Awni Farhat wordt iedere ochtend vlak voor zonsopgang wakker, als de baby’s in het vluchtelingenkamp van Rafah massaal beginnen te huilen. Dan trekt hij zijn jas aan, loopt een zandduin op en kijkt naar de opgaande zon. En naar de kinderen. ‘Hier in Gaza zijn zoveel kinderen’, vertelt hij. ‘Dakloze kinderen, gewonde kinderen, kinderen die hebben gezien hoe andere kinderen door bommen zijn gedood.’ Hij zucht. ‘Zoveel kinderen.’
Farhat (34) is een Palestijn met een Nederlands paspoort. Hij kwam zeven jaar geleden naar Nederland voor een master Mensenrechten- en Conflictstudie aan de Erasmus Universiteit, en kreeg in 2019 een baan bij ontwikkelingsorganisatie Hivos. Farhat woont in Den Haag maar is sinds drie weken terug in Gaza.
Over de auteur
Marjolein van de Water is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over asiel, migratie, religie en de multiculturele samenleving. Eerder was ze correspondent in Latijns-Amerika en chef van de buitenlandredactie.
‘Iedereen van wie ik houd, is in Gaza’, legt hij uit. ‘Ik kon ze steeds niet bereiken, en ik wilde bij ze zijn.’ Toen er begin december een gevechtspauze was, lukte het Farhat de Egyptische grens over te steken. Een taxi bracht hem naar Rafah. ‘Ik was heel bang’, vertelt hij. ‘Het was pikdonker en ik hoorde de Israëlische drones zoemen.’
Farhat is opgegroeid in Al Fakhoura, in het noorden van Gaza. ‘Mijn familie had daar een mooi groot huis, met drie verdiepingen’, vertelt hij. ‘We hadden een winkel en meerdere auto’s.’ Onlangs raakte een Israëlische bom dat huis en doodde Farhats schoonzus. Zijn broer bleef achter met hun vijf kinderen. Farhats stem hapert. ‘Ons huis is met de grond gelijkgemaakt. We hebben helemaal niks meer. Alles is verwoest.’
Na het bombardement zijn Farhats vader en moeder, zijn twee broers, een zus en negen neefjes en nichtjes naar Rafah gevlucht, een stad vlak bij de grens met Egypte. Net als duizenden andere families wonen ze daar in een tentenkamp, door de aanhoudende regen diep weggezakt in de modder. Volgens de laatste cijfers van de Verenigde Naties is 85 procent van de Gazanen op de vlucht geslagen, bijna 2 miljoen mensen. ‘Iedereen hier is doodsbang’, zegt Farhat. ‘Komen de Israëlische grondtroepen? Is het beter om terug te gaan naar het noorden? De onzekerheid is moordend.’
Farhat is voor dit interview naar het huis van een vriend gegaan. Die heeft een zonnepaneel op het dak en kan daardoor de wifi aanzetten. De verbinding is goed genoeg om te horen hoe verkouden Farhat is, en hoe zijn emoties zijn toch al schorre stem doen haperen. Hij vertelt over de bommen die ook in Rafah vallen, en die deze week opnieuw tientallen dodelijke slachtoffers maakten. ‘Als ik ’s avonds mijn ogen sluit om te slapen, weet ik niet of ik ze ooit weer open.’
Met crowdfunding zamelt Farhat geld in. ‘We hebben een kinderkamp opgezet naast het vluchtelingenkamp’, vertelt hij. Op zijn Instagrampagina zijn de beelden te zien: geschminkte clowns maken kinderen aan het lachen, kinderen vormen treintjes en rollen joelend door het zand, ze luisteren met open mond naar verhalen die worden voorgelezen. ‘We laten hen weer even kind zijn’, aldus Farhat. ‘Zelfs in deze verschrikkelijke tijd, de donkerste uit de geschiedenis, moeten ze die mogelijkheid krijgen.’
Voor ouders is het kinderkamp ook een uitkomst. Uit een donderdag gepubliceerd rapport van Integrated Food Security Phase Classification (IPC), een samenwerkingsverband van de Verenigde Naties en hulporganisaties, blijkt dat voor alle Gazanen een acute hongersnood dreigt. Een kwart van de bevolking is nu al aan het verhongeren, aldus het rapport.
‘Hier in Rafah deelt de VN blikken bonen en kikkererwten uit’, vertelt Farhat. ‘Maar daarvoor moet je uren in de rij staan. Net als voor drinkwater. Soms breken er vechtpartijen uit en gaat het uitgiftepunt dicht. Dan heb je voor niks gewacht.’ Sommige mensen hebben nog wat rijst, maar voor hout om vuur te maken moet je 7 kilometer lopen. ‘Ook kinderen sjouwen met water en hout.’
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er momenteel één douche per 4.500 Gazanen, een toilet wordt gemiddeld met 220 personen gedeeld. ‘Dat maakt de verspreiding van infectieziektes onvermijdelijk’, aldus de WHO in een verklaring donderdag. ‘De extreme ondervoeding leidt ook tot meer ziektes’, waarschuwt de organisatie. ‘En iedereen heeft het koud’, zegt Farhat. ‘Als je slecht eet, wordt je lichaam niet meer warm.’
Farhat is niet alleen uitgeput, hij is ook woedend. In de eerste plaats op Israël. ‘Dit is een etnische zuivering’, zegt hij. ‘Israël moordt ons uit. Ze zeggen dat ze tegen Hamas vechten, maar mijn familie en veel andere Palestijnen hebben niks met Hamas te maken. Israël heeft de technologie om precisiebombardementen uit te voeren, maar kiest ervoor alles en iedereen te vernietigen.’
Zijn woede en teleurstelling richten zich ook op Nederland. ‘Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, kon je zelfs in de Albert Heijn doneren voor Oekraïne’, zegt hij. ‘Nu is Nederland niet eens voorstander van een staakt-het-vuren.’ Hij ziet wel steun, maar niet genoeg: ‘Nederlanders zeggen dat ze liever neutraal zijn, omdat ze het conflict te ingewikkeld vinden. Dat drijft me tot waanzin.’
Farhat zou het liefst zijn familie naar Nederland willen evacueren, maar de ambassade liet weten dat alleen partners en kinderen daarvoor in aanmerking komen. ‘Ik wil nu proberen hen naar Egypte te brengen’, vertelt hij. ‘Maar de Egyptenaren zijn corrupt, ze vragen duizenden dollars per persoon voordat ze je op de lijst zetten.’
Intussen probeert Farhat met zijn werk de kinderen van Gaza een beetje licht te bieden, en bij te dragen aan hun traumaverwerking. ‘Het is moeilijk optimistisch te zijn’, zegt hij. ‘Maar ik weiger deze hele generatie al af te schrijven.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden