Aangezien goede voornemens zijn als een trein die je telkens mist en wensen doorgaans worden verhoord door anderen die precies het tegenovergestelde wensen, wilde ik aan het eind van dit jaar gewoon doorgaan met wat mij is opgevallen. Zo las ik dat Sigrid Kaag door de Verenigde Naties is benoemd tot de coördinator hulp en wederopbouw van Gaza. Onze demissionaire vicepremier en minister van Financiën legt per 8 januari haar huidige functies neer. Of ze direct aan het werk kan, is de vraag, want de strijd zal dan nog lang niet zijn uitgewoed.
Van het keurige Den Haag, waarvan mijn moeder altijd vertelde dat ze daar nog een houten ham op tafel hebben staan, naar verwoest Palestijns gebied lijkt me een enorme stap. Als koning Willem-Alexander in Gaza per kerstboodschap had verteld dat wij meer naar anderen moeten luisteren, waren hem de bommen en granaten om de oren gevlogen. Wie veilig zit, kan het veilig laten hangen.
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De val van Rutte na dertien jaar premierschap kan ik begrijpen, maar het weinig succesvolle optreden van Kaag is mij altijd een raadsel gebleven. Het is pas tweeëneenhalf jaar geleden dat Kaag bij de Tweede Kamerverkiezingen voor D66 een flinke overwinning behaalde. Wie herinnert zich niet hoe zij op de tafel sprong, toen D66 dankzij haar de tweede grootste partij van Nederlands werd – na de VVD. Daarna is alles misgegaan. Ze raakte al haar goodwill kwijt en als Rob Jetten op het laatst niet zijn nagels had uitgestoken, zou de verkiezingsnederlaag van 2023 nog veel groter zijn uitgevallen.
Er zijn allerlei verklaringen te geven voor wat je Kaags ‘omgekeerd charisma’ zou kunnen noemen. In deze tijden van populisme kreeg ze iets van een kakmadam, die zich erover verwonderde dat in gewone rijtjeshuizen ook mensjes wonen. Liever bekeerde een groot deel van het Hollandse electoraat zich in eerste instantie tot Caroline van der Plas, in wie het zichzelf herkende: stoer, vierkant, morsig, met de laarzen in de modder, sprekend over alles en nog wat, zonder veel kennis van zaken.
Het zit vrouwelijke lijsttrekkers niet mee in ons land. Van Ria Beckers tot Ina Brouwers en André van Es, van Els Borst tot Femke Halsema en Jolande Sap en van Marianne Thieme tot Lilianne Ploumen, nooit wist een vrouwelijke lijsttrekker een deuk in een pakje boter te slaan. Bij de laatste verkiezingen is het ook Sylvana Simons (uitgestapt), Esther Ouwehand (ruzie in de partij) en Lilian Marijnissen (voor de zesde achtereenvolgende maal verloren) slecht vergaan. Om van Dilan Yeşilgöz maar niet te spreken. Zij leidde de VVD naar de eerste nederlaag in jaren en is nog verder in de peilingen gezakt tot een niveau dat zelfs Frits Bolkestein zich niet meer kan herinneren. Over Mona Keijzer tenslotte kun je even goed zeggen dat zij flink heeft gewonnen als flink heeft verloren. Allebei waar.
Zijn de politieke verhoudingen in Nederland voor een vrouw ongunstig tot onmogelijk?
Het gaat u natuurlijk niks aan, maar zelf stemde ik de laatste keer op Rosanne Hertzberger van Nieuw Sociaal Contract. De partij van Pieter Omtzigt was niet mijn eerste keus, maar ik wilde graag mijn collega-columnist van de NRC een steuntje in de rug geven. Van de columnistiek naar de politiek is altijd een gevaarlijke overstap, dat weten we van die andere collega Pim Fortuyn. In haar afscheidscolumn schreef Rosanne vol vuur en optimisme dat ze na al dat getamboereer hoe het beter moet, het nu zelf wel eens wilde proberen. Ze is opgeleid microbioloog en ik zag haar al als staatssecretaris of minister van Volksgezondheid. Misschien niet zo gevaarlijk, maar toch ook niet zonder risico is de overstap van wetenschap naar de politiek – dat weten we inmiddels van Ronald Plasterk.
De politieke verhoudingen hebben Rosanne Hertzberger nu een gemene poets gebakken. Zij die altijd op zo’n lucide wijze het hoogste woord voert, mocht ineens niets meer zeggen, omdat haar partij in onderhandeling is met Geert Wilders over de vorming van een nieuw kabinet. Met dichte mond op je handen zitten, dat is niets voor een columnist – weet ik uit ervaring. Als je naar haar website gaat, de Verzamelde Stukjes, zie je dat ze vaak over Wilders heeft geschreven, maar nooit in gunstige zin. Zo schreef ze over haar angst voor de PVV: ‘Populisten kunnen winnen, ze kunnen de geschiedenis veranderen en het is levensgevaarlijk. Ze hebben lak aan alles en slaan oorlogstaal uit. Al die verzekeringetjes die we hebben aangeschaft tegen oorlog, ze kunnen in één klap van tafel geveegd worden.’ Elders verklaart ze over Wilders dat ‘het te gemakkelijk is hem als een licht fascistoïde uitspatting opzij te schuiven’.
Gelukkig voor Rosanne Hertzberger staat Wilders vierkant achter Israël, dat wel, maar voor de rest wordt het lijden.
Source: Volkskrant