Volgens Oekraïne vuurde Rusland donderdagnacht en vrijdagochtend 122 kruisraketten en 36 drones af op steden in heel het land. Generaal Valerij Zaloezjny, de opperbevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten, maakte bekend dat er 87 kruisraketten en 27 drones waren neergehaald.
Hoewel de aanval gericht zou zijn tegen cruciale infrastructuur en industriële en militaire doelen, werden in diverse steden burgerdoelen getroffen: een winkelcentrum, scholen, een kraamkliniek en woonwijken. ‘Vandaag heeft Rusland praktisch elk type wapen in zijn arsenaal gebruikt’, meldde president Zelensky op X. ‘Alle doelen zijn bereikt’, liet het Russische ministerie van Defensie weten. Bij de aanvalsgolf zijn volgens Oekraïne zeker achttien doden en 75 gewonden gevallen.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Het hoofd van de Oekraïense luchtmacht, Mykola Olesjtsjoek, sprak van de ‘massaalste luchtaanval’ sinds het begin van Ruslands grootschalige invasie. De omvang van de aanval overtrof ruimschoots het vorige record van de 96 raketten die op een novemberdag in 2022 werden afgeschoten. De grootste aanval dit jaar tot dusver was op 9 maart, toen er 81 raketten op Oekraïne neerregenden.
In Oekraïne wordt aangenomen dat de verwoestende aanval een wraakactie is voor de militaire tegenslagen die Rusland afgelopen week te verwerken kreeg. De grootste daarvan was de vernietiging van weer een Russisch oorlogsschip, het landingsschip Novotsjerkassk dat lag aangemeerd in de haven van Feodosia op de door Rusland bezette Krim.
Aanvankelijk namen westerse media vooral het Russische bericht over dat het schip ‘beschadigd’ was, ook toen er allang luchtfoto’s en filmpjes op sociale media circuleerden waarop te zien was dat het schip totaal verwoest was. Donderdag bevestigde het Britse ministerie van Defensie deze claim, evenals het vermoeden – op grond van de grote secundaire explosie op het schip na de aanval – dat er waarschijnlijk ‘explosief materiaal’ aan boord was geweest.
Sommige experts vermoeden dat het ging om een lading Iraanse Shahed-drones, een wapen waarmee Oekraïne voortdurend bestookt wordt, maar dit kon niet worden verifieerd. De Oekraïense aanval werd waarschijnlijk uitgevoerd met Britse Storm Shadow-kruisraketten, al wordt dit soort informatie bijna nooit officieel bevestigd. ‘Ruslands dominantie op de Zwarte Zee wordt nu uitgedaagd’, stelde de Britse minister van Defensie, Grant Shapps, op X. ‘Deze jongste vernietiging van Poetins vloot toont dat zij die geloven dat er sprake is van een patstelling in de oorlog het verkeerd hebben!’
In Moskou concludeerde Roeslan Poechov, directeur van de denktank Centrum voor Analyse van Strategieën en Technologieën, dat ‘geen enkele haven op de Krim voor Russische oorlogsschepen nog veilig is’ en dat Oekraïne ‘de vloot van de Krim lijkt te hebben verjaagd’.
Na eerdere aanvallen op Russische oorlogsschepen werd de Russische vloot al verspreid over verschillende havens, zoals Novorossiisk in de Zuid-Russische regio Krasnodar. Maar ook daar werd in augustus een landingsschip verwoest, toen met behulp van zeedrones. Dankzij de veranderde militaire situatie in de Zwarte Zee heeft Oekraïne sinds deze zomer – toen Rusland eenzijdig de zogeheten ‘graandeal’ opzegde – toch zo’n tien miljoen ton goederen, vooral graan, via de zee weten te exporteren.
Een ander militair succes dat Oekraïne afgelopen week claimde, was het neerhalen van vijf Russische gevechtsvliegtuigen. Die werden volgens militaire experts ‘hoogstwaarschijnlijk’ uit de lucht geschoten met de Patriot-raketten die het land kreeg van de Verenigde Staten, Nederland en Duitsland om zijn luchtverdediging te versterken.
Volgens hoogleraar strategische studies Phillips P. OBrien blijkt hieruit andermaal dat de Oekraïense strijdkrachten ‘effectiever zijn en zich beter kunnen aanpassen’ dan de Russische. ‘Het toont opnieuw dat als Oekraïne moderne wapensystemen krijgt, het die zeer effectief inzet tegen de Russen.’
Het zijn echter juist deze moderne wapensystemen, waarmee Oekraïne in theorie de Russische druk op de frontlinie zou kunnen verminderen, die pas laat en spaarzaam zijn geleverd. Wat betreft langeafstandsraketten ligt dat vooral aan politieke reserves in Berlijn en Washington. In Duitsland pleit de grootste oppositiepartij, de CDU, al maanden voor de leverantie van Taurus-kruisraketten aan Oekraïne, maar houdt de SPD van bondskanselier Olaf Scholz de voet op de rem.
In Japan evenwel bezint de regering zich op het beëindigen van bepaalde exportrestricties, waardoor het mogelijk wordt om Patriot-systemen terug te verkopen aan de VS, wat Washington ‘meer flexibiliteit’ zou geven om zulke systemen (of bijbehorende raketten) aan Oekraïne te leveren.
Terwijl de VS deze week een voorlopig wellicht ‘laatste’ wapenhulppakket aan Oekraïne van 250 miljoen dollar presenteerden, berichtten verschillende media over politieke inspanningen om de recente blokkades voor hulp aan Oekraïne in Amerika en de Europese Unie te omzeilen.
De Financial Times berichtte over een ‘plan B’ om in de Europese Unie komend jaar 20 miljard euro aan goedkope leningen te organiseren voor Oekraïne als het niet lukt Hongarije aan boord te krijgen voor een hulppakket van 50 miljard voor de komende vier jaar. Een ander, veel controversiëler plan, behelst het gebruiken van de 300 miljard euro aan bevroren Russische deviezen voor financiële hulp aan Oekraïne – bijvoorbeeld door die tegoeden te gebruiken als onderpand voor leningen aan Kyiv.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden