Circa tweehonderd boze studenten bestormden woensdag een evenementencentrum in de provinciestad Banda Atjeh, waar een groep gevluchte Rohingya tijdelijk werd opgevangen. Op televisiebeelden is te zien hoe jongeren tegen tassen schopten en huilende vluchtelingen naar gereedstaande vrachtwagens sleepten. De politie keek toe. De 137 vluchtelingen werden achtergelaten in de voortuin van het provinciale kantoor van het ministerie van Justitie.
Sinds de start van het winterseizoen in november, waarin de weersomstandigheden op zee relatief gunstig zijn, bereikten meer dan vijftienhonderd Rohingya-vluchtelingen de noordwestkust van Sumatra, schat de VN. Dat aantal zal komende maanden naar verwachting verder stijgen. De Indonesische regering signaleert een sterke toename vergeleken met voorgaande jaren. Van 2020 tot 2022 arriveerden 1.155 Rohingya in Indonesië .
Over de auteur
Noël van Bemmel is correspondent Zuidoost-Azië voor de Volkskrant. Hij woont in Denpasar, Indonesië. Eerder schreef hij over Amsterdam, reizen en defensie.
Na hun gewelddadige verdrijving uit het overwegend boeddhistische Myanmar door het leger zeven jaar geleden, bivakkeren naar schatting een miljoen islamitische Rohingya in reusachtige vluchtelingenkampen in buurland Bangladesh. Daar zijn ze volledig afhankelijk van hulp, en kinderen krijgen er niet of nauwelijks onderwijs.
De afgelopen tijd is de veiligheid verslechterd. Volgens bewoners van de kampen ontvoeren gewapende bendes steeds vaker vluchtelingen voor losgeld, waarbij gegijzelden soms worden gemarteld. Steeds meer Rohingya riskeren dan ook liever een wekenlange tocht over zee in een gammele houten boot, dan nog langer in de vluchtelingenkampen te blijven.
De Rohingya vluchten het liefst naar het islamitische buurland Maleisië. Als verdreven moslimminderheid hopen ze daar op compassie en betere hulp. Inmiddels verblijven al 107 duizend Rohingya in Maleisische kampen.
Een deel van de boten belandt echter in het nabijgelegen Atjeh, de streng islamitische provincie op het Indonesische eiland Sumatra. Daar hielpen dorpelingen en lokale ambtenaren de vluchtelingen in eerste instantie liefdevol het strand op en gaven hun onderdak en eten, maar dat sentiment is veranderd.
Op nationaal niveau voeren deze twee landen overigens een streng anti-immigratie beleid, waarbij vluchtelingen worden opgesloten en meestal weer worden teruggestuurd. Beide hebben het vluchtelingenverdrag van de VN niet ondertekend en voelen zich niet wettelijk verplicht vluchtelingen op te vangen.
Vorige maand begonnen dorpelingen in Atjeh voor het eerst de boten tegen te houden. De uitgehongerde passagiers kregen na hun angstige reis wel wat eten en drinken aangereikt, maar daarna moesten ze weer vertrekken. Dat leidde tot allerlei mislukte landingspogingen van wanhopige vluchtelingen.
Op sociale media worden de Rohingya inmiddels uitgemaakt voor parasieten die gratis eten en onderdak zoeken en banen van Indonesiërs komen afpakken. De vluchtelingen zouden bovendien ondankbare gasten zijn die klagen over het gratis eten (te kleine porties, niet pittig genoeg) en overal poepen. Een vrouw moppert op de lokale televisie dat zij zelf al zo weinig heeft en een dorpshoofd stelt dat de Indonesische regering in Jakarta dit probleem maar moet oplossen.
President Joko Widodo verzekerde begin december dat de gevluchte Rohingya op humanitaire hulp van zijn land kunnen blijven rekenen, maar dat de belangen van de lokale bevolking vooropstaan. Een voorstel om alle Rohingya te verzamelen op één eiland, zoals eerder gebeurde met Vietnamese bootvluchtelingen, is door Widodo verworpen. Hij zoekt de oplossing in internationale samenwerking.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden