De staat, nu nog eigenaar van alle aandelen, heeft een ‘voorlopige overeenstemming’ bereikt over de verkoop, schrijft demissionair minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) in een brief aan de Kamer. De vaccinontwikkelaar blijft wel in Nederlandse handen en wordt verkocht aan het bedrijf FDI Biosciences. Voordat het zover is moet nog aan ‘enkele resterende voorwaarden’ worden voldaan. Wat die precies inhouden, is onbekend.
Kuipers zette de vaccinontwikkelaar in mei in de verkoop. Intravacc heeft een laboratorium van ruim 2.000 vierkante meter waar onderzoekers werken aan het verbeteren en ontwikkelen van vaccins. Het bedrijf heeft geen eigen productielijn.
Over de auteur
Hessel von Piekartz is politiek verslaggever voor de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid, pensioenen en sociale zekerheid. Hij werd in 2022 genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel.
Lees hier alles over de kabinetsformatie.
Sinds 2013 wordt gesproken over verkoop, en al net zo lang klinkt er verzet. Volgens critici moet de vaccinontwikkelaar in handen blijven van de overheid om het publieke belang te dienen bij gezondheidscrises. Nederland zou in geval van nood de controle op vaccinontwikkeling verliezen en minder zelfvoorzienend zijn.
Dat argument werd sterker toen in 2020 de coronapandemie uitbrak en de Nederlandse overheid alles uit de kast moest trekken. Het was zelfs reden voor toenmalig minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge om het verkoopproces rond Intravacc op te schorten. Een commerciële overname leek dat jaar dichtbij, maar volgens De Jonge was Nederland toch gebaat bij een overheidsinstituut dat vaccinontwikkeling kon coördineren.
Niet voor niets uitten zowel oppositie- als coalitiepartijen begin dit jaar nog zorgen toen Kuipers opnieuw met het voornemen kwam om de ontwikkelaar te verkopen. VVD, CDA en D66 wilden voorwaarden voor privatisering. GroenLinks deed in februari nog een allerlaatste poging en diende een motie in om de verkoop tegen te houden maar kreeg onvoldoende steun.
Voorstanders van de verkoop lijken nu dus definitief aan het langste eind te trekken. Zowel het kabinet als Intravacc bleven afgelopen jaren hameren op de voordelen van privatisering. Volgens Kuipers is het publieke belang er juist bij gebaat als de vaccinontwikkelaar in private handen komt.
Vorig jaar schreef Kuipers dat Intravacc ‘slechts één speler in de vaccinmarkt’ is en dat ‘beleidsdeelname door de staat in één bedrijf’ weinig meerwaarde heeft. Voor leveringszekerheid van vaccins kan men beter investeren en vertrouwen op het ‘complete vaccin-ecosysteem’, aldus Kuipers. ‘Het publieke belang van leveringszekerheid van vaccins betekent niet automatisch dat dit ook een publieke taak is’.
Ook Intravacc-topman Jan Groen ziet vooral voordelen in privatisering. Op die manier hoopt het bedrijf meer investeringen binnen te halen en komt er bovendien een einde aan jaren onzekerheid over privatisering, zei Groen in een interview met het FD. Volgens de topman berust het verzet tegen de verkoop op misverstanden. Zo beschikt het instituut volgens hem niet over ‘cruciale kennis’ en kan Intravacc in de huidige vorm geen rol van betekenis spelen als er een pandemie uitbreekt.
Wat de gevolgen van de verkoop ook zijn; de privatisering van Intravacc markeert het einde van de leidende rol op het gebied van vaccins die de Nederlandse staat ooit had. Al sinds 1901 is de staat betrokken bij zowel onderzoek als productie van vaccins. Wereldwijd werden miljoenen door Nederland ontwikkelde vaccins ingezet.
Afgelopen decennia werd die rol steeds kleiner. Verschillende onderdelen werden afgestoten en afdelingen gingen samen. In 2009 besloot toenmalig minister van Volksgezondheid Ab Klink om de productietak van het Nederlandse vaccininstituut te verkopen, de ontwikkelingstak behield hij toen nog wel.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden