan."
Vindt u de directie van Tata Steel en Chemours crimineel?
"Ik heb aangifte gedaan van een misdrijf. Ik durf te zeggen dat ze crimineel zijn, op het moment dat de vervolging heeft geresulteerd in een veroordeling van de strafrechter."
Zou u niet de provincie willen vervolgen? Die heeft de vergunning verleend.
"De overheid is strafrechtelijk immuun. Als dat niet zo was: zeker. Maar het is ook een ongelijk speelveld. De chemische en staalindustrie heeft ontzettend veel geld en middelen, terwijl de decentrale overheid aan alle kanten wordt beknot."
"An Lemaire en Hans van den Berg (directeuren van Chemours en Tata Steel, red.) zullen moeten beseffen dat een vergunning niet betekent dat je zelf geen verantwoordelijkheid hebt."
Maken andere vervuilende bedrijven zich zorgen vanwege de massa-aangiftes die u doet?
"Ja, die signalen krijg ik zeker. Ik spreek geregeld met een mol van een van de Zuidas-kantoren. Die zegt dat de bazen van vervuilende bedrijven, die bij hem als cliënt over de vloer komen, als de dood zijn voor een strafklacht."
De kans bestaat dat vervuilende bedrijven zich dan in het buitenland gaan vestigen. Daar is het klimaat ook niet altijd mee geholpen.
"Dat mag nooit een reden zijn om het niet te doen. Het is immoreel om een situatie die strafbaar is te laten voortbestaan met deze redenering."
Hoe gaat het nu met de zaken tegen Tata Steel en Chemours?
"Het Tata Steel-onderzoek loopt al ruim twee jaar. Ik verwacht medio volgend jaar een beslissing van het OM of ze wel of niet gaan vervolgen. Dus dat is heel spannend. De zaak tegen Chemours is pas net opgestart. Dat gaat zeker nog een jaar, anderhalf jaar duren."
Wanneer is dit project geslaagd?
"Iedere dag dat er aandacht aan wordt besteed vind ik al een component van geslaagd. Ook omdat er zoveel dingen uit voortkomen, bijvoorbeeld op politiek niveau."
U staat erom bekend dat u zich vastbijt en doorgaat. Wat als deze zaken uiteindelijk nergens op uitdraaien?
"Dan heb ik in ieder geval drie jaar deze onderwerpen op de kaart kunnen zetten. Als het OM niet tot een vervolging overgaat, dan ga ik een klachtprocedure starten bij het Hof (een soort hoger beroep tegen een beslissing om niet te vervolgen, red.)."
U heeft dus al een plan B in gedachten?
"Als ecocide (het vernietigen van ecosystemen, red.) strafbaar wordt gesteld - wat de Partij voor de Dieren wil - dan ontstaat er weer een heel nieuw reservoir aan fantastische en urgente zaken."
"Ik zou het geweldig vinden om Shell strafrechtelijk aan te pakken. Ze weten sinds de jaren zestig van hun eigen wetenschappers welke dramatische invloed zij hebben op de ecosystemen, biodiversiteit en het klimaat. En daar hebben ze al die tijd niets mee gedaan. Sterker: ze gaan er vrolijk mee door."
"Die vanzelfsprekendheid van vervuilers, dat zij vinden dat het mag 'want ze hebben een vergunning'. Nou, dáár vecht ik dus tegen."
Source: Nu.nl algemeen