Katia Solodka (35) en haar man Oleksandr (41) zullen deze zondagochtend al beginnen met koken. ‘Want’, zegt Katia, ‘in Oekraïne is Kerst heilig.’ Op tafel komt, zoals ieder jaar, het nationale gerecht koetja. En dus zal het kleine huisje in Vlaardingen zich vullen met de zoete lucht van gekookte tarwekorrels, rozijnen en walnoten.
Ze zullen zich tegoed doen aan twaalf gerechten, naar het aantal apostelen van Jezus. Gekleed in traditionele geborduurde shirts (vyshyvanka) zullen ze het glas heffen. ‘Maar we zullen onze familie en vrienden de komende dagen extra missen’, zegt Katia.
Over de auteur
Abel Bormans is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland. Eerder was hij mediaverslaggever en een van de drie journalisten die schreven over de misstanden bij De Wereld Draait Door.
Katia, Oleksandr (een kunstenaar en it-specialist) en hun zesjarige dochter Mia verblijven met zo’n duizend andere Oekraïense vluchtelingen in de enclave Mrija (naar het Oekraïense woord ‘droom’), een bungalowpark in Vlaardingen. Van de 104 duizend Oekraïense vluchtelingen in Nederland hebben degenen in Mrija het ‘misschien wel het best getroffen’, aldus Katia. Er is een basisschool, een sporthal en kinderen kunnen voetballen op kleine speelveldjes.
De Oekraïense, Nederlandse en Vlaardingse vlag wapperen in Mrija deze dag onrustig in de westenwind. Op de grindpaden houden voetgangers hun jassen nog wat extra dicht. De bewoners maken zich zorgen, de laatste tijd misschien nog wel meer dan voorheen. De vrees dat de solidariteit van het Westen met Oekraïne afneemt, hangt als een donkere schaduw boven de feestdagen.
Dat komt door de verkiezingswinst van PVV-leider Geert Wilders, die in het verleden sympathiseerde met de Russische president Poetin. Door de opstelling van de Hongaarse premier Viktor Orbán, die zich verzet tegen een toegezegd Europees wapenpakket van 50 miljard euro. Maar vooral door de situatie in de Verenigde Staten.
Daar blokkeren de Republikeinen in het Congres een nog grotere wapenleverantie (van omgerekend zo’n 55 miljard euro). Parlementariërs van de Grand Old Party noemen de situatie in Oekraïne uitzichtloos. Ze willen het geld liever te besteden aan de beveiliging van de grens met Mexico, om migranten te weren. Ondertussen staat Donald Trump, die zijn afkeer van de Navo nooit onder stoelen of banken heeft gestoken, in de peilingen voor op zittend president Joe Biden.
‘Als we de oorlog niet vóór de Amerikaanse verkiezingen winnen, zijn we verloren’, zegt Katia in hun kleine huisje in Vlaardingen. ‘Oekraïne heeft een demografisch probleem: we hebben simpelweg te weinig mensen. Onze begraafplaatsen met dode soldaten zijn eindeloos. We hebben de Amerikaanse en Europese wapensteun heel hard nodig.’
Ze hoopt dat de Navo-landen eindelijk haast maken met een toetreding van Oekraïne. ‘Als dat niet gebeurt, zal Poetin nooit stoppen’, aldus Katia. Daarom vraagt ze zich weleens af of ze ooit nog zal terugkeren naar hun thuisland. ‘Ik mis de typische Oekraïense herfstgeur’, zegt ze glimlachend terwijl ze naar buiten kijkt. ‘Een drogere herfst dan hier in Vlaardingen. Met gele bladeren die van de bomen vallen en dan opdrogen. Door de straten verspreidt zich dan een speciale geur.’
Op dag 1 van de militaire invasie besloot Katia met dochter, moeder en stiefvader te vluchten uit thuisstad Irpin (in de Kyiv-regio). Het nabijgelegen Hostomel-vliegveld werd zwaar gebombardeerd, overal waren gevechtshelikopters. Na vier uitputtende dagen bereikten ze de Poolse grens.
Oleksandr mocht als man aanvankelijk niet mee. Hij vertrok naar Berdychiv, een stad in het noorden van Oekraïne. Hij herinnert zich het continue geluid van overvliegende drones. ‘Het was vreselijk’, zegt hij. ‘Ik had heel veel slapeloze nachten.’ Na anderhalf jaar mocht hij eindelijk naar Nederland en volgde een emotioneel weerzien met zijn gezin.
De komende dagen gaat dochter Mia langs de deuren van de enclave in Vlaardingen om kersthymnes te zingen. Ze zal in haar ene hand een ster meenemen en in de andere een grote zak, om snoepgoed en geld te incasseren. Haar landgenoten krijgen in ruil daarvoor een goede gezondheid en voorspoed toegewenst. ‘En natuurlijk vrede’, zegt Katia.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden