In de dagen voor de jaarwisseling pakken veel Japanners hun huis grondig aan. Dit ritueel heet Oosouji, dat ‘grondig schoonmaken’ betekent. Naast het opruimen en schoonmaken van het huis, worden ook financiële zaken afgehandeld. Het gaat over het symbolisch achterlaten wat je niet meer nodig hebt, zodat je met frisse moed het nieuwe jaar tegemoet kunt treden.
Opruimen geeft een gevoel van controle over je omgeving, en een opgeruimd huis is rustgevend, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van California. Of zoals omgevingspsycholoog van de Universiteit Leiden Henk Staats het zegt: ‘Als je je thuisbasis als een plek vol onafgemaakte taken ervaart, dan ervaar je meer stress.’
Over de auteur
Heleen van Lier schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
‘Opruimen bestaat uit vier o’s: overdenken, opschonen, ordenen en onderhouden’, zegt professional organizer Els Jacobs, auteur van het boek Organiseer je leven. Sla ‘de eerste ‘o’ zeker niet over. De meeste mensen die beginnen met opruimen, willen heel veel doen in één keer’, zegt Jacobs. ‘Door zelfoverschatting halen ze alle kasten leeg. Vervolgens komen de kinderen uit school, strandt het project en zitten ze in de rommel.’
‘Als je moeite hebt om afscheid te nemen van spullen, denk dan in levensfases die je afsluit. Denk niet ‘wat als’, zegt opruimcoach Ingeborg Koot. ‘De kans dat je iets ooit nog gebruikt is klein, en het plezier van de extra ruimte is groter dan eventuele spijt.’ En wat je ook doet, laat je nooit verleiden tot het tijdelijk ‘huren’ van opslagruimte buitenshuis. Koot: ‘Dat is de slechts denkbare manier om het nemen van beslissingen over je spullen uit te stellen.’
Kledingstukken die je in je kast laat hangen en verder niet draagt, kosten energie en leveren frustratie op, zegt stylingcoach Chiara Spruit. ‘Houd alleen in je kast wat je ook echt gebruikt. Dit geldt ook voor de feestelijke kleding die je niet zo vaak draagt, bewaar die elders. En deel je kast in op items voor zomer en winter. Dat geeft rust, overzicht en zorgt ervoor dat je je ’s ochtends sneller kunt aankleden.’
Opruimcoach Ingeborg Koot tipt om een kledingstuk dat je hebt gedragen terug te hangen met het hangertje achterstevoren, zo zie je aan de omgedraaide hangertjes welke kledingstukken zijn gedragen en welke niet.
Wegdoen gaat vaak makkelijker als je iemand anders blij maakt met de spullen die je zelf niet meer gebruikt, door ze bijvoorbeeld te doneren of te verkopen. ‘Pak wel door en ga niet eindeloos met spullen lopen dralen’, waarschuwt Koot. ‘Als je een opruimactiviteit niet afrondt, komt er achterstand. Zo ontstaan stapels en rommelhoekjes.’
Als je alles eenmaal hebt georganiseerd is het slechts een kwestie van spullen weer opbergen waar ze horen. Dat is de laatste ‘o’, onderhouden. Koot adviseert om van het huishouden een overdraagbaar systeem te maken. ‘Vind voor alles zijn duidelijke plek en label ze. Zo kunnen ook anderen zich redden in het huishouden en kun je makkelijker taken uitbesteden. Bijvoorbeeld aan de kinderen.’
Bij veel mensen liggen tussen de meuk in de schuur of berging ook ware schatten, zegt journalist Vincent Kouters, die voor de Volkskrant over geldkwesties schrijft. ‘Oud speelgoed, elektronica, een ongebruikte racefiets, oude strips, een vergeten koffer. Alles bij elkaar is het meer waard dan je denkt.’
Kouters verkocht zeker 75 procent van zijn spullen via Marktplaats – ook dingen waarvan hij het niet had verwacht, zoals oude tijdschriften en legpuzzels – en verdiende daarmee ruim 3.000 euro. Lees hier zijn verkooptips voor Marktplaats.
Heb je geen zin of tijd om alles op verkoopsites te zetten? Organiseer dan een yard sale in je eigen huis. Zet de ‘publiekstrekkers’ op Marktplaats, en prik een dag waarop alles kan worden bezichtigd of opgehaald. Nodig ook buurtbewoners uit, via bijvoorbeeld de WhatsApp-buurtgroep of Facebook. Stal je koopwaar uit, met prijskaartjes erbij, en maak eventueel ook een weggeefhoek. Schenk er een drankje bij en maak er een leuke dag van.
Overweeg ook eens om spullen weg te geven. Ingeborg Koot zet op inzameldoelen.nl op een rij waar je welke spullen kunt doneren. ‘Neem eens je voorraadkast onder handen. Van veelgebruikte producten heb je maar één op voorraad nodig, de rest neemt onnodige ruimte in. De overige (nog houdbare) blikken kun je naar de lokale voedselbank brengen.’
Ontkalker, ovenreiniger, schimmelverwijderaar – het gemiddelde schoonmaakkastje puilt uit van middeltjes die het schoonmaken nodeloos ingewikkeld maken. ‘Veel meer dan schoonmaakazijn, baking soda en groene zeep heb je niet nodig’, zegt Suus Sengers, auteur van het boek Schoon in 10 minuten.
Schoonmaakazijn is antibacterieel, neutraliseert geur en ontkalkt. Sengers: ‘Wikkel een doekje met azijn om de kraan en je hoeft verder niets te doen. Een bakje azijn in de koelkast verdrijft vieze luchtjes, en een kommetje met water en azijn in de magnetron, oven of vaatwasser weekt al het vuil los.’
Baking soda is schuurmiddel, ontstopper en vlekverwijderaar in één. ‘Giet wat in de wc-pot of douchebak en alle aanslag verdwijnt. Of strooi het over vlekken op het matras, kleden of de bank. Hierna hoef je het alleen nog maar op te zuigen’, aldus Sengers. En groene zeep is een ontvettende allesreiniger: ‘Je gebruikt het om vloeren mee te schrobben, voor de keuken, de airfryer of gewoon de afwas.’
En vergeet niet je apparaten aan het werk te zetten. ‘Er kan veel meer in de vaatwasser dan je denkt: speelgoed, dierenspeeltjes, koelkastonderdelen, de afwasborstel en vaatdoekjes’, zegt Sengers. ‘De vriezer kun je gebruiken om kaarsvet of kauwgom makkelijk te verwijderen. Muffe schoenen, helmen of kleding? Stop ze in een plastic zak in de vriezer. Bacteriën worden onschadelijk gemaakt en nare geurtjes verdreven. En je hoeft er bijna niets voor te doen.’
Mensen die inzicht hebben in hun geldzaken zijn gelukkiger dan zij die dat niet hebben, blijkt uit onderzoek van het budgetvoorlichtingsinstituut Nibud. Toch heeft twee op de vijf Nederlanders onder de 35 jaar geen overzicht in de eigen financiën.
‘Geld is een emotioneel beladen onderwerp. We weten wel wat goed is, maar doen het vaak toch niet’, zegt journalist Kouters. ‘Het einde van het jaar is een goed moment om abonnementen op te zeggen, en verzekeringen kritisch door te nemen.’ Kouters: ‘Werknemers zouden daarnaast jaarlijks hun salaris ter sprake moeten brengen bij hun chef – bijvoorbeeld tijdens het eindejaarsgesprek. En voor zzp’ers is 1 januari een goed moment om hun tarieven te verhogen.’
In het Oosouji-ritueel neemt het afbetalen van openstaande schulden een belangrijke plek in. Volgens Kouters kun je die schulden beter gewoon helemaal niet aangaan, dan hoef je ook niets af te lossen: ‘Koop nooit op afbetaling en vermijd leningen. Als je iets niet kunt betalen, dan kun je het niet kopen. Of je moet ervoor sparen.’ Ook rood staan op je bankrekening is een vorm van lenen, waar je veel rente over betaalt, zegt accountant Marjan Heemskerk.
Financieel inzicht begint met een overzicht van je uitgaven en inkomsten. Heemskerk: ‘Maak hiervoor een Excel-sheet aan met drie categorieën: ‘variabele lasten’, zoals boodschappen en snacks op het station, ‘vaste lasten’, zoals zorgverzekering en telefoon en ‘inkomsten’, zoals salaris en toeslagen en tel alles op. Heb je overzicht, kies dan waarop je wil besparen en wat écht loont. Je kunt beter een keer goed naar je verzekeringen kijken in plaats van nooit meer koffie to go bestellen.’
Ook digitale orde kan voor verlichting zorgen. Het jaareinde is een goed moment om eens na te denken over wat je echt belangrijk genoeg vindt om voor gestoord te worden met een melding. Volgens techjournalist Laurens Verhagen beloven apps je efficiënter te laten werken, maar ondertussen neemt de stress toe door een constant beroep op je aandacht. ‘Je kunt een beetje van de controle terugpakken door de meldingen uit te zetten en pas op een moment te checken dat jij er tijd voor hebt.’
Voor je mailbox geldt: ‘een lege inbox is een leeg hoofd’, zegt Jelle Drijver, die cursussen slimmer werken geeft. Het idee is dat je inbox alleen nog fungeert als verzamelplek voor binnenkomende, ongelezen mails en dat alle gelezen berichten in het archief belanden. Je mails kun je sorteren in drie, vier of vijf mappen gebaseerd op de taak die eraan verbonden is.
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder andere. gezondheid, geld en duurzaamheid.
Richard Wolfe, oprichter van Email Handyman, tipt om alle binnenkomende mails direct te laten markeren als gelezen om dat zeurende rode bolletje of die dik gedrukte (1) naast de inbox weg te krijgen (in dit stuk lees je hoe je dat doet en meer), en ook hiervoor een vast moment per dag te kiezen om ze te lezen.
Als Ingeborg Koot en Ellen Massaro een cliënt helpen met het op orde krijgen van zaken in het huis en bijvoorbeeld de administratie, komt aan het einde vaak een heet hangijzer bovendrijven: de fotoverzameling. Maar waar moet je in hemelsnaam beginnen?
‘Mensen kunnen er echt emotioneel van worden’, zegt Koot. ‘Het gaat om waardevolle herinneringen. Die willen ze graag veiligstellen, en zo bewaren dat ze er weer plezier van hebben in plaats van dat ze zich overweldigd voelen.’
Begin met het einddoel voor ogen, zegt Koot. ‘Wil je de foto’s veiligstellen? Wil je ze laten afdrukken? Het doel bepaalt wat je met je foto’s gaat doen en hoe je ze het best kunt sorteren. Dan zoek je alles bij elkaar, van oude laptops, telefoons en tablets. Maak een backup, en een backup van je backup. Op die laatste schijf kun je naar hartelust gaan wissen en ordenen.’
Koot geeft nog één tip: ‘Verlies jezelf niet in sentiment tijdens het ordenen, maar wees streng voor jezelf. Straks, als het allemaal is opgeruimd, heb je alle tijd om met een gerust hart weg te dromen bij een boek – of digitale map – vol herinneringen.’
Voor dit artikel hebben we informatie uit eerdere Volkskrant-artikelen gebundeld:
Zo organiseer je je huishouden slim volgens een opruimcoach, 16 april 2019 – Heleen van Lier
Je huis opruimen én opgeruimd houden: 8 tips,9 oktober 2023 – Anna van den Breemer
Zo geef je de schuur een grondige beurt, 8 april 2019 – Anna van den Breemer
Groene zeep voor alle vloeren, de schoenen in de vriezer: zo krijg je snel een schoner huis, 13 maart 2023 – Heleen van Lier
De weggooigids: wat doe je met al die overbodig geworden spullen?, 19 april 2019 – Heleen van Lier
Zo verkoop je je rommel voor duizenden euro’s op Marktplaats,28 juli 2022 – Vincent Kouters
Kledingkast op orde. Hoe verloopt een dag met een professionele kledingopruimer?, 4 oktober 2018 – Corinne van Duin
11 tips om je geldzaken simpeler te maken, en je leven beter,17 augustus 2023 – Vincent Kouters
Eindelijk je persoonlijke financiën op orde: zo doe je dat, 22 oktober 2018 – Anna van den Breemer
Zo schep je orde in de digitale fotochaos, 13 oktober 2018 – Jennie Barbier
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden